II SA/Gd 906/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-02-24
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Tamara Dziełakowska, Barbara Skrzycka-Pilch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organizacji społecznej zawierające uwagi i wnioski dotyczące planowanej inwestycji, złożone w związku z podaniem do publicznej wiadomości informacji o możliwości składania uwag w postępowaniu z zakresu ochrony środowiska, może być traktowane jako wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony?Ratio decidendi
Pismo organizacji społecznej zawierające jedynie uwagi i wnioski dotyczące planowanej inwestycji, złożone w związku z podaniem do publicznej wiadomości informacji o możliwości składania uwag w postępowaniu z zakresu ochrony środowiska, nie może być traktowane jako formalny wniosek o dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Aby organizacja mogła brać udział w postępowaniu na prawach strony, konieczne jest wydanie postanowienia w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., a uwagi i wnioski powinny być zgłoszone równocześnie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Brak takiego wniosku skutkuje brakiem legitymacji do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A złożyło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stowarzyszenie zarzuciło organowi I instancji wydanie decyzji przed rozpatrzeniem jego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając, że Stowarzyszenie nie było stroną, ponieważ nie złożyło formalnego wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jedynie pismo z uwagami. WSA w Gdańsku uchylił decyzję Kolegium, wskazując, że organ I instancji powinien był rozpoznać wniosek o dopuszczenie do udziału lub wezwać do uzupełnienia braków. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na brak postanowienia o dopuszczeniu do udziału i konieczność równoczesnego zgłoszenia wniosku o dopuszczenie i uwag. WSA w Gdańsku, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, uznając, że pismo Stowarzyszenia było jedynie uwagami, a nie wnioskiem o dopuszczenie do udziału.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Wójt decyzją z dnia 14 czerwca 2005 r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku spółki A w Ł., ustalił warunki zabudowy dla lokalizacji celu publicznego: rozbudowa budynku sortowni wraz ustaleniami drogi awaryjnej w Z. U. O. we wsi Ł. na działce nr ew. [...] w Gminie W.
Od powyższej decyzji stowarzyszenie A odwołało się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając organowi I instancji wydanie zaskarżonej decyzji przed rozpatrzeniem wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2005 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu Kolegium powołało się na treść art. 127 § 1 k.p.a. i wskazało, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie, dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowi podstawę interesu prawnego i stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Organ II instancji przywołał treść art. 28 k.p.a., który definiuje pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym i wskazał, iż uprawnienia strony postępowania administracyjnego przysługują także organizacji społecznej, która wystąpiła z żądaniem (wnioskiem) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu i organ administracji publicznej wydał postanowienie o dopuszczeniu tej organizacji do udziału (art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a.).
Kolegium wskazało, iż w przedmiotowym postępowaniu strona odwołująca się nie złożyła takiego wniosku. W aktach sprawy znajduje się jedynie jej pismo z dnia 29 grudnia 2004 r., zawierające uwagi, wnioski i protest strony odwołującej się przeciwko planowanej inwestycji, które zostało złożone w związku z podaniem do publicznej wiadomości informacji o możliwości składania skarg i wniosków w postępowaniu z zakresu ochrony środowiska prowadzonym z udziałem społeczeństwa (art. 31 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Skarżące Stowarzyszenie w przedmiotowym piśmie zawarło kwestie związane z brakiem planu miejscowego, zastrzeżenia i uwagi dotyczące wniosku inwestora, ze wskazaniem możliwości pogorszenia stanu środowiska, wzrostu ruchu i hałasu, zanieczyszczenia powietrza, wzrostu zagrożenia bakteriologicznego. Stowarzyszenie wyraziło ponadto opinię, że planowana rozbudowa z pominięciem oceny oddziaływania na środowisko jest niedopuszczalna i wniosło o niewydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji.
W ocenie Kolegium w powołanym powyżej piśmie brak jest jakiegokolwiek sformułowania, z którego można by wyprowadzić wniosek, iż Stowarzyszenie żąda dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony.
Strona skarżąca wskazała, iż wniosek o niewydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji jest jedynym wnioskiem złożonym przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego przed organem I instancji.
Kolegium podniosło, iż złożenie uwag i wniosków w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska prowadzonym z udziałem społeczeństwa przez organizację ekologiczną nie oznacza, że organizacja ta została dopuszczona z mocy prawa do udziału w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W ocenie organu II instancji Stowarzyszenie nie jest stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, ponieważ postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku strony skarżącej, które również nie żądało czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie uczestniczyło ponadto w postępowaniu na prawach strony z powodu braku żądania dopuszczenia na prawach strony, tym samym nie przysługuje stronie skarżącej prawo do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.
Stowarzyszenie A wniosło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie art. 31 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego przed rozpoznaniem wniosku strony skarżącej o dopuszczenie jej do udziału w sprawie. Stowarzyszenie wskazało, iż pismo z dnia 29 grudnia 2004 r. powinno być traktowane jako wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. W przypadku przyjęcia, iż pismo to nie zawierało takiego wniosku, to w ocenie strony skarżącej, organ powinien wezwać organizację społeczną do uzupełnienia tego pisma o wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Strona skarżąca wskazała ponadto, iż organizacja społeczna może się domagać dopuszczenia do udziału w sprawie na każdym etapie postępowania. Tym samym wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie może być elementem złożonego przez organizację odwołania. Tym samym, jeżeli organizacja społeczna składa odwołanie od decyzji powołując się w jego treści na swoje uprawnienia wynikające z art. 31 k.p.a., to rozpoznając takie odwołanie, należało w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie.
Stowarzyszenie podniosło również, iż decyzja organu I instancji została wydana z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa. Wójt wydał decyzję w stosunku do spółki, której gmina jest znaczącym udziałowcem. Nadto decyzja organu I instancji może wywołać nie dające się usunąć niekorzystne skutki dla środowiska przyrodniczego na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Dodatkowo nie została wydana ostateczna decyzja w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż strona skarżąca przyznaje, że pismo z dnia 29 grudnia 2004 r. nie zawierało wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, w rozumieniu art. 31 k.p.a. Jedynym wnioskiem było żądanie niewydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zawarte w ostatnim zdaniu tego pisma. Skoro Stowarzyszenie przyznaje, że wniosku o dopuszczenie do udziału na prawach strony nie złożyło, to niczym nieuzasadnione jest twierdzenie, że pismo to powinno być traktowane jako taki wniosek. Kolegium podkreśliło, iż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znacznie surowiej traktuje organizacje społeczne w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. W postępowaniu tym zostało wyłączone stosowanie przepisu art. 31 § 4 k.p.a. (art. 53 ust. 2 ustawy). Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zawiadomienia organizacji społecznej o postępowaniu w przypadku, gdy organizacja może być zainteresowana udziałem w postępowaniu ze względu na cele statutowe. Jednak nawet w przypadku, gdy ma zastosowanie art. 31 § 4 k.p.a., to wniosek o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony zawsze musi pochodzić od tej organizacji, co oznacza że chęć uczestniczenia w postępowaniu powinna być wyrażona w jakikolwiek sposób, natomiast wola ta nie może być dorozumiana. W przypadku, gdy ustawa wyłącza stosowanie art. 31 § 4 k.p.a., to organizacja społeczna tym bardziej zobligowana jest do wyrażenia woli uczestniczenia w postępowaniu w sposób wyraźny.
Kolegium wskazało, iż pismo Stowarzyszenia z 29 grudnia 2004 r. nie zawiera jakiegokolwiek sformułowania, z którego można wysnuć przypuszczenie, że Stowarzyszenie żądało dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Instytucja wezwania do usunięcia braków podania, przewidziana w art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie wymagań ustalonych dla podania w przepisach prawa. Oznacza to, że gdy treść podania zależy od woli wnioskodawcy, a nie od wymagań ustalonych w przepisach prawa, to nie stosuje się tego przepisu. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. służy przymuszeniu wnioskodawcy do złożenia podania odpowiadającego wymogom prawa, nie jest natomiast instrumentem służącym do wyręczenia wnioskodawcy przez organ administracji w wyrażeniu woli.
Kolegium wskazało, iż wola organizacji co do udziału w postępowaniu także na etapie odwoławczym powinna być wyrażona, nie może być ona dorozumiana, bowiem z treści art. 31 § 1 k.p.a. wynika obowiązek wykazania inicjatywy przez organizację społeczną. W treści odwołania Stowarzyszenie nie wniosło o dopuszczenie do udziału na etapie postępowania odwoławczego. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawiera przepis szczególny w stosunku do wymagań formalnych odwołania (art. 53 ust. 6) nakazując aby odwołanie zawierało zarzuty odnoszące się do decyzji, określało istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywało dowody uzasadniające to żądanie. Odwołanie Stowarzyszenia zawierało zarzuty odnoszące się do postępowania prowadzonego przez Wójta, w tym co do braku rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Gdyby Kolegium uznało, że pismo Stowarzyszenia z dnia 29 grudnia 2004 r. jest takim wnioskiem, wówczas uchyliłoby zaskarżoną decyzję. Nie było podstaw do uznania samego odwołania za wniosek o dopuszczenie do udziału wobec wyraźnego sformułowania zarzutów, z których wynikało, że skarżący uznaje przedmiotowe pismo za wniosek, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a. Z treści skargi wynika, że Stowarzyszenie usiłuje przerzucić skutki swojego zaniechania w złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na organy administracji. Żaden z przepisów postępowania administracyjnego nie nakłada na organy administracji obowiązku wyręczania organizacji społecznych w wyrażaniu ich woli co do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązują szczególne rygory, z czego należy wnosić, że organizacje społeczne powinny wyrażać wolę przystąpienia do udziału w postępowaniu na prawach strony w sposób wyraźny. W sytuacji, gdy organizacja społeczna składa pismo, z którego treści nie wynika w najmniejszy chociaż sposób, że żąda dopuszczenia do udziału na prawach strony, to organ nie ma obowiązku podpowiadania organizacji, że może ona taki wniosek złożyć. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, ujętych w art. 9 k.p.a., nie wynika obowiązek wyręczania organizacji społecznych w czynnościach procesowych. Obowiązku udzielania wskazówek nie można interpretować jako obowiązku organu do podejmowania za organizację społeczną inicjatywy procesowej. W ocenie Kolegium, zaniechanie złożenia przez stronę skarżącą stosownego wniosku, o którym mowa w art. 31 § 1 k.p.a., przesądziło o tym, że organy administracji nie mogły rozpoznać takiego wniosku, a Stowarzyszenie nie mogło brać udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Tym samym stronie skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od decyzji Wójta, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt IISA/Gd 43/06 uchylił zaskarżoną decyzję w całości wskazując w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, że przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. dotyczy bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego między innymi wówczas, gdy odwołanie wniesione zostało przez podmiot który nie jest stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga Stowarzyszenia, w ocenie Sądu, zasługiwała na uwzględnienie.
Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. opiera się na bezprzedmiotowości tego postępowania. Następuje to m.in. w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Stowarzyszenie A będąc organizacją społeczną mogło w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. wnioskować o dopuszczenie go do uczestniczenia w już wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie "dotyczącej innej osoby". "Inną osobą" w świetle w/w artykułu była spółka A w Ł. - jako uznana przez organ strona postępowania ustalającego warunki zabudowy dla lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stowarzyszenie o którym wyżej nie mogło mieć interesu prawnego opartego na treści art. 28 kpa. Postępowanie nie dotyczyło bowiem jego własnego interesu prawnego.
Organ II instancji odmawiając skarżącej organizacji przymiotu strony uzasadnił to brakiem stosownego wniosku. Jednocześnie dokonał oceny treści pisma Stowarzyszenia z dnia 29 grudnia 2004 r., stając na stanowisku, że w/w pismo nie spełnia wymogów koniecznych do uznania go za wniosek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd wskazał, że należy w tym miejscu zauważyć, że to nie organ odwoławczy był właściwy do dokonania oceny treści w/w pisma, lecz organ I instancji. Organ II instancji powinien natomiast dokonać oceny, czy postępowanie przed organem I instancji wolne było od wad i czy nie zostały naruszone przez ten organ przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd wywodził, że należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 31 § 2 k.p.a., wniesienie żądania przez organizację społeczną o dopuszczenie jej do postępowania uruchamia incydentalny tryb postępowania w już toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Winno się ono zakończyć postanowieniem organu I instancji bądź o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, bądź też o odmowie dopuszczenia (na którą służy zażalenie).
Sąd wyraził pogląd, że z materiałów sprawy nie wynika aby takie postępowanie było prowadzone, a także czy organ I instancji miał wątpliwości co do charakteru pisma z dnia 29 grudnia 2004 r. Zaznaczyć należy, iż organ ten był zobowiązany do dokonania w/w oceny bezpośrednio po wpłynięciu pisma.
W aktach administracyjnych dotyczących postępowania przed organem I instancji nie ma również postanowienia z art. 31 § 2 k.p.a.
Wracając do treści pisma z dnia 29 grudnia 2004 r., Sąd stwierdził, że w orzecznictwie dominuje stanowisko, zgodnie z którym przyjmuje się iż przy ustaleniu o tym, jaki charakter ma mieć pismo decyduje strona (tu: mogąca działać na prawach strony organizacja społeczna). W razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2004 r. IV SA 4339/03 - LEX nr 164511).
Należy zauważyć, że istotą art. 9 k.p.a. jest to, że służy on rozwiązywaniu sytuacji dotyczących doprowadzenia do ewentualnej modyfikacji wniosku strony.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie odniósł się do kwestii , czy organ I instancji wezwał Stowarzyszenie do usunięcia braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Nadmienić należy, że tryb ten służy do usunięcia braków w postępowaniu administracyjnym, szczególnie (tak jak w rozważanym przypadku) tych, które z łatwością mogą być usunięte (wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r. II SA 2177/00 - LEX nr 157803).
Konkludując te rozważania WSA w Gdańsku wyraził pogląd, że niezłożenie przez organizację jednoznacznego wniosku o dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu, opartego na art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowiło brak formalny pisma który winien być uzupełniony w trybie art. 63 i 64 k.p.a. tj. poprzez wezwanie organizacji do usunięcia braku formalnego pisma.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2007 r. w której zaskarżając go w całości zarzuciło:
1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwaną ppsa), w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie odwoławcze sprowadza się tylko do weryfikacji poprawności działania organu I instancji, bez możliwości oceny przez organ odwoławczy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. C ppsa poprzez uznanie, ze organ I instancji zaniechał gromadzenia materialnych dowodów swojej oceny treści pisma organizacji społecznej oraz gromadzenia materialnych dowodów prowadzenia postępowania incydentalnego, które nie mogło być prowadzone wobec braku inicjatywy procesowej organizacji społecznej,
3/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ppsa poprzez zaniechania wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku istotnej okoliczności faktycznej dotyczącej treści pisma organizacji społecznej co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania i art. 64 § 2 k.p.a., art. 31 § 1 k.p.a. poprzez nie wykazanie w uzasadnieniu wyroku z jakich przyczyn przyjęto, że organizacja ta złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w sytuacji gdy z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że organizacja ta takiego wniosku nie złożyła.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt IIOSK 1363/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w jego ocenie zaskarżone orzeczenie I instancji wydane zostało z naruszeniem norm prawa procesowego poprzez błędne przyjęcie, że organizacja złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu przed organem I instancji podczas, gdy zawarte w aktach sprawy dowody nie potwierdzają tej okoliczności.
NSA wywodził, że według przepisu art. 31 Prawa ochrony środowiska udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska polegał na tym, że każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. W sytuacji gdy podmiot zainteresowany uczestniczeniem w konkretnym postępowaniu, nie jest w stanie wykazać własnego interesu, może w nim brać udział w imieniu organizacji ekologicznej. Z kolei organizacje ekologiczne, które uzasadniając to miejscem swojego działania zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa złożą uwagi i wnioski w ramach tego postępowania uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony, przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się (art. 33 ust. 1 Prawo ochrony środowiska). Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.
Konkludując te rozważania NSA wskazał, że z przepisów dotyczących udziału społeczeństwa w sprawie ochrony środowiska wynika, że w takim postępowaniu regulowanym normami tej ustawy szczególnej można równolegle składać uwagi oraz wnioski jak też być niezależnie od tego dopuszczonym do udziału w tym postępowaniu i występować w nim na prawach strony.
W takim przypadku konieczne jest wydanie stosownego postanowienia w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. – którego w rozpoznawanej sprawie nie wydano.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skarga nie mogła być uwzględniona albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt [...] jest zgodna z prawem.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W uzasadnieniu wyroku NSA jednoznacznie wskazano, że zgodnie z przepisem art. 31 Prawa ochrony środowiska udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska polega na tym, że każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. W sytuacji, gdy podmiot zainteresowany uczestniczeniem w konkretnym postępowaniu nie jest w stanie wykazać własnego interesu, może w nim brać udział w imieniu organizacji ekologicznej.
Z kolei organizacje ekologiczne, które uzasadniając to miejscem swojego działania zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa i złożą uwagi i wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony, przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się (art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału organizacji ekologicznej służy zażalenie (art. 33 ust. 2).
NSA wskazał, że z powołanych wyżej przepisów w zakresie udziału społeczeństwa w postępowaniu regulowanym normami tej ustawy szczególnej można równolegle składać uwagi oraz wnioski jak też być niezależnie od tego dopuszczonym do udziału w tym postępowaniu i występować w nim na prawach strony. Przypomnieć jednak należy, że zgłoszenie uwag i wniosków nie jest równoznaczne z uczestniczeniem w nim na prawach strony.
Niewątpliwie konieczne jest w takim wypadku wydanie stosownego postanowienia w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. – którego w rozpoznawanej sprawie nie wydano. Sąd podkreślił, że aby rozważać udział konkretnej organizacji ekologicznej w prowadzonym postępowaniu na prawach strony, uwagi oraz wnioski powinny być zgłoszone równocześnie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. W przeciwnym razie takie uprawnienie nie będzie przysługiwać (por. k. 15 wyroku).
Sąd w niniejszym składzie podziela w całości ten pogląd wskazując, że nie było żadnych podstaw prawnych aby pismo stowarzyszenia A (znajdującego się na k. 29 akt organu I instancji) a złożone wyłącznie w związku z podaniem do publicznej wiadomości informacji o zamiarze rozbudowy istniejącego Z. U. O. we wsi Ł. miałoby być potraktowane jako formalny wniosek o dopuszczenie tej organizacji do udziału w tym postępowaniu w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Pismo to bowiem zawiera wyłącznie uwagi do podanej do publicznej wiadomości informacji o zmianie decyzji o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę jako oczywiście bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło