V SA/Wa 2257/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-26

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, nie istnieje w obrocie prawnym. W związku z tym brak jest przedmiotu do rozstrzygania o jej nieważności. W takiej sytuacji właściwym byłoby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności, a jeśli postępowanie już się toczyło, konieczne jest jego umorzenie ze względu na bezprzedmiotowość.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Po pierwotnym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, wydano decyzję odmawiającą przyznania płatności. Następnie skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, który został ostatecznie utrzymany w mocy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając m.in. brak ustalenia, czy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, została mu doręczona.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. Nr [...] z [...] grudnia 2007r. II. Zasądza na rzecz B. M. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. M. złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, mocą której odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji wydanej [...] kwietnia 2006 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., którą odmówiono skarżącemu przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu 29 marca 2005 r. do Biura Powiatowego ARMiR w Z. wpłynął wniosek B. M. o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Wniosek ten jakkolwiek pierwotnie został pozostawiony bez rozpoznania został ostatecznie rozpoznany w taki sposób, że Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Z. wydał [...] kwietnia 2006 r. decyzję odmawiającą przyznania wnioskowanej płatności. 17 kwietnia 2007 r. zainteresowany rolnik złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. Wniosek rozpoznał Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR w Z., który decyzją z [...] czerwca 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tej decyzji. W związku z odwołaniem strony decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] Prezes ARMiR uchylił decyzję Dyrektora z [...].06.2007r. wskazując, że rozstrzygnięcie jest błędne i że wniosek strony powinien zostać rozpoznany pod kątem istnienia przesłanek nieważności decyzji z [...].04.2006 r. Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w Z. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Od decyzji tej zainteresowany złożył odwołanie, w którym kwestionując jej prawidłowość podniósł, że w aktach brak jest dowodu potwierdzającego otrzymanie przez niego wspomnianej decyzji. Zdaniem strony okoliczność ta wskazuje, że decyzja ta nie jest ostateczna, co powoduje, że jego zdaniem brak było podstaw do rozstrzygania w kwestii nieważności. Decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił tok postępowania w sprawie związany ze złożonym przez zainteresowanego wnioskiem z 29 marca 2005r., wydaną w związku z tym decyzją z [...] kwietnia 2006r. i ocenił ją pod kątem jej prawidłowości w związku z przesłankami nieważności określonymi w treści art. 156 § 1 k.p.a. Organ wskazał w szczególności, że kwestionowaną decyzję wydał właściwy organ, działał on w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i nie miało miejsca rażące naruszenie prawa. Od decyzji tej B. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie treści art. 7,15, 75 § 1,77,79,80, 107§ 3,156 § 1pkt 2 k.p.a w związku z czym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARMIR. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wbrew obowiązkowi organ nie rozpatrzył w zaskarżonej decyzji okoliczności czy decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności jest decyzją ostateczną i nie ocenił w odniesieniu do tej kwestii treści wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 kwietnia 2008 r. sygn. II SA/Go 40/08 mimo, że nim dysponował. Brak rozstrzygnięcia tej okoliczności powoduje jego zdaniem naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W piśmie procesowym z 16 października 2008 r. skarżący zaprzeczył, ażeby otrzymał decyzję z [...].04.2006 r. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o oddalenie skargi. W odpowiedzi zaś na pismo skarżącego z 16 października 2008 r. pełnomocnik Prezesa wykazywał, że wbrew temu co twierdzi skarżący w istocie otrzymał on sporną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona jakkolwiek jedynie jeden z jej zarzutów ma znaczenie w sprawie. Chodzi tu o zarzut dotyczący braku ustalenia czy skarżącemu doręczono decyzję z [...] kwietnia 2006 r. Nie chodzi tu przy tym o wyjaśnienie tej okoliczności w kontekście ostateczności decyzji i podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z treści art. 156 k.p.a. wynika bowiem, że stwierdzenie nieważności może dotyczyć decyzji zarówno ostatecznych jak i nieostatecznych, przy czym wbrew stanowisku strony stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej, może nastąpić również na wniosek strony złożony w terminie otwartym do wniesienia odwołania. Warunkiem koniecznym do prowadzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji, jest jedynie złożenie przez stronę jednoznacznego wniosku wskazującego na wybór postępowania nadzwyczajnego a nie odwoławczego /vide wyrok NSA z 7.I.1992 r. II SA 946/91, PS 1993,nr 7-8/. W sprawie jest niewątpliwe, że skarżący nie składał odwołania od decyzji z [...].04.2006 r. a jedynie 17 lutego 2007 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności (k. 54 akt sąd.). Tym samym brak jest podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. jakkolwiek podnoszona przez skarżącego kwestia doręczenia decyzji ma zasadnicze znaczenie w sprawie. Wskazać trzeba, że w sprawie brak jest dowodu doręczenia skarżącemu decyzji z [...].04.2006 r. i ustalenia dotyczące tej okoliczności dokonane wcześniej w powoływanym przez skarżącego wyroku WSA w Gorzowie z 2.04 2008 r. nie uległy zmianie. Jak się bowiem okazało, organ administracyjny wszczął w 2006 r. postępowanie reklamacyjne dotyczące listu poleconego [...] nadanego [...] kwietnia 2006 r. do skarżącego, zawierającego przesyłkę w postaci spornej decyzji, ale postępowanie reklamacyjne ze względu na upływ 6 miesięcznego terminu zakończyło się niepowodzeniem – administracja pocztowa N. odmówiła odpowiedzi na temat losów tej przesyłki ( k.53,55-57,72 akt sądowych). W takim stanie rzeczy należy uznać, że skoro w aktach brak jest dowodu doręczenia spornej decyzji skarżącemu a on sam nie potwierdza a wręcz zaprzecza temu, że ją otrzymał należy przyjąć, że mimo faktu, iż decyzja ta była skarżącemu znana, decyzji tej mu nie doręczono. Okoliczność ta przesądza o rozstrzygnięciu sprawy. Zgodnie z treścią art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie a zgodnie z art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Skoro decyzja z [...].04.2006 r. nie została skarżącemu doręczona to decyzja taka nie istnieje w obrocie prawnym. Przesądza to tym samym o braku możliwości rozstrzygania o jej nieważności nie istnieje bowiem przedmiot postępowania. Najwłaściwsze zatem byłoby w tej sytuacji wydanie w sprawie decyzji w trybie art. 157 § 3 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. Skoro jednak w sprawie toczyło się już postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności, wydanie takiego rozstrzygnięcia nie jest już możliwe i powoduje jedynie konieczność uchylenia decyzji wydanych zarówno w I jak i II instancji, co z kolei obliguje organ administracyjny do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o treść art. 105 § 1 k.p.a. ze względu na bezprzedmiotowość postępowania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać, że w stanie faktycznym sprawy, nie mają one znaczenia i tak naprawdę nie odnoszą się do niej. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając , że doszło do naruszenia treści art. 109 § 1, 110, 156 § 1, k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 134 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach WSA orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło