II SA/Wa 1465/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-26
Skład orzekający: Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej zajmujący jedynie część lokalu mieszkalnego, który nie stanowi jego własności i jest użyczony, spełnia warunki do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont tego lokalu?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, jednakże przepis ten odnosi się wyłącznie do lokali mieszkalnych zajmowanych przez funkcjonariuszy samodzielnie, będących w ich dyspozycji. Przyznanie równoważnika osobie zajmującej jedynie część lokalu, który nie jest jej własnością i jest użyczony, stanowiłoby finansowanie osób trzecich, co jest sprzeczne z celem przepisu. W związku z tym, funkcjonariusz zajmujący część lokalu mieszkalnego, który nie jest jego własnością i jest użyczony, nie spełnia warunków do otrzymania równoważnika.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, ubiegał się o równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania równoważnika, stwierdzając, że skarżący zajmuje jedynie część lokalu, który jest własnością jego teściów i jest użyczony na podstawie ustnej umowy. Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym art. 88 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, argumentując, że przepisy nie wymagają zajmowania całego lokalu ani posiadania tytułu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego na remont lokalu mieszkalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Komendant [...] w K., działając na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 3 pkt 4 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie równoważnika pieniężnego, przysługującego funkcjonariuszom Służby Więziennej za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 132, poz. 1234 ze zm.), a także wskazując na art. 104 w związku z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził, że M. K. nie spełnia warunków do otrzymania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że ze złożonego w dniu 7 lutego 2008 r. oświadczenia mieszkaniowego wynika, że M. K. w dniu 1 stycznia 2008 r. zajmował w miejscowości S. lokal mieszkalny, będący własnością jego teściów. Ponadto w dodatkowo złożonym oświadczeniu z dnia 3 lipca 2008 r. wskazał, że zajmuje ten lokal na podstawie ustnej umowy użyczenia, oraz że w lokalu tym zamieszkuje rodzina żony i jest on pozostawiony do dyspozycji wszystkich członków rodziny.
Komendant [...] w K. podniósł, iż z art. 88 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że warunkiem ustalenia prawa do przedmiotowego równoważnika, jest zajmowanie całego lokalu, a nie jego części. Wobec tego organ stwierdził, że M. K. nie spełnia warunków do otrzymania równoważnika za remont zajmowanego lokalu, albowiem w jego dyspozycji nie znajduje się cały lokal.
Organ wskazał również, że powołany wyżej przepis jest częścią składową Rozdziału VI tej ustawy "Mieszkania funkcjonariuszy". Zdaniem organu świadczy to o tym, iż intencją ustawodawcy było, aby wypłata równoważnika za remont lokalu następowała za remont mieszkań funkcjonariuszy, a nie osób trzecich. Organ podniósł, że niewłaściwa jest interpretacja art. 88 ustawy w oderwaniu od treści pozostałych przepisów Rozdziału VI ustawy i domaganie się na tej podstawie wypłaty równoważnika za remont innego lokalu niż lokal funkcjonariusza.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej po rozpatrzeniu odwołania M. K., działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 88 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej wyjaśnił, powołując się na przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), że nie można utożsamiać "części lokalu mieszkalnego" z "całym lokalem mieszkalnym". Podniósł, że M. K. nie spełnił przesłanek koniecznych do nabycia prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, albowiem zajmował on część lokalu mieszkalnego. Równoważnik ten przysługuje zaś funkcjonariuszowi zajmującemu lokal mieszkalny, a nie jego część.
Na powyższą decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 88 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej, § 4 ust 1 powołanego rozporządzenia w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszom Służby Więziennej za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz art. 6 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że żaden z przepisów prawa nie określa wymogu zajmowania przez funkcjonariusza całości lokalu mieszkalnego, czy posiadania tytułu prawnego, przy ustalaniu prawa do równoważnika pieniężnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana wedle tych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) przepis ten stanowi, iż funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Istotą powyższej regulacji jest udzielenie dofinansowania funkcjonariuszom Służby Więziennej zajmującym lokale mieszkalne, w związku z koniecznością bieżącego utrzymywania tych lokali w niepogorszonym stanie. Wskazać przy tym należy, że ustawa o Służbie Więziennej nie definiuje pojęcia "lokalu mieszkalnego" oraz "zajmowania lokalu mieszkalnego", przez co wykładnia językowa tego przepisu może budzić wątpliwości.
