II GSK 544/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-28
Skład orzekający: Edward Kierejczyk, Zofia Borowicz, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania, stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mimo trwającego postępowania egzekucyjnego i przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu?Ratio decidendi
Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania może stanowić przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek, jednak nie obliguje organu do umorzenia. Organ ma prawo odmówić umorzenia, jeśli istnieją inne okoliczności przemawiające przeciwko takiej decyzji, np. prowadzone postępowanie egzekucyjne lub możliwość przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią. W takiej sytuacji decyzja odmowna nie jest dowolna.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, argumentując całkowitą nieściągalność spowodowaną upadłością dłużników i brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na trwające postępowanie egzekucyjne i możliwość przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że mimo spełnienia jednej z przesłanek całkowitej nieściągalności, inne okoliczności uzasadniały odmowę umorzenia. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Anna Fyda – Kawula po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. D. K. Spółki z o.o. w G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 817/08 w sprawie ze skargi P. D. K. Spółki z o.o. w G. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Go 817/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. ( dalej – skarżąca spółka ) oddalił skargę P. D. K. sp. z o.o. z siedzibą w G. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 16 listopada 2007 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. wpłynął wniosek spółki o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od grudnia 2001 r. do września 2006 r. We wniosku tym, a następnie również w piśmie z dnia 4 lutego 2008 r. skarżąca podniosła, że zaległości składkowe powstały wskutek upadłości dłużników spółki i braku możliwości wyegzekwowania od nich należnych jej wierzytelności, co z kolei doprowadziło Przedsiębiorstwo do niewypłacalności. W opinii skarżącej brak środków na uregulowanie przedmiotowego zadłużenia, jak również fakt odrzucenia przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości świadczy o całkowitej nieściągalności należności składkowych.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika, tj. P. D. K. sp. z o.o. z siedzibą w G. W. za wnioskowany okres w łącznej kwocie 334.155.39 zł, i odmówił rozpatrzenia wniosku w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej: u.s.u.s.) nie obliguje Zakładu do umorzenia należności nawet w przypadku wystąpienia wymienionych w nim okoliczności. Organ ustalił, że wprawdzie wniosek spółki o ogłoszenie upadłości został oddalony przez Sąd Rejonowy w G. W. z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) - z uwagi na fakt, że majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, jednakże zdarzenie to miało miejsce w 2006 r. Od tamtego czasu do dnia dzisiejszego spółka, pomimo wykazywanej od kilku lat straty, nadal prowadzi działalność, nie opłacając składek za zatrudnionych pracowników i generując w ten sposób zadłużenie za kolejne miesiące. Ponadto w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że nie zostało zakończone postępowanie zmierzające do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki na osobę trzecią (członka zarządu T. P.). W realizacji pozostaje również postępowanie egzekucyjne, prowadzone na rzecz ZUS przez komornika sądowego oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. W. Organ wskazał, że powyższe fakty nie pozwalają na stwierdzenie, że w przypadku spółki zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, będąca w myśl art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. podstawą do ich umorzenia. Zdaniem organu, za brakiem całkowitej nieściągalności przemawiają następujące okoliczności: spółka nadal prowadzi działalność, istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią oraz w realizacji pozostaje niezakończone postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. nie znalazł podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych przez spółkę składek w części finansowanej przez płatnika.
Jednocześnie organ odmówił rozpatrzenia wniosku w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, bowiem zgodnie z art. 30 u.s.u.s. składki w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami tych składek nie podlegają umorzeniu. Przepisy art. 28 ust. 3a i 3b, doprecyzowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie), nie mają zastosowania w przypadku spółki, ponieważ zgodnie z § 1 tego rozporządzenia określa ono szczegółowe zasady umarzania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek.
W wyniku złożonego przez skarżącą spółkę wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując sytuację Zakład kierował się zapisami art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., zgodnie z którymi należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Powołane przepisy skonstruowane zostały na zasadzie uznania administracyjnego, którego szczególna forma pozwala na uwzględnienie indywidualnej sytuacji płatnika, aczkolwiek nie obliguje Zakład do umorzenia nawet w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w powołanych wyżej przepisach. Organ wskazał, że prowadząc działalność gospodarczą, spółka ma ustawowy obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia za zatrudnionych pracowników. Od miesiąca grudnia 2001 r. spółka zaprzestała opłacania składek, w związku z czym Zakład wszczął postępowanie egzekucyjne, w wyniku czego część należnych składek została wyegzekwowana. W dalszym ciągu prowadzone jest na rzecz Zakładu postępowanie egzekucyjne przez komornika sądowego, które nie pozwala stwierdzić całkowitej nieściągalności, będącej w myśl powołanych wyżej przepisów przesłanką do ewentualnego umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia. Ponadto organ stwierdził, że spółka nie dopełniając ustawowego obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia, działa na szkodę zatrudnionych pracowników, ponieważ brak opłacenia tych składek będzie miał niekorzystny wpływ na wysokość należnych tym pracowników świadczeń emerytalnych
.
Oddalając skargę P. D. K. sp. z o.o. z siedzibą w G. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. stwierdził, że błędne jest stanowisko organów administracji, które uznały, iż wobec spółki nie zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 u.s.u.s. Z akt sprawy wynika bowiem, że Sąd Rejonowy Wydział V Gospodarczy w G. W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie GU 37/06 oddalił wniosek P. D. K. sp. z o.o. w G. W. o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze. Została zatem spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. Organy miały na uwadze tę okoliczność, doszły jednak do wniosku, że skoro jest prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec spółki i została przeniesiona odpowiedzialność za jej należności z tytułu składek na osobę trzecią (członka zarządu), to nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności. Zdaniem Sądu I instancji, takie stanowisko jest wadliwe, gdyż nawet wystąpienie jednej z przesłanek całkowitej nieściągalności nie stwarza po stronie organu obowiązku umorzenia należności z tytułu składek, lecz daje jedynie taką możliwość. Jednak błędna ocena organów w tym przedmiocie nie może skutkować uwzględnieniem skargi.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie odgrywa bowiem fakt wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za należności skarżącej spółki z o.o. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na członka jej zarządu ( art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 31 u.s.u.s. Zdaniem Sądu, uprawniony jest wniosek, że przeniesienie odpowiedzialności na osobę trzecią, pomimo zaistnienia w sprawie innej przesłanki całkowitej nieściągalności, może uzasadniać negatywne rozstrzygnięcie wniosku skarżącej spółki w przedmiocie umorzenia należności, co powoduje, że zaskarżonej decyzji nie można przypisać cechy dowolności. W ocenie Sądu organ w sposób wszechstronny ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie sytuacji majątkowej skarżącej spółki. Organy wskazały również, że brak opłacenia składek będzie miał niekorzystny wpływ na wysokość należnych pracownikom świadczeń emerytalnych, co pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja posiada także uzasadnienie aksjologiczne.
Zdaniem Sądu I instancji, nie mają znaczenia dla sprawy argumenty skarżącej odwołujące się do braku winy w powstaniu zadłużenia z tytułu składek. Okoliczności o charakterze subiektywnym, losowym są bowiem uwzględniane jedynie w przypadku umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. W takim przypadku umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach może nastąpić pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 a u.s.u.s.). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje.
Na marginesie Sąd wskazał, że wadliwy jest pkt II decyzji organu I instancji, który stanowi o odmowie rozpatrzenia wniosku w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Postępowanie w tym zakresie powinno bowiem ulec umorzeniu, jednak powyższe uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
P. D. K. sp. z o.o. z siedzibą w G. W. wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W., zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu orzeczeniu spółka zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne jego zastosowanie i oddalenie skargi, mimo jej zasadności, co wpłynęło w sposób istotny na wynik postępowania;
2. naruszenie art. 28 ust. 1 i ust 3 pkt. 2 u.s.u.s., polegające na uznaniu, że ZUS - Oddział w G. W. dokonał prawidłowej oceny możliwości ściągnięcia składek z tytułu ubezpieczeń społecznych od skarżącej oraz że pogląd ten mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, chociaż przesłanki, takie jak: oddalenie przez Sąd Rejonowy w G. W. V Wydział Gospodarczy - postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt GU 37/06 - wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego z uwagi na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego, bezskuteczność egzekucji prowadzonych przez Urząd Skarbowy w G. W. oraz Komornika Sądowego w S., o której było wiadomym przeciwnikowi w dniu wydania decyzji o odmowie umorzenia należności i czego konsekwencją była decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za należności spółki z tytułu ubezpieczeń społecznych na członka jej Zarządu, faktyczny brak przychodów z działalności gospodarczej, wskazują jednoznacznie, iż ocena ta miała charakter dowolny i w konsekwencji istnieją podstawy do umorzenia tych należności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka zwróciła uwagę, że sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Skoro zatem spółka, co jest bezsporne, nie posiada majątku (postanowienie Sądu Rejonowego G. W.), który nie pozwala nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a prowadzona działalność gospodarcza wykazuje jedynie straty, to fakt zatrudnienia dwóch pracowników nie ma żadnego znaczenia. Skarżąca podkreśliła, że w chwili wydania decyzji egzekucje prowadzone przeciwko spółce były faktycznie bezskuteczne, czego potwierdzeniem jest fakt, że ZUS, jeszcze przed wydaniem decyzji o odmowie umorzenia należności, wydał decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości na członka zarządu. Skarżąca zauważyła, że nie jest wiadome, czy Sąd Okręgowy w G. W. utrzyma w mocy powyższą decyzję. Ponadto ustalenia wymaga czy członek zarządu spółki dysponuje majątkiem lub dochodami pozwalającymi na przynajmniej częściowe uregulowanie należności. Biorąc pod uwagę bezsporną okoliczność, że członek zarządu spółki pełni swą funkcję społecznie, jest to – zdaniem strony - wykluczone. Strona powołała się na wyrok z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1815/06, Lex nr 296013, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że zdarzenie przyszłe i niepewne a szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy wydania rozstrzygnięcia odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Mogą one mieć pewien wpływ na orzeczenie, ale wtedy powinny zostać uprawdopodobnione, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego (zdrowego rozsądku). Skoro więc podstawą odmowy umorzenia należności była nierozstrzygnięta do tej pory sprawa przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu, to ZUS powinien również wykazać, jaki majątek i dochody on posiada oraz czy jest możliwość chociażby częściowego zaspokojenia zadłużenia. Zdaniem spółki, ze względu na brak powyższych ustaleń zasadnym jest wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, celem ich dokonania.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej w całości, ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej w całości, oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zaznaczyć, ze środek zaskarżenia jakim jest skarga kasacyjna powinien spełniać wymogi formalne przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym ( art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a. ), jak też wymogi materialne przewidziane dla tego pisma procesowego w art. 176 p.p.s.a. Szczególne znaczenie ma zadośćuczynienie obowiązkowi wskazania podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach wyznaczonych skargą kasacyjną. Oznacza to, że sąd kasacyjny może poddać kontroli zaskarżone orzeczenie, poruszając się wyłącznie w obszarze wyznaczonym zarzutami zgłoszonymi ramach podstaw, na których skarga została zbudowana. Powyższe oznacza, że sąd kasacyjny nie może rozszerzyć wyznaczonego skargą kasacyjną spektrum kontroli i podjąć z własnej inicjatywy badań w celu ustalenia innych, poza wskazanymi przez kasatora, wad zaskarżonego wyroku ( v.: H. Knysiak-Molczyk [w] T.Woś. H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. Prawnicze LexisNexis 2005, str. 567 ).
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta została na naruszeniu prawa procesowego i materialnego. Zważywszy jednak, że w ramach podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. kasator ograniczył się do zarzutu niezastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 p.p.s.a. ( konkretna jednostka redakcyjna wskazanego artykułu nie została wskazana ) i oddalenia skargi, do rozpatrzenia pozostają zarzuty zgłoszone w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego tj. art. 28 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 usus.
Na wstępie zauważyć należy, iż zarzut naruszenia prawa materialnego można postawić, wskazując albo błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Brak jest też przeszkód, aby zarzut z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. oprzeć na obu wskazanych formach naruszenia prawa, a tak się dzieje, gdy błędna wykładnia określonego przepisu prowadzi do jego wadliwego zastosowania.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie wskazał w której z możliwych form upatruje naruszenia wskazanego w pkt 2 skargi kasacyjnej przepisu prawa materialnego, akcentując przede wszystkim wadliwą, bo dowolną ocenę możliwości umorzenia składek przez Zakład, zaakceptowaną przez Sąd I instancji. Również uzasadnienie powołanych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów nie wskazuje w jakiej formie nastąpiło naruszenie art. 28 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 usus. Zaprezentowana przez kasatora argumentacja nie wspiera zarzutu naruszenia prawa materialnego, oscylując wokół wadliwych ustaleń stanu faktycznego i aprobaty sądu wojewódzkiego dla wadliwego, bo dowolnego rozstrzygnięcia, co uzasadniałoby naruszenie prawa procesowego, jednakże poza powołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. niekonkretyzującym naruszonego przepisu, żaden inny przepis procesowy nie został wskazany. W tym miejscu podkreślić należy, że tak jak nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej powołanie całego aktu prawnego ( v.: wyrok NSA z dnia 24 listopada 2006r. sygn. akt II OSK 1313/06 ), tak równie nieprawidłowe jest oparcie skargi kasacyjnej na przepisie wskazanym jedynie z artykułu i jednego paragrafu, w sytuacji, gdy paragraf ten zredagowany jest dodatkowo poprzez punkty i litery. Wskazanie naruszenia przepisu prawa, w ramach jednej ze wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstaw, musi dokonać się w sposób konkretny, który nie dopuszcza domysłów lub uzupełnień.
Oceniając jednak prawidłowość dokonanej przez Sąd I instancji oceny legalności zaskarżonej decyzji z perspektywy przepisu art. 28 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 usus. wskazać należy, że ocena ta nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 28 ust. 1 usus. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4, a więc z uwzględnieniem okoliczności, w których zachodzi całkowita nieściągalność. Jak trafnie zauważył sąd wojewódzki, przepis art. 28 ust. 1 cyt. ustawy zbudowany jest w oparciu o instytucję uznania administracyjnego. Powyższe oznacza, że organ administracji, w określonym stanie faktycznym danej sprawy, ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, którą pozostawiają mu przepisy prawa materialnego, rozważywszy uprzednio zgodnie z nakazem art. 7 Kpa. interes publiczny i słuszny interes strony postępowania. Wyrazem prawidłowo podjętej decyzji w trybie uznania administracyjnego będzie tylko takie rozstrzygnięcie, które w sposób wyczerpujący i przekonujący uzasadni przedłożenie jednego interesu nad drugim i głównie te kwestie są przedmiotem kontroli sądowej na co prawidłowo wskazywał Sąd w zaskarżonym wyroku.
Analiza przepisu art. 28 ust. 1 i ust. 2 usus. z punktu widzenia wykładni gramatycznej prowadzi do wniosku, iż przepis ten stwarza organowi możliwość umorzenia należności z tytułu składek należności wyłącznie w razie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Zatem nawet w przypadku zaistnienia jednej z wymienionych w art. 28 ust. 3 przesłanek uzasadniających ewentualne umorzenie, organ może podjąć inną, niekorzystną dla płatnika decyzję, a stanie się tak, jeżeli inne, poparte dowodami okoliczności będą przemawiały za odmową umorzenia. Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego wskazywał na fakt oddalenia przez sąd cywilny wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jako na określoną art. 28 ust. 3 pkt 2 usus. podstawę umorzenia. Powyższa okoliczność, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, błędnie nie została zakwalifikowana przez organ jako przesłanka całkowitej nieściągalności. Jednakże wypełnienie jednej z wymienionych w ust. 3 przesłanek nie przesądza o umorzeniu należności ze składek, jeżeli inne towarzyszące okoliczności wskazywać będą na niezasadność korzystnej dla płatnika decyzji, a taki stan zachodził w kontrolowanej przez sąd wojewódzki sprawie, co zostało obszernie przez ten Sąd omówione.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Zważywszy na udokumentowaną, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, trudną sytuację finansową skarżącej spółki, na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia na rzecz Zakładu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło