II FSK 1668/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2009 r., o sygn. akt I SA/Wr 1323/08 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006 postanawia: 1.uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; 2. przyznać adwokatowi T. R. z funduszy Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych , powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2009 r. odrzucił skargę S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 listopada 2008 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005 i 2006. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że 22 grudnia 2008 r. w trybie określonym w art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) doręczono skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Termin do uzupełniania braków fiskalnych upływał 29 grudnia 2008 r. W dniu 30 grudnia 2008 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał doręczenie zarządzenia do uiszczenia wpisu za skuteczne, z akt sprawy wynikało bowiem, że odebrał je syn skarżącego. Stwierdził ,że skarżący nie usunął w terminie braków skargi poprzez uiszczenie opłaty. Tym samym jego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił jednocześnie , że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przerwał biegu do wykonania zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków fiskalnych, bowiem został złożony po jego upływie. Skargę kasacyjną od tego postanowienia złożył skarżący. Działający w jego imieniu pełnomocnik zaskarżył je w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to art. 72 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za skuteczne doręczenia dokonanego do rąk syna skarżącego, który nie jest osobą pełnoletnią. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, że o ile ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że rzeczywiście pismo to odebrał L. P., to doręczenie to nie mogło być uznane za skuteczne, bowiem domownik ten ( pasierb skarżącego) jest osobą niepełnoletnią. Nie może zatem być uznany za dorosłego domownika w rozumieniu art. 72 p.p.s.a. Strona skarżąca powołała na potwierdzenie swojego stanowiska poglądy wyrażane w orzecznictwie. Podniosła dalej, że L. P. przekazał skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu dopiero 30 grudnia 2008 r. i w ocenie skarżącego dopiero od tej daty rozpoczął bieg termin do jego wykonania. W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy ( prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało mu przyznane postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, że skuteczne doręczenie wezwania miało miejsce 22 grudnia 2008 r., niezasadnie zatem odrzucił skargę , pozbawiając skarżącego możliwości obrony jego praw ( art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Art.72 p.p.s.a. reguluje tzw. doręczenie zastępcze. Doręczenia tego dokonuje się dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było- administracji domu lub dozorcy, gdy doręczający nie zastanie adresata w domu, a osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. W ustawie nie zawarto definicji pojęcia "dorosły domownik - . W orzecznictwie za utrwalony można uznać pogląd, iż za skuteczne można uznać doręczenie dokonane osobie pełnoletniej zamieszkującej pod jednym adresem z adresatem pisma ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia7 lutego 2005 r., sygn. akt VSA 4361/03, opubl. w Lex pod nr168002, z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt II SA 447/99, opubl. w Lex pod nr 46791, z dnia 18 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1405/97, opubl. w Lex pod nr 37658, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Po 1931/93, opubl. w ONSA z 1995 r., nr 2,poz. 53). Jak wynika z akt sprawy ( zwrotnego potwierdzenia odbioru) pismo zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu zostało odebrane przez L. P. Nie ulega wątpliwości, że osoba ta jest domownikiem skarżącego. Z załączonego do skargi odpisu aktu urodzenia wynika jednakże, że L. P. był wówczas niepełnoletni ( urodził się 11 lipca 1991 r.) . Uznanie zatem przez Sąd I instancji, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na uznanie doręczenia zastępczego za skuteczne , zgodne z art. 72 p.p.s.a., było przedwczesne i bezpodstawne. Skoro doręczenie było nieskuteczne, to nie rozpoczął biegu termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Tym samym nie było podstaw do jej odrzucenia na postawie art. 220 § 3 p.p.s.a . Z tych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu przyznano na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.