III SA/Gd 17/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 10 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 26 września 2008r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 26 września 2008r. nr [...], przedłużył okres zawieszenia Z. L. w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia 28 września 2008r. do czasu zakończenia postępowania karnego. W okresie zawieszenia Z. L. miał otrzymywać 50% uposażenia przysługującego w dniu zawieszenia, zaś po zakończeniu postępowania karnego uposażenie miało być zweryfikowane w oparciu o art. 60 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepisy art. 23 ust. 3, art. 60 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) oraz art. 104 i 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż brak było podstaw prawnych do przywrócenia Z. L. do służby z uwagi na to, że nie wygasły przesłanki skutkujące jego zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych. Ponadto Sąd Rejonowy w K. nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania karnego w stosunku do skarżącego. Z. L. pismem z dnia 10 października 2008r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 10 listopada 2008r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, podtrzymując w całości argumentację w niej zawartą. Wyjaśnił, iż Sąd Rejonowy w K. w dalszym ciągu nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie warunkowego umorzenia postępowania karnego, a termin kolejnego posiedzenia wyznaczono na dzień 19 grudnia 2008r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. L., wnosząc o przywrócenie go do pracy. Skarżący podniósł, iż samo przedstawienie mu przez prokuraturę zarzutów popełnienia przestępstwa nie stanowi jeszcze o jego winie. Wskazał ponadto, