II SA/Ol 31/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-02-25
Skład orzekający: Beata Jezielska, Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody utrzymująca w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na instalacji tymczasowego zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy skarżący podnoszą, że działka znajduje się w odległości większej niż 50 m od kolektora sanitarnego i wymaga to uzyskania zgody prywatnego inwestora sieci?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób wystarczający statusu prawnego sieci kanalizacyjnej w ulicy A, jej właściciela oraz podstawy prawnej pobierania opłat za podłączenie. Brak tych ustaleń uniemożliwia rzetelną ocenę, czy skarżący mają możliwość włączenia się do sieci kanalizacyjnej zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a tym samym, czy mogą korzystać z tymczasowego zbiornika bezodpływowego.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar instalacji tymczasowego zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając, że narusza to plan miejscowy i decyzję o warunkach zabudowy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że istnieje możliwość podłączenia do zrealizowanej kanalizacji sanitarnej w ulicy A. Skarżący odwołali się, podnosząc, że ich działka znajduje się w odległości większej niż 50 m od kolektora i wymaga zgody prywatnego inwestora sieci, co jest niezgodne z prawem. Sąd uchylił decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K.C. i A.C. na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 740,- zł (siedemset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że A. C. i K. W. C. zgłosili w dniu 25 września 2008r. zamiar przystąpienia do robót budowlanych polegających na instalacji tymczasowego zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej (do czasu wybudowania przez "[...]" miejskiej kanalizacji sanitarnej) dla potrzeb projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy A w "[...]" na działce nr "[...]"
Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]" wniósł sprzeciw w sprawie przyjęcia zgłoszenia wykonania tych robót uzasadniając, że naruszają one ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla D. część I w "[.]" uchwalonego Uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]’ Rady Miejskiej (Dz. U. z 18 sierpnia 2008r. Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Nr 129, poz. 2085) oraz decyzji z dnia "[...]"o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy A w "[...]" na działce nr "[...]".
Organ I instancji wskazał przy tym, że inwestor uzyskał od Przedsiębiorstwa A warunki techniczne na odprowadzenie ścieków sanitarnych, zgodnie z którymi ścieki projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego należy odprowadzić do projektowanej kanalizacji sanitarnej w ulicy A. Organ podniósł, iż z uwagi na wykonanie i funkcjonowanie wspomnianej kanalizacji, niezbędnym jest włączenie się do niej przez inwestora.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. C. i K. W. C., stwierdzając, że została ona podjęta z naruszeniem art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Odwołujący się podnieśli, że ustalenia obowiązującego planu miejscowego, obszaru, którego dotyczy inwestycja w § 4 ust. 3 pkt 1 f dopuszczają realizację zbiornika bezodpływowego na terenie działki nr "[...]" stanowiącej ich własność, ponieważ działka ta położona jest w odległości większej niż 50 m od kolektora sanitarnego A oraz, że warunki techniczne narzucają na nich obowiązek uzyskania zgody właściciela sieci kanalizacji sanitarnej na włączenie do niej, co jest niezgodne z ustawą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że działka, na której inwestor planuje realizację tymczasowego zbiornika bezodpływowego zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla część I uchwalonego Uchwałą nr XV/310/2008 z dnia 26 czerwca 2008r. Rady Miejskiej znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla której zostały ustalone w § 4 ust. 3 pkt 1 d, f, g wspomnianej uchwały zasady kształtowania infrastruktury technicznej. Zapisy te mówią, że nie dopuszcza się odprowadzania ścieków i wód zanieczyszczonych do gruntu lub wód powierzchniowych oraz przydomowych oczyszczalni ścieków i wód zanieczyszczonych do gruntu lub wód powierzchniowych oraz przydomowych oczyszczalni ścieków. Podnosi się również, że na terenach położonych w sąsiedztwie kolektora sanitarnego wyklucza się stosowanie indywidualnych urządzeń do gromadzenia i unieszkodliwiania ścieków. Dotyczy to zabudowy zrealizowanej, będącej w trakcie realizacji bądź projektowanej na działkach, na które wjazd znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od kolektora sanitarnego i występuje możliwość bezpośredniego podłączenia się do tego kolektora. Natomiast na terenach pozostałych, na których bezpośrednie podłączenie do kolektora sanitarnego wymaga realizacji podsystemów kanalizacyjnych, w tym urządzeń do pompowania ścieków, ustala się również obowiązek włączenia gospodarstw domowych do tego kolektora w ciągu 3 lat od uchwalenia planu. Natomiast w okresie przejściowym (3 lata) dopuszcza się realizację zbiorników szczelnych, bezodpływowych a nie dopuszcza się oczyszczalni przydomowych.
