II OZ 506/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-17
Skład orzekający: Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, oparta na domniemaniu doręczenia wynikającym ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, jest uzasadniona, jeśli skarżący twierdzi, że nie otrzymał jednego z wezwań?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznego otrzymania przez skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, odmowa przywrócenia terminu stanowi nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Sąd uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że brak winy w uchybieniu terminu jest kluczową przesłanką przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę z powodu nieusunięcia braków formalnych, tj. niezłożenia wymaganego odpisu skargi. Sąd oddalił następnie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia tych braków, uznając, że skarżący otrzymał wezwanie do ich uzupełnienia, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Skarżący w zażaleniu podniósł, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych, a jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu, i że jego twierdzenia są wiarygodne, gdyż terminowo uiścił wpis.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2009 r. II SA/Po 25/09 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie 2. przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu
Postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. II SA/Po 25/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek J. M. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie z jego skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I. instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. Sąd odrzucił skargę J. M. ze względu na nieusunięcie przez skarżącego, pomimo wezwania Sądu, braków formalnych skargi poprzez niezłożenie żądanego odpisu skargi.
We wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi skarżący podał, że w otrzymanej korespondencji z Sądu brak było wezwania do usunięcia braków formalnych poprzez przedłożenie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Wobec tego skarżący ograniczył się jedynie do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący podniósł, że gdyby takie pismo zostało mu doręczone niezwłocznie wykonałby wynikające z niego obowiązki, tym bardziej, że nie nastręczały one najmniejszych trudności. W ocenie skarżącego nie poniósł winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Sąd I. instancji przyjął za niewątpliwe, że korespondencja sądowa, która została skarżącemu doręczona w dniu 22 stycznia 2009 r. zawierała poza informacją o doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę, pismem przewodnim do zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu oraz tym zarządzeniem również wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 1 odpisu skargi. Wynika to wprost z akt sprawy, które zawierają całą korespondencję skierowaną do skarżącego. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez skarżącego tej korespondencji w dniu 22 stycznia 2009 r. potwierdził on odbiór "dor. odpisu odp. na skargę, nadesł. odpisu skargi, wezw. o wpis." Oznacza to, że wśród pism skierowanych do skarżącego w tym dniu było m.in. wezwanie o nadesłanie odpisu skargi. Skarżący w ocenie Sądu I. instancji nie uprawdopodobnił, by nie poniósł winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M. podnosząc, że Sąd nie odniósł się do argumentów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a swoje orzeczenie oparł jedynie na domniemaniu doręczenia wynikającego ze zwrotnego poświadczenia odbioru korespondencji. Skarżący podniósł, że może jedynie domniemywać, że pismo zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi omyłkowo nie zostało włożone do koperty. Wskazał ponadto, że po otrzymaniu przesyłki z Sądu wypełnił terminowo obowiązki nałożone w rzeczywiście dostarczonej korespondencji i uiścił wpis od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153, poz.1270 ze zm. dalej "P.p.s.a"), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art.87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swe interesy.
W niniejszej sprawie skarżący podnosi w zażaleniu, że w skierowanej do niego przesyłce z Sądu znajdowało się jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Twierdzi on również stanowczo, że nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisu.
Z akt sprawy (zwrotne poświadczenie odbioru - k.16) wynika, iż skarżącemu zostały wysłane łącznie odpis odpowiedzi na skargę (k.12) pismo przewodnie do zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu (k.13) wraz z tym zarządzeniem oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisu (k.14).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku, gdy powyższe wezwania były sporządzone na oddzielnych drukach nie można wykluczyć sytuacji, że jeden z tych druków omyłkowo nie został przez pracownika sekretariatu włożony do koperty adresowanej do skarżącej i skarżący tego wezwania nie otrzymał. Twierdzenia skarżącego są wiarygodne w świetle terminowego uiszczenia przez niego wpisu od skargi.
W związku z tym, że w sprawie tej istnieją wątpliwości co do tego, czy J. M. faktycznie otrzymał wezwanie do nadesłania odpisu skargi, odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi wobec nienadesłania przez skarżącego jednego odpisu skargi stanowiłaby nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (art.45 ust.1 Konstytucji RP).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.185 § 1 w zw. z art.197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło