III SA/Wa 2507/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 216 § 1 i § 2, art. 162 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił A. D. (dalej: Skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2007 r. określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy stwierdził, że Skarżący ustanowił pełnomocnika dla doręczeń za granicą (na Białorusi). Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego została wysłana pełnomocnikowi za pośrednictwem Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej Poczta Polska. Ponieważ adresat nie odebrał decyzji - wróciła ona do nadawcy. Organ podatkowy uznał ją za skutecznie doręczoną w dniem 4 sierpnia 2007 r. i pozostawił w aktach sprawy. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania, który należy liczyć od skutecznego doręczenia decyzji w trybie zastępczym upłynął w dniu 18 sierpnia 2007 r. Skarżący zapoznał się z treścią decyzji w dniu 22 stycznia 2008 roku. W dniu 29 stycznia 2008 r. (data stempla pocztowego) złożył odwołanie i załączył do niego wniosek o przywrócenie terminu. We wniosku argumentował, że właściwy białoruski urząd pocztowy nie dokonał próby doręczenia decyzji na właściwy adres, ponieważ pełnomocnik do doręczeń ustanowiony na Białorusi nie otrzymał żadnego awizo. Skarżący wskazał, że adnotacje dotyczące doręczenia są nieczytelne, a poprzednia korespondencja kierowana do pełnomocnika za granicą, była zawsze przez niego odbierana. W ocenie Skarżącego nie jest możliwe aby pełnomocnik nie odebrał przesyłki zawierającej decyzje, o ile otrzymał stosowne awizo. W czasie gdy urząd pocztowy podjął rzekomą próbę doręczenia decyzji, pełnomocnik strony nie chorował, nie wyjeżdżał poza wskazany adres do doręczeń i stale odbierał kierowaną do niego korespondencję. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając odmowę przywrócenia terminu stwierdził, że argumentacja Skarżącego, iż jego pełnomocnik nie otrzymał decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z przyczyn od niego niezależnych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócił uwagę, że skutkiem nieodbierania korespondencji prawidłowo kierowanej na wskazany adres, jest przyjęcie fikcji doręczenia oraz pozostawienie pisma w aktach sprawy. W jego ocenie, w sytuacji gdy doręczenie odbywa się poza granicami kraju (Polski) należy uwzględnić przepisy regulujące kwestię doręczeń w kraju adresata. Organ podatkowy odwołał się do uregulowań w zakresie doręczania międzynarodowej korespondencji listowej z zawiadomieniem obowiązujących na terytorium Republiki Białoruś. Odnosząc te zasady do rozpoznawanej sprawy stwierdził, że na załączonej do zwrotnego potwierdzenia odbioru adnotacji wskazane są próby doręczenia przesyłki w dniach 4 lipca i 17 lipca. Spełniony został również wymóg przechowywania przesyłki przez właściwe władze pocztowe przez okres 30 dni. Z pieczęci właściwego organu pocztowego w Grodnie wynika bowiem, że przesyłka znajdowała się tam pomiędzy dniem 4 lipca 2007 r., a dniem 4 sierpnia 2008 r. W ocenie organu podatkowego przy próbie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji nie doszło do wadliwości. Skarżący ustanowił pełnomocnika do doręczeń na terytorium obcego państwa, przepisy tego państwa przewidują korzystniejszy (dłuższy) okres przechowywania przesyłki niż przepisy ordynacji podatkowej, a wynikająca z akt sprawy niemożność doręczenia przesyłki zgodnie z przepisami leżała po stronie pełnomocnika. W ocenie organu powołane okoliczności są wystarczające, aby pozostawić decyzję w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w oparciu o art. 150 O.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadku nieodebrania przez adresata pisma po dwukrotnym awizowaniu pozostawia się je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Organ podatkowy przypomniał również, że zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe, o ile wnioskodawca wykaże, że niemożność wniesienia tego odwołania w terminie wynika z braku winy po stronie odbiorcy decyzji, od której jest wnoszone odwołanie. Odwołując się do realiów rozpoznawanej sprawy organ podatkowy stwierdził, że Skarżący nie uzupełnił wniosku o przywrócenie terminu o oświadczenie pełnomocnika, że nie otrzymał on awiza, stale przebywał pod wskazanym przez siebie adresem do doręczeń jak również odbierał przychodzącą do niego korespondencję. W ocenie organu podatkowego Skarżący nie uprawdopodobnił, że niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania nie było zawinione. Organ podatkowy stwierdził również, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony przez Skarżącego po upływie siedmiodniowego terminu, od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania Skarżący wskazał bowiem brak wiedzy na temat wydania przedmiotowej decyzji. Z akt sprawy, wynika jednak, że zarówno Skarżący (22 września 2007 r.) jak również jego zagraniczny pełnomocnik (w dniu 26 września 2007 r.) otrzymali tytuły wykonawcze, w których podstawie wystawienia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wskazał decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że Skarżący uzyskał wiadomość o wydaniu decyzji znacznie wcześniej niż w dniu 22 stycznia 2007 roku. Na tytułach wykonawczych wskazano także datę wydania decyzji tj. [...] czerwca 2007 r. W okresie od 26 września 2007 r. tj. daty otrzymania kopii tytułu wykonawczego przez pełnomocnika do 22 stycznia 2008 r. Skarżący nie podjął żadnych działań mających na celu przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przyjmując, że Skarżący uzyskał informację o wydaniu decyzji w dniu 26 września 2007 r. siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 października 2007 r. Składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 29 stycznia 2008 r. Skarżący uchybił temu terminowi. W skardze na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 162 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pomimo zaistnienia przesłanek do jego przywrócenia tj.: wykazania braku winy podatnika w uchybieniu terminowi oraz wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a więc w ciągu 7 dni od dnia zapoznania się z treścią decyzji. Skarżący ponownie argumentował, że odręcznie poczynione notatki na dokumentach zatytułowanych "sprawka", brak lub niemożliwość odczytania podpisów oraz niewyraźny stempel pocztowy zawierający m.in. datę podjętej próby doręczenia nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenia, że urząd pocztowy podjął próbę doręczenia na właściwy adres we wskazanych terminach. Powtórzył, że jego pełnomocnik odbierał wszystkie przesyłki pocztowe w okresie od lipca do sierpnia 2007 r., a zawiadomienia ("sprawki") załączone do akt postępowania nie stwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości, że pismo można uznać za doręczone w dniu 4 sierpnia 2007 r. Takie postępowanie pełnomocnika uprawdopodabnia również tezę, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego. Brak winy w uchybieniu terminowi potwierdza też fakt, iż w materiale dowodowym sprawy nie ma dokumentów świadczących o podejmowaniu przez pocztę białoruską czynności mających na celu doręczenie przesyłki nadanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Skarżący zaznaczył, że znajdujące się w materiale dowodowym dokumenty potwierdzające rzekome powiadomienie jego pełnomocnika o pozostawieniu przesyłki nadanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w urzędzie pocztowym jest nie tylko nieczytelne, ale przede wszystkim jest sporządzone w języku białoruskim, przez co dokumenty nie mają charakteru dowodowego i nie potwierdzają okoliczności, o których mają świadczyć. W jego ocenie termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. został zachowany, ponieważ należy go liczyć od momentu zaznajomienia się Skarżącego z treścią rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji tj. 22 stycznia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi Skarżący uczynił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. Przystępując do oceny legalność zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa materialnego ani prawa proceduralnego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie, co pozwala uznać, że skarga nie jest zasadna. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organy podatkowe uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i 2 O.p., a także czy strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W świetle postanowień zawartych w art. 162 O.p. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W wyroku z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2587/04 (LEX nr 173329) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, że "1 Nieskuteczne doręczenie decyzji nie może stanowić podstawy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opiera się na założeniu, że decyzja, od której wniesiono odwołanie została skutecznie doręczona i że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony". W realiach przedmiotowej sprawy sporna pozostaje kwestia uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi oraz wniesienie wniosku w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w W. właściwie ocenił, zarówno przesłankę wniesienia wniosku z uchybieniem terminowi jak i przesłankę nieuprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie organu podatkowego fakt, że Skarżący zapoznał się z treścią decyzji w dniu 22 stycznia 2008 r. nie oznacza w rozpoznawanej sprawie, iż tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu. Organ podatkowy prawidłowo stwierdził, że Skarżący znacznie wcześniej dowiedział się o wydaniu decyzji w dniu 20 czerwca 2007 roku. Organ zwrócił uwagę, że przeciwko Skarżącemu zostały wystawione tytuły wykonawcze, w których podstawie wskazano powołaną decyzję wraz z datą jej wydania. Tytuły wykonawcze doręczono zarówno Skarżącemu ( w dniu 22 września 2007 r.) jak i jego pełnomocnikowi ( w dniu 26 września 2007 r.). W związku z powyższym siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć od 26 września 2007r. Ocena dokonana przez organ, nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, prawidłowe jest również wnioskowanie organu podatkowego, iż Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ podatkowy przeprowadził postępowanie w ramach którego poddał analizie powołane we wniosku okoliczności. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący argumentował, że jego pełnomocnik regularnie odbierał kierowaną do niego korespondencję na adres za granicą. Pokreślić jednak należy, że Skarżący zobowiązał się uzupełnić wniosek o oświadczenie pełnomocnika, w którym ten potwierdziłby powołane we wniosku okoliczności. Zobowiązania swojego jednak nie wykonał. W konsekwencji prawidłowo organ podatkowy uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a dokonana ocena nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych powołanych w skardze. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ podatkowy podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrał i wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.