II SA/Bd 20/09

26 lutego 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] w przedmiocie wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 20/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2006r., nr 156, poz.1118) o niezbędności wejścia A. Cz. na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do G. i M. G., położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę nr 74/10, celem wykonania wynikających z przyjętego przez Starostę [...] w dniu [...] zgłoszenia wykonania robót budowlanych, polegających na tynkowaniu i malowaniu ściany szczytowej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 74/16 przy ul. [...] w granicy z działką nr 74/10. Wydanie powyższej decyzji organ uzasadnił nieuzyskaniem przez wnioskodawcę – A. Cz. zgody G. i M. G. na korzystanie z ich nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania przezeń robót budowlanych (ustawienie rusztowania na okres kilku dni), co wynika z oświadczenia wykonawcy robót – właściciela zakładu dekarsko-blacharskiego oraz braku odpowiedzi właścicieli działki nr 74/10 na pismo Starosty [...] z dnia [...] o zajęcie stanowiska co do zgody na wejście na jej teren. Wnosząc w odwołaniu od decyzji organu I instancji o jej uchylenie G. i M. G. podnieśli, że prace tynkarskie za ich wcześniejszą zgodą zostały przez A. Cz. już wykonane, lecz nie doprowadził on następnie ich nieruchomości do stanu poprzedniego – nie naprawił szkód oraz nie uprzątnął rozsypanego cementu i worków po nim. Poza tym wg nich, wyżej wymieniony winien dokonać z nimi uzgodnień co do sposobu, zakresu i terminu korzystania z ich terenu oraz rekompensaty, czego nie uczynił. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że inwestor wypełnił dyspozycję art.47 ust.2 ustawy Prawo budowlane, co uprawniało organ administracji architektoniczno-budowlanej do ingerencji, bowiem precyzyjnie określił we wniosku o wydanie decyzji zakres przeprowadzanych prac remontowych polegających na tynkowaniu i pomalowaniu ściany szczytowej budynku oraz nie uzyskał, jak wynika z akt sprawy, zgody współwłaścicieli działki nr 74/10 na wejście na jej teren celem wykonania wymienionych prac. Nadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestor zobowiązany jest do naprawienia powstałych na skutek robót budowlanych szkód na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, co oznacza, iż mogą być one przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem powszechnym. M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. .Ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu zarzucił nieuwzględnienie w decyzji, że prace tynkarskie zostały już przez A. Cz. wykonane oraz, iż nie naprawił on szkód i nie uporządkował terenu po ich zakończeniu. Poza tym oświadczenie właściciela zakładu dekarsko-blacharskiego nie powinno być brane pod uwagę, gdyż w niniejszym przypadku nie chodzi o przeprowadzenie prac dekarsko-blacharskich. Skarżący podniósł także, że wniosek sąsiada świadczy tylko o jego pieniactwie i złośliwości, gdyż na działce nr 74/10 planowana jest, zgodnie z uzyskanym w dniu [...] pozwoleniem, zabudowa, którą wyżej wymieniony od dwóch lat uniemożliwia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu swej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpatrując skargę związany jest co do zasady granicami sprawy, lecz nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż władny jest reagować także na pominięte przez skarżącego wadliwości kwestionowanej decyzji. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę w głównej mierze z urzędu. Warunki korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania przez inwestora określonych robót budowlanych, możliwych do realizacji jedynie z tej nieruchomości, reguluje art.47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U., tj. 2006r., nr 156, poz. 1118). Inwestor obowiązany jest w pierwszej kolejności zwrócić się do właściciela nieruchomości sąsiedniej o uzyskanie zgody na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z niej, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (art.47 ust.1). Dopiero w razie nieuzgodnienia tych warunków, w sprawie rozstrzyga na wniosek inwestora organ administracji architektoniczno-budowlanej, który w przypadku uznania zasadności wniosku określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości (art.47 ust.2). Z powyższych przepisów wynika, że wnioskodawca-inwestor może uzyskać na podstawie art.47 ust.2 pozytywne rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji łącznego spełnienia dwóch warunków: • inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, lecz starania te okazały się bezskuteczne, przez co należy rozumieć zarówno sam brak zgody, jak i brak porozumienia się co do terminu, sposobu i zakresu korzystania z nieruchomości, a także ewentualnej rekompensaty z tego tytułu • wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne dla wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych (inaczej – bez skorzystania z sąsiedniej nieruchomości nie jest możliwe wykonanie tych prac lub robót). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że wykonanie prac remontowych w postaci otynkowania, czy też tylko pomalowania ściany szczytowej budynku inwestora usytuowanego na granicy z sąsiednią działką nr 74/10, wymaga ustawienia na tejże działce sąsiedniej rusztowania i przy korzystaniu z niego realizacji zaplanowanych, zgłoszonych organowi robót budowlanych, a poza tym dojścia i dostarczenia w to miejsce niezbędnych materiałów. Trafnie też organy obydwu instancji przyjęły, że inwestor nie zdołał się porozumieć z właścicielami działki nr 74/10, co do wejścia na jej grunt, nie mówiąc już o konkretnych warunkach, czy terminie skorzystania z tej nieruchomości. O braku wspomnianego porozumienia świadczą wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takie okoliczności, jak brak zgody skarżącego na wejście wykonawcy na teren jego działki (vide oświadczenie właściciela zakładu dekarsko-blacharskiego z dnia 2 października 2007r.), niepodjęcie przez niego dwukrotnie awizowanego pisma A. Cz. z dnia [...] r. o wyrażenie zgody na wykonanie prac budowlanych zaplanowanych na 22-26 października 2007r., a także brak odpowiedzi skarżącego na pismo Starosty [...] z dnia 26 marca 2008r. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgody na wejście na teren jego nieruchomości. W świetle dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń istniały zatem podstawy do uznania wniosku A. Cz. za uzasadniony i wydania uwzględniającej tenże wniosek decyzji. Treść decyzji Starosty [...] opartej na art.47 ust.2 ustawy Prawo budowlane nie odpowiada jednak wymogom wynikającym z tego przepisu, orzeczono w niej bowiem jedynie o niezbędności wejścia na teren działki nr 74/10 w celu wykonania robót budowlanych – tynkowania i malowania ściany szczytowej budynku A. Cz.. Tymczasem w myśl wskazanego przepisu, w przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. W osnowie decyzji winno znaleźć się więc nie tylko wskazanie rodzaju zamierzonych robót budowlanych, lecz również sposobu korzystania z nieruchomości sąsiedniej (jak postawienie rusztowania, określenie szerokości pasa gruntu, na jaki można wejść w związku z czynnościami przygotowawczymi i robotami remontowymi), uwzględniające kolorowe oznaczenia naniesione przez inwestora na załączoną do akt mapę sytuacyjno-wysokościową (karta 1), a także określenie terminu korzystania z tej nieruchomości (od-do) dla zabezpieczenia interesów jej właściciela, liczonego od daty uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności. Niezależnie od tego rozstrzygnięcie winno dotyczyć robót na dzień jego wydania jeszcze nie wykonanych. Natomiast w toku postępowania nie ustalono w sposób jednoznaczny, czy prace będą obejmowały tylko malowanie ściany szczytowej zgodnie z twierdzeniem skarżącego, czy też, jak przyjęto w decyzji organu I instancji zgodnie z oświadczeniem inwestora, także tynkowanie. Zaniechanie podjęcia w tym zakresie odpowiednich czynności dowodowych (np. w postaci oględzin) stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej sprecyzowanej w art.7 i 77 § 1 kpa. Dla wyniku rozpatrywanej sprawy nie ma natomiast znaczenia podnoszona w skardze okoliczność dysponowania przez skarżącego pozwoleniem na zabudowę jego nieruchomości, nawet w przypadku jej usytuowania na granicy działki nr 74/16. Oświadczenie właściciela zakładu dekarsko-blacharskiego nie mogło być zaś, wbrew sugestiom skarżącego, pominięte przez orzekający w sprawie organ, gdyż odnosiło się do objętych niniejszym postępowaniem robót dotyczących ściany domu a nie naprawy dachu. Ponadto dodatkowo wskazać należy, że przepis art.47 ust.2 Prawa budowlanego nie uprawnia organu do rozstrzygania o rekompensacie z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości oraz – jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – roszczenia z nią związane mogą być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, na co wskazuje treść ust.3 omawianego artykułu. Na tle przedstawionych wyżej uchybień należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że w razie niezastosowania się zobowiązanego do wydanej decyzji, wykonanie jej będzie podlegało wyegzekwowaniu w drodze egzekucji administracyjnej, a w tym celu przedmiot obowiązku i termin jego wykonania musi być ściśle w tytule wykonawczym sprecyzowany. Uznając, iż poprzez utrzymanie w mocy dotkniętej opisanymi wyżej wadami decyzji Starosty [...] z dnia [...] organ II instancji obligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, naruszył przepisy prawa materialnego i przepisy administracyjnej procedury w stopniu wpływającym na wynik sprawy, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) orzeczono o jej uchyleniu.