I OZ 607/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 137/08 oddalające wniosek R. P. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Macieja Dybowskiego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 137/08 oddalił wniosek R. P. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Macieja Dybowskiego. Sąd wskazał, że skarżący wniosku nie uzasadnił. Pismem z dnia 2 marca 2009 r. wezwano skarżącego do wskazania okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziego, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Pismo to zostało skarżącemu doręczone dnia 16 marca 2009 r., a odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielił skarżący pismem z dnia 23 marca 2009 r. wskazując, że Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Maciej Dybowski jest mu "doskonale znany z szykanowania go w sprawach cywilnych, kiedy orzekał w Wydziale Cywilnym - Odwoławczym Sądu Okręgowego w Poznaniu". Sąd stwierdził, że z wyjaśnień Sędziego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Macieja Dybowskiego wynika, że : Sędzia nie zna osobiście R. P. i nie jest mu wiadomym, aby R. P. był adwokatem; Sędzia zna R. P. jedynie z niektórych spraw, w których mógł orzekać, lecz skarżącego nie pamięta; nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); zaś sprawy prowadził bezstronnie i zgodnie z metodyką sędziowską. Wobec Sędziego WSA Macieja Dybowskiego nie zachodzi nadto żadna z przesłanek wyłączenia go z mocy ustawy. Sąd stwierdził, że skarżący w żaden sposób nieuprawdopodobnił zaistnienia jakiejkolwiek z przyczyn wyłączenia Sędziego WSA Macieja Dybowskiego. Podniesione przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Postępowanie przed sądami podlega określonym w przepisach prawa regułom, które gwarantują stronom postępowania rozpoznanie sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Postanowieniem z dnia 03 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 137/08, wydanym w składzie jednoosobowym przez Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Macieja Dybowskiego została odrzucona skarga kasacyjna skarżącego. Sąd wskazał, iż powyższe postanowienie podlegało kontroli instancyjnej w postępowaniu zażaleniowym i postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 137/08, wydanym w składzie jednoosobowym przez Sędziego NSA Grażynę Radzicką zażalenie skarżącego zostało odrzucone. Sąd wskazał, iż subiektywny pogląd Strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego Sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia Sędziego od rozpoznania danej sprawy, skoro prawidłowość orzeczenia podlega kontroli merytorycznej przed sądem wyższej instancji. Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wniosek oddalił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P., wnioskując o jego uchylenie w całości i wykluczenie Sędziego WSA Macieja Dybowskiego. Skarżący wskazał m.in., że "zaskarżone orzeczenie powinno być uchylone w całości, ponieważ nie jest istotny pogląd Sędziego WSA Macieja Dybowskiego w kwestii czy skarżący jest czy też nie jest adwokatem, radcą prawnym lub osobą z art. 175 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - lecz istotne znaczenie ma rzeczywistość to jest, iż R. P. rzeczywiście jest adwokatem, radcą prawnym, osobą z art. 175 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sędzia Dybowski nie jest bowiem uprawniony do decydowania o tym czy ktoś jest adwokatem, radcą prawnym lub osobą z art. 175 § 2 powołanej ustawy - czego nie zważył i nie rozważył WSA w Poznaniu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 137/08. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wyłączenia Sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w art. 18 - 24 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 20 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o wyłączenie Sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przyczyny wyłączenia. Wyłączenie Sędziego ma charakter obligatoryjny w tym sensie, że wystąpienie przesłanek określonych w przepisach dotyczących wyłączenia Sędziego obliguje Sąd do wyłączenia Sędziego od rozpoznania danej sprawy. Jednak, zgodnie z treścią art. 20 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to przede wszystkim na stronie wnioskującej o wyłączenie Sędziego spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia Sędziego. To na wnoszącym o wyłączenie Sędziego spoczywa ciężar wykazania istnienia przyczyn skutkujących wyłączeniem Sędziego. W sprawie, Sąd I instancji słusznie i w oparciu o przepisy obowiązującego prawa wezwał skarżącego do wskazania okoliczności które mogą mieć znaczenie dla wyłączenia Sędziego. Ponadto, Sąd I instancji zbadał czy w sprawie nie zachodzą przyczyny wyłączenia Sędziego z mocy samej ustawy. Sąd przyjął wyjaśnienia Sędziego WSA Macieja Dybowskiego, z których również nie wynikało, że zachodzą przesłanki skutkujące wyłączeniem Sędziego od udziału w sprawie. W oparciu o przeprowadzone czynności, Sąd zasadnie stwierdził, że subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego Sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia Sędziego od rozpoznania danej sprawy. Sąd I instancji, zgodnie z istotą sprawiedliwej procedury sądowej, zapewnił skarżącemu prawo do wysłuchania w sprawie, poprzez wezwanie go do wskazania okoliczności mogących mieć wpływ na bezstronność Sędziego. Ponadto Sąd w czytelny sposób przedstawił motywy rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można zatem rozstrzygnięciu Sądu I instancji postawić zarzutu dowolności i arbitralności przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.