Stąd też dokonując wykładni art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy należy mieć na uwadze pozostałe przepisy Rozdziału VI ustawy o Służbie Więziennej – "Mieszkania funkcjonariuszy".
Zgodnie z art. 85 ust. 1 cytowanej ustawy funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Stosownie zaś do treści art. 87 ust. 1 tej ustawy na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji jednostek organizacyjnych, uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów administracji rządowej, samorządowej, osób prawnych lub fizycznych, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek organizacyjnych.
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz mając na uwadze cel regulacji dotyczącej równoważników pieniężnych za remont lokalu (udzielenie dofinansowania funkcjonariuszom Służby Więziennej zajmującym lokale mieszkalne w związku z koniecznością bieżącego utrzymywania tych lokali w niepogorszonym stanie), przyjąć należy, że lokalami mieszkalnymi, o których mowa w art. 88 ust 1 cytowanej ustawy są przede wszystkim lokale mieszkalne przyznane funkcjonariuszom będącym w służbie stałej, stosownie do treści art. 85 ust. 1 cytowanej ustawy.
Uprawnione jest także twierdzenie, że równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego będzie przysługiwał również funkcjonariuszowi, który nie spełnia warunków do przyznania lokalu mieszkalnego z powodów określonych w art. 91 ust. pkt 1 i 2 oraz pkt 3 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego, na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi:
1) zajmującemu, w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lub dom;
2) który jest właścicielem lub współwłaścicielem, w części odpowiadającej co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu, położonych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej;
3) którego małżonek spełnia warunki określone w pkt 1 lub 2.
W ocenie Sądu prawidłowa jest interpretacja art. 88 ust.1 cytowanej ustawy o Służbie Więziennej dokonana przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w zaskarżonej decyzji, wskazująca, iż przepis ten odnosi się wyłącznie do lokali mieszkalnych, zajmowanych przez funkcjonariuszy samodzielnie. Przyznanie prawa do równoważnika za remont lokalu osobie, która faktycznie zajmuje wyłącznie część lokalu stanowiłoby bowiem w istocie finansowanie ze środków Skarbu Państwa również osób trzecich, nie będących funkcjonariuszami Służby Więziennej.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem mieszkaniowym z dnia 7 lutego 2008 r., uzupełnionym dodatkowym oświadczeniem z dnia 3 lipca 2008 r., skarżący w dniu 1 stycznia 2008 r. zajmował lokal mieszkalny będący własnością jego teściów na podstawie ustnej umowy użyczenia. Z oświadczenia tego wynika również, że w lokalu tym zamieszkuje rodzina żony, oraz że jest on pozostawiony do dyspozycji wszystkich członków rodziny.
Skarżący nie uzyskał więc lokalu mieszkalnego w trybie art. 85 ust. 1 cytowanej ustawy, ani też lokal, w którym obecnie zamieszkuje nie powoduje, iż jest on funkcjonariuszem niespełniającym warunków do przyznania lokalu mieszkalnego z powodów określonych w art. 91 ust. pkt 1 i 2 oraz pkt 3. W tej sytuacji stwierdzić należy, że zarówno organ I jak i II instancji prawidłowo ustalił, że skarżący będący wyłącznie jedną z wielu osób zajmujących wspólnie lokal mieszkalny, nie spełnia warunków do przyznania równoważnika za remont lokalu mieszkalnego.
Wyjaśnić również należy, iż w podstawie prawnej decyzji organu I instancji błędnie został wskazany art. 138 § 2 k.p.a. Wcześniejsze uchylenie przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej decyzji Komendanta [...] w K. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, nie powoduje konieczności wskazywania w ponownie wydawanej decyzji, jako podstawy prawnej, art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten może być wyłącznie podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
Reasumując w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło