IV SA/Wa 126/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na pismo Eksperta Zespołu Recyklingu Pojazdów Departamentu Ochrony Ziemi Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] w sprawie zwrotu opłaty za wprowadzenie pojazdu na terytorium kraju postanawia -odrzucić skargę- A. K. w skardze z dnia 5 grudnia 2008 r., jako zaskarżony akt wskazał decyzję Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej znak: [...]. W uzasadnieniu podniósł, że kierując do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej żądanie zwrotu - określanej przezeń jako "podatek recyklingowy" - opłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, wnioskował o załatwienie sprawy w prawnej formie decyzji administracyjnej. Ponieważ zlekceważono tę prośbę, zdaniem A. K., będące przedmiotem zaskarżenia pismo należy traktować jako decyzję administracyjną. Następnie skarżący wyjaśnił, dlaczego żąda zwrotu "nielegalnie pobranego podatku recyklingowego" i zwrócił się o nakazanie Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zwrotu kwoty 500 zł wraz z odsetkami oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Biura Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 6. oraz bezczynność organów w tych przypadkach. Z kolei zgodnie z art. 3 § 3 tej samej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jak wskazano powyżej, w ocenie skarżącego zaskarżone przez niego pismo Eksperta Zespołu Recyklingu Pojazdów Departamentu Ochrony Ziemi Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] jest decyzją, która podlega kontroli sądu administracyjnego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również Kodeks postępowania administracyjnego i inne procedury administracyjne, nie zawierają definicji decyzji. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przez decyzję rozumie się wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa władczy i jednostronny akt, rozstrzygający konkretną sprawę i skierowany do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem administracji węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej (zob. np. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r. s. 26, por. także uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88 - OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). W piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], którego odpis organ przekazał do Sądu wraz ze skargą, aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przedstawiono zasady pobierania opłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) oraz wyjaśniono skarżącemu, dlaczego w ocenie Departamentu Gospodarki Odpadami w Ministerstwie Środowiska powołany przepis nie narusza art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska A. K., że pismo z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...] jest decyzją, podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Pismo to nie posiada bowiem przedstawionych wyżej cech niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzji administracyjnej. Stanowi jedynie, wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 13 listopada 2008 r., zawiadomienie o stanowisku Departamentu Gospodarki Odpadami w Ministerstwie Środowiska odnośnie do wskazanych wyżej kwestii: zasad pobierania opłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zgodności wprowadzenia obowiązku uiszczenia tej opłaty z "prawem wspólnotowym". Brak jest także podstaw aby zaskarżone pismo zakwalifikować jako inny akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Przedstawione wyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w wykładni systemowej przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). W świetle art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. wprowadzający pojazd, który wprowadza na terytorium kraju nie więcej niż 1.000 pojazdów w roku kalendarzowym, może nie zapewniać sieci zbierania pojazdów. Z kolei stosownie do treści art. 12 ust. 2 tej ustawy, wprowadzający pojazd, o którym mowa w ust. 1, który nie zapewnia sieci, oraz podmiot niebędący przedsiębiorcą, który dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu, są obowiązani do wniesienia, na odrębny rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, opłaty w wysokości 500 zł od każdego pojazdu wprowadzonego na terytorium kraju. Dowód wpłaty powinien zawierać określenie cech identyfikacyjnych pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Przepisy art. 16 ust. 1 i ust. 2 powoływanej ustawy stanowią natomiast, że obowiązek obliczenia opłaty za brak sieci powstaje na koniec roku kalendarzowego, a opłata za brak sieci jest wpłacana na odrębny rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy. Zatem, jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, obowiązek uiszczenia tzw. "opłaty recyklingowej" wynika wprost z ustawy, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej nie wydaje w tym zakresie żadnego aktu. W powszechnie obowiązujących przepisach prawa, brak jest także jakiejkolwiek podstawy do wydania przez Fundusz decyzji (lub tez innego aktu) w przedmiocie zwrotu przedmiotowej opłaty. Z powyższych względów, w sprawach związanych z obowiązkiem uiszczenia, czy też zwrotem "opłaty recyklingowej", posiadający osobowość prawną państwowy fundusz celowy (art. 400 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony Środowiska - Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. poz. 150 ze zm.), jakim jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, nie zyskuje statusu organu administracji publicznej w tzw. znaczeniu funkcjonalnym. W dalszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w razie stwierdzenia, że wprowadzający pojazd nie dokonał wpłaty opłaty za brak sieci albo dokonał wpłaty w wysokości niższej od należnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 3 tej ustawy do należności z tytułu opłat za brak sieci stosu je się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Zatem w toku postępowania mającego na celu rozpatrzenie wniosku A. K. o zwrot - nielegalnie jego zdaniem pobranej - "opłaty recyklingowej" odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej, w szczególności rozdziału 9, z tym zastrzeżeniem, że właściwy w sprawie będzie Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Konkludując, w ocenie Sądu zaskarżone pismo z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], nie posiada cech indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie z zakresu administracji publicznej, kształtującego w sposób władczy sytuację prawną adresata. Pismo to nie stanowi zatem aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 3 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.