II OZ 945/09

Dnia 30 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia JR na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Rz 118/09 o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 118/09 w sprawie ze skargi JR na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt. II SA/Rz 118/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił JR zmiany postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 2 marca 2009 r. mocą którego zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia dla niego adwokata. W dniu 10 lipca 2009 r. JR złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający tożsame żądanie w zakresie prawa pomocy jak poprzednio złożony. W świetle powyższego Sąd ocenił, że wniosek z dnia 10 lipca 2009 r. dotyczy w istocie żądania zmiany uprzednio zapadłego w sprawie postanowienia referendarza sądowego rozstrzygającego w przedmiocie prawa pomocy (z dnia 2 marca 2009r.). Dokonując analizy uzasadnienia ponownego wniosku Sąd podniósł, iż jego sytuacja finansowa nie uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która stanowiła podstawę poprzedniej oceny referendarza sądowego w postanowieniu z dnia 2 marca 2009 r. Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że JR nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Uzyskiwane przez nich miesięczne dochody to kwota 180 zł z tytułu produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym (poprzednio 200 zł) oraz emerytura matki w wysokości 564 zł (poprzednio 523 zł). Skarżący obecnie również jest właścicielem gospodarstwa rolnego, tyle, iż jego powierzchnia wynosi 2,88 ha (poprzednio 3,22 ha). JR nadal także podaje, iż zarówno on, jak i matka są osobami schorowanymi, co wiąże się z koniecznością zażywania lekarstw. Sąd podniósł dalej, że różnice, jakie wystąpiły w odniesieniu do sytuacji wnioskodawcy przedstawionej w uprzednim wniosku (co do wysokości zysków z gospodarstwa i jego powierzchni), są w rzeczywistości niewielkie. Ponadto JR uzyskał dopłatę do produkcji rolnej, której poprzednio nie pobierał, co niewątpliwie wpływać będzie na jego sytuację finansową. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że z uwagi na przymus adwokacko-radcowski oraz z uwagi na bardzo złą sytuację finansową, przedstawioną we wniosku PPF, nie jest w stanie opłacić adwokata lub radcy prawnego. Ponadto matka skarżącego, z którą prowadzi gospodarstwo domowe bardzo poważnie zachorowała. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedstawił dokumentację medyczną wskazującą na doznany przez matkę skarżącego udar mózgu i dalsze komplikacje z tym związane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powołanej dalej jako p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu. Podstawą oceny dokonanej przez Sąd I. instancji w zaskarżonym postanowieniu było przyjęcie, że w sprawie nie zaistniała podstawowa przesłanka wynikająca z art. 165 p.p.s.a. tj. "zmiana okoliczności sprawy". Sąd odniósł się do sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, która istotnie się nie zmieniła. Należy jednak mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę JR na decyzje Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2008 r. W związku z tym skarżący chcąc skutecznie wnieść skargę kasacyjną zmuszony jest skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tymczasem treść znajdujących się w aktach sprawy wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych na urzędowych formularzach PPF i dokumentów dotyczących majątku i dochodów skarżącego, jak również wskazana w zażaleniu okoliczność ciężkiej choroby matki skarżącego i dalszych powikłań związanych z chorobą, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w świetle niniejszej sprawy i okoliczności jej towarzyszących, jak również pamiętając o zasadzie, że należy tak interpretować przepisy obowiązującego prawa, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), która formułuje prawo do sądu "jako gwarancję poszanowania praw człowieka", zasadnym byłoby przyznanie skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.