VI SA/Wa 87/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. sprawy ze skargi L. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu makaronu do czasu prawidłowego oznakowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia {...} listopada 2008 r. nr: [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 roku Nr 187, poz. 1577, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. S. A. z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. zakazującą wprowadzenia do obrotu do czasu prawidłowego oznakowania 156,80 kg makaronu [...], w opakowaniach jednostkowych a 200 g, z datą minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed 08.08.2010", oferowanego do sprzedaży w cenie netto 1,85 zł za 200 g. Rozstrzygnięcia organu zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2008 r. upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. przeprowadzili kontrolę w spółce L. S. A. z siedzibą w L. w zakresie jakości handlowej makaronów. W toku kontroli pobrano do badań próbki artykułu – [...]. Dokonano także oględzin w zakresie prawidłowości oznakowania partii 156,80 kg ww. makaronu, znajdującej się w magazynie. Z obydwu powyższych czynności sporządzono protokoły, które zostały podpisane przez inspektorów - w imieniu organu i oraz Vice-Prezesa Zarządu, jako przedstawiciela skarżącej. Zabezpieczono również jako dowody, opisaną wyżej partię makaronu [...], przekazując ją pod nadzór Vice-Prezesowi Zarządu – J. G.. W protokole oględzin wskazano, iż do produkcji makaronu użyto - jako składnika - masy jajowej pasteryzowanej chłodzonej. Organ wskazał, iż w toku kontroli ustalono, że na opakowaniach makaronu [...], zamieszczono w różnych miejscach sformułowanie "świeże jaja", podczas, gdy w rzeczywistości do produkcji ww. artykułu użyto masy jajowej pasteryzowanej chłodzonej. W opinii organów opisana nieprawidłowość wprowadza konsumenta w błąd, sugerując właściwości, których produkt nie posiada, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Umieszczenie w oznakowaniu kwestionowanej partii napisu "świeże jaja" sugeruje konsumentowi, że świeże jaja zostały bezpośrednio zastosowane do produkcji makaronu, podczas gdy były one jedynie surowcem do produkcji masy jajowej, która była później pasteryzowana i chłodzona. Sam makaron produkowany był z użyciem przetworzonych jaj. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w obowiązujących przepisach brak jest definicji pojęcia "świeży" organ stwierdził, że pomimo braku takiej definicji należy uznać, że jaja poddane obróbce termicznej nie są już produktem świeżym. Podkreślił, że jaja użyte do wytworzenia masy jajowej dwukrotnie zostały poddane obróbce termicznej, dopiero w ten sposób wytworzona masa jajowa została wykorzystana do produkcji makaronu. Napis "świeże jaja" sugeruje, że makaron został wyprodukowany bezpośrednio ze świeżych jaj. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przytoczył art. 5 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U.L 031. 01/02/2002, str.1, z późn. zm.), zgodnie z którym podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością. Wprowadzanie nabywcy w błąd stanowi nieuczciwą praktyką. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. S. A. z siedzibą w L., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie koszów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 6 ust. 5 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stosowanie masy jajowej do produkcji makaronu zamiast jaj wprowadza konsumenta w błąd, sugerując właściwości, których makaron nie posiada. Zarzucała również naruszenie przepisów postępowania wymieniając: - art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych różnic dotyczących użycia w produkcji masy jajowej zamiast jaj, - art. 7, 80 i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak analizy i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału, - art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, - art. 11 i 107 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnej konstrukcji uzasadnienia decyzji organu I instancji, w którym nie wskazano, nie dokonano wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła za odwołaniem, iż brak jest legalnej definicji terminu "świeży" odnośnie środków spożywczych, a szczególności jaj. Podkreślała, że zawsze do produkcji makaronów używa się masy jajowej, która powstaje po wybiciu jaj. Zarzuciła organowi niewłaściwe uznanie, że każdy produkt rolno-spożywczy, poddany obróbce termicznej nie jest produktem świeżym oraz brak wskazania, czym dla konsumenta różni się makaron wytworzony z masy jajowej powstałej w zakładzie od makaronu wytworzonego z masy jajowej wytworzonej przez wyspecjalizowanego wytwórcę. Potwierdzając, używanie do produkcji makaronu jaj w postaci schłodzonej i pasteryzowanej masy jajowej podkreślała, iż ta masa powstaje bez jakichkolwiek dodatków i używana jest nie później niż 48 godzin od momentu wybicia jaj. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza prawa, przynajmniej w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r. zakazującą wprowadzenia do obrotu do czasu prawidłowego oznakowania 156,80 kg wskazanego makaronu. Podstawą wydania zakazu był art. 29 ust. 1 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, który stanowi, iż wojewódzki inspektor, w drodze decyzji, może zakazać wprowadzania do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej. Zgodnie z art. 6 ust. 5 ww. ustawy, obowiązującym w dacie kontroli i wydania decyzji, - oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości. Organ stwierdził, czemu nie zaprzeczała w postępowaniu administracyjnym skarżąca i przyznała również w skardze, iż przy produkcji makaronu użyto schłodzonej i pasteryzowanej masy jajowej. Na opakowaniu makarony wytworzonego przy użyciu tej masy jajowej zamieszczono sformułowanie "świeże jaja". Wytworzona masa jajowa, pomimo braku dodatków do niej jest produktem przetworzonym, poddanym procesowi technologicznemu, tj. pasteryzacji i schłodzeniu. Zgodzić się należy więc z organem, że takie sformułowanie wprowadza błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu w zakresie składu makaronu. Nie składa się on bowiem ze świeżych jaj ale z masy jajowej, poddanej obróbce termicznej. Konsumenci winni mieć podaną rzetelną informację o produktach, które nabywają, w tym o rzetelną informację o składnikach produktu. Skarżąca wydaje się stawiać znak równości między składnikiem w postaci jaj, które zanim zostaną dodane do wytwarzanego makaronu muszą stać się masą jajową w swej treści - od masy jajowej wytworzonej w podczas osobnego procesu, podczas którego poddawana jest obróbce termicznej. Nie kwestionując twierdzenia skarżącej, że do produkcji używa się masy jajowej, należy zwrócić uwagę, że czym innym jest użycie masy jajowej powstałej z jaj (niezależnie od ich stopnia świeżości) od masy jajowej uzyskanej w wyniku ww. procesu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, iż pomimo braku definicji "świeże" należy uznać, że jaja lub inny dowolny artykuł rolno-spożywczy poddany obróbce termicznej nie jest produktem świeżym, przy czym wyrażenia "świeży" nie można traktować jako równoważnego sformułowaniom "jadalny" lub "niezepsuty", co sugeruje skarżąca. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie naruszył art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Decyzja co do powołania biegłego, stosownie do treści art. 84 § 1 k.p.a. należy do organu, który w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne może wnosić o wydanie opinii. Sąd podziela ocenę organu, wskazanej w odpowiedzi na skargę, iż nie było potrzeby powoływania biegłego w celu wydania opinii odnośnie wpływu zabiegów obróbki termicznej na właściwości jaj, gdyż stwierdzenie faktu, że surowiec w postaci przetworzonej masy jajowej nie jest tożsamy świeżym jajom nie wymaga wiedzy specjalistycznej. Wniosku o wydanie opinii przez biegłego nie zgłaszała również sama skarżąca. Ustaleń odnośnie wielkości partii oznakowanej w sposób sprzeczny z art. 6 ust. 5 cyt. ustawy, organ dokonał w wyniku przeprowadzonej kontroli. Z treści protokołów wynika, że strona skarżąca miała zapewnioną możliwość udziału w kontroli. Nie wnosiła żadnych uwag do protokołu odnośnie zawartych stwierdzeń, również do zawartych w protokole oględzin. Nie kwestionowała ustalonej wielkości partii makaronu. Protokoły zostały podpisane bez żadnych uwag, a skarżąca nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń w tym zakresie. Sposób kontroli, w jej trakcie, także nie budził żadnej wątpliwości. Zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia pozostałych, podniesionych w skardze przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania, chociaż ma rację skarżąca zarzucając decyzji organu I instancji brak należytego uzasadnienia. Stosownie do art. 52 p.p.s.a. skargę do Sądu wniesiono po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. na decyzję organu odwoławczego, który ponownie rozpatrzył sprawę. Utrzymując w mocy prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy nie mógł uchylić rozstrzygnięcia, które w jego ocenie jest prawidłowe tylko z powodu wadliwości jego uzasadnienia (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 191/07, LEX nr 351277). W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co na podstawie art. 151 p.p.s.a skutkuje oddaleniem skargi.