W ocenie organu odwoławczego przywołane zapisy jednoznacznie wskazują, że dopuszcza się realizację zbiorników bezodpływowych w okresie przejściowym na terenach, gdzie nie ma możliwości bezpośredniego włączenia się do kolektora sanitarnego. W omawianym przypadku sieć kanalizacji sanitarnej w A została już zrealizowana w związku z czym nie ma zastosowania przepis dotyczący rozwiązań tymczasowych w tym zakresie. Wojewoda wskazał, że w sytuacji gdy istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, do której inwestor może bezpośrednio się włączyć, to zarówno ustalenia obowiązującego planu miejscowego dla omawianego terenu jak
i wydana decyzja o warunkach zabudowy i decyzja o pozwoleniu na budowę dopuszcza tylko i wyłącznie odprowadzenie ścieków z projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Ponadto zgodnie z treścią § 26 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Zgodnie zaś z § 3 wspomnianego rozporządzenia w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, działka może być wykorzystywana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków.
Skargę na powyższą decyzję wywiedli K. W. C. i A. C. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 30 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe są twierdzenia zawarte w decyzjach organów obu instancji jakoby roboty zgłoszone przez inwestora naruszały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według strony skarżącej kwestie związane z przedmiotem robót objętych jej zgłoszeniem regulują postanowienia § 4 ust. 3 pkt 1 f uchwały Rady Miejskiej wprowadzającej plan zagospodarowania przestrzennego osiedla. Skarżący podnieśli w skardze, że zapisy planu wykluczają stosowanie indywidualnych urządzeń do gromadzenia i unieszkodliwiania ścieków ale zakaz ten odnosi się tylko do działek, na które wjazd znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od kolektora sanitarnego i występuje możliwość bezpośredniego podłączenia się do tego kolektora. Na terenach pozostałych dopuszcza się natomiast w okresie 3 lat realizację zbiorników szczelnych, bezodpływowych. Według skarżących działka, której dotyczy planowana inwestycja, położona jest w ten sposób, iż wjazd na nią znajduje się
w odległości większej niż powołane w uchwale 50 m, a to stanowi, iż dopuszczalne jest przeprowadzenie inwestycji w postaci zbiornika bezodpływowego na ich gruncie. Tym samym za nieprawdziwe według skarżących należy uznać twierdzenia jakoby zgłoszenie wspomnianych robót budowlanych było niezgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze podnieśli ponadto, iż w decyzji Wojewoda odwołuje się do innego kolektora niż przywołany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który stanowi własność osoby prywatnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo skarżący na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. podniósł, iż kolektor, o którym mówią organy nie jest kolektorem, lecz prywatnym podłączeniem inwestora I. S., który żąda zwrotu kosztów podłączenia do jego przyłącza. Kanalizacja ta wprawdzie wprowadza ścieki do kolektora, ale znajduje się na gruncie prywatnym I. S. i została przez niego wybudowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka
na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji
administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie
o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na gruncie przedmiotowej sprawy organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, którym to rozstrzygnięciem Prezydent zgłosił sprzeciw
w sprawie przyjęcia zgłoszenia robót budowlanych polegających na montażu tymczasowego zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne wraz z przyłączem kanalizacji sanitarnej dla potrzeb budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy A w "[...]" na działce nr "[...]’
Działka, na której inwestor planuje realizację tymczasowego zbiornika bezodpływowego zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A część I w "[...]" uchwalonego Uchwałą nr XV/310/2008 z dnia 26 czerwca 2008r. Rady Miejskiej znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla której zostały ustalone w
§ 4 ust. 3 pkt 1 d, f, g wspomnianej uchwały zasady kształtowania infrastruktury technicznej. Zapisy te mówią, że nie dopuszcza się odprowadzania ścieków i wód zanieczyszczonych do gruntu lub wód powierzchniowych oraz przydomowych oczyszczalni ścieków i wód zanieczyszczonych do gruntu lub wód powierzchniowych oraz przydomowych oczyszczalni ścieków. Podnosi się również, że na terenach położonych w sąsiedztwie kolektora sanitarnego wyklucza się stosowanie indywidualnych urządzeń do gromadzenia i unieszkodliwiania ścieków. Dotyczy to zabudowy zrealizowanej, będącej w trakcie realizacji bądź projektowanej na działkach, na które wjazd znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od kolektora sanitarnego i występuje możliwość bezpośredniego podłączenia się do tego kolektora. Natomiast na terenach pozostałych, na których bezpośrednie podłączenie do kolektora sanitarnego wymaga realizacji podsystemów kanalizacyjnych, w tym urządzeń do pompowania ścieków ustala się obowiązek włączenia gospodarstw domowych do tego kolektora w ciągu 3 lat od uchwalenia planu. W okresie przejściowym (3 lata) dopuszcza się realizację zbiorników szczelnych, bezodpływowych a nie dopuszcza się oczyszczalni przydomowych.
Powyższy zapis wskazuje, że w wyjątkowych sytuacjach w okresie przejściowym dopuszcza się realizację zbiorników bezodpływowych na terenach, gdzie nie ma możliwości bezpośredniego włączenia się do kolektora sanitarnego. Przy czym przyjąć należy, iż do sieci kanalizacyjnej należy podłączyć się także wtedy, gdy ścieki do wspomnianego kolektora będą odprowadzana poprzez podsystemy kanalizacji i urządzenia do pompowania ścieków.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że warunki techniczne na dostawę wody i odbiór ścieków wydane dla projektowanego budynku przy ulicy A, w oparciu o które wnioskodawca otrzymał pozwolenie na budowę Nr "[...]" z dnia "[...]" przewidują odprowadzenie ścieków do projektowanej kanalizacji sanitarnej w ulicy A, co jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy nr "[...]" z dnia "[...]" Organ I instancji podniósł, że kanalizacja sanitarna ulicy A została wykonana i uzyskała pozwolenie na użytkowanie dnia 22 kwietnia 2008r., a inwestor ma możliwość podłączenia się do niej na wysokości frontu swojej działki.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.02.75.690) działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa
w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
Bez wątpienia także w kontekście wskazanych wyżej przepisów w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest zastosowanie w ramach odprowadzania ścieków bezodpływowego zbiornika.
Jak wynika z akt sprawy organy obu instancji uznały, że skarżący mają możliwość włączenia się do sieci kanalizacyjnej poprzez odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej ulicy A. Tymczasem jak wskazują skarżący i co według nich znajduje się w aktualizacji warunków technicznych podanych przez przedsiębiorstwo A w piśmie z dnia 1 lipca 2008r., na włączenie się do projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej należy uzyskać zgodę inwestora sieci, I. S.. Powołany inwestor zaś żąda od skarżących wynagrodzenia za podłączenie się do sieci.
W tym kontekście kluczową rolą organu odwoławczego w sprawie było zbadanie czy inwestorzy - skarżący mają możliwość bezpośredniego włączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej. Należy przy tym jednak wskazać, że nie chodzi tu o jakiekolwiek urządzenia spełniające funkcje odprowadzania ścieków ale o sieć kanalizacyjną
w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 06. Nr 123, poz. 858). W myśl tej ustawy sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące
w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Z kolei przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne natomiast według wspomnianej ustawy to przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków oraz gminne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność.
Organ odwoławczy stwierdził w swoim rozstrzygnięciu, iż skarżący mają możliwość podłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy A. W żaden sposób nie wyjaśnił jednak czy ten system kanalizacji odpowiada przepisom wspomnianej ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Z decyzji nie wynika do kogo należy sieć kanalizacyjna, do której podłączenia się, organy obligują skarżących. Podstawową rolą organu II instancji, który badał legalność decyzji Prezydenta było obszerne wyjaśnienie takich kwestii jak status podmiotu, do którego należy sieć kanalizacji w ulicy A,
a więc czy prowadzi on przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skarżący już w odwołaniu wskazali, że inwestycja ta została wykonana przez prywatnego inwestora, I. S., na jego prywatnym gruncie. Tym samym niezbędne było wyjaśnienie czy sieć kanalizacyjna była prywatną inwestycją, czy spełniała ona wymogi wspomnianej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zasadnym było również zbadanie funkcji jaką pełni kanalizacja przy ulicy A w stosunku do głównego kolektora sanitarnego i czy jest ona podsystemem kanalizacyjnym, o którym mowa w cytowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy jednak stosownych ustaleń nie poczynił.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił wspomnianych kwestii. Nie zbadał też jak zaistniała sytuacja ma się do zapisów art. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, z którego to przepisu wynika, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Trzeba podnieść również w tym miejscu, że jak wynika z art. 6 ust. 1. tej ustawy samo dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Odbiorcą usług natomiast jest każdy kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym (art. 2 ust. 3 ustawy). Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem
zawarcie umowy (art. 6 ust. 2).
Istotnym jest także wskazanie na art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu
w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, z którego wynika że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji. Ponadto co istotne przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w Regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin ów zaś jest aktem prawa miejscowego i powinien określać również prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorcy usług, w tym warunki przyłączenia do sieci (art. 19 ust. 1, ust. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków).
Wobec powyższych regulacji prawnych organ odwoławczy powinien wyjaśnić na jakiej podstawie prawnej zobowiązuje się skarżących do ponoszenia opłat na rzecz I. S. tytułem włączenia do sieci kanalizacyjnej oraz uzyskania jego zgody na podłączenie się do tej sieci i przede wszystkim jaki jest status prawny sieci kanalizacyjnej ulicy A, do której to instalacji sanitarnej obligowani są przyłączyć się skarżący.
Organ II instancji badając legalność decyzji organu I instancji powinien w toku postępowania wyjaśniającego zbadać wszystkie omówione wyżej kwestie.
Zasadnym jest w tym miejscu wskazać, że zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i te okoliczności faktyczne, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie, oraz te, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2000r., V SA 102/00).
Dodatkowe postępowanie dowodowe jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego, jeżeli nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Nawet konieczność przeprowadzenia kilku dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 1999r., IV SA 723/97).
Poza tym oceniając zakres postępowania dowodowego, jakie miałoby być przeprowadzone, organ odwoławczy zobowiązany jest dokonywać tego w kontekście art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej rzez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1999r., I V SA 1313/98).
W ocenie Sądu organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób zadowalający, opierając się głównie na niewystarczających ustaleniach dokonanych w toku I instancji, co skutkowało przyjęciem stanowiska organu I instancji. Tymczasem w sprawie nie wyjaśniono wielu kontrowersyjnych i spornych kwestii.
Przede wszystkim w toku ponownego postępowania w niniejszej sprawie, organ zobligowany będzie wyjaśnić status podmiotu – inwestora, który wykonał system kanalizacji przy ulicy A. Kluczowym jest ustalenie czy I. S. prowadzi przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Niezbędne jest wyjaśnienie czy sieć kanalizacyjna, którą wykonał jest siecią w rozumieniu wspomnianej ustawy i znajduje się obecnie w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Niezbędne jest także poczynienie ustaleń w celu rozstrzygnięcia czy i na jakiej podstawie inwestor kanalizacji przy ulicy A świadczy odpłatne usługi w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków.
Dokonanie wskazanych ustaleń pozwoli dopiero na rzetelna ocenę tego, czy skarżący mają możliwość, a jeśli tak to na jakich warunkach, włączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej, w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. To z kolei jest niezbędne dla rozstrzygnięcia czy skarżący uprawnieni są do wykonania i korzystania w okresie przejściowym ze zbiorników bezodpływowych. Bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie nie jest możliwe ustalenie czy skarżący mogą korzystać z takich zbiorników, nie jest więc też możliwa właściwa ocena legalności decyzji organu I instancji w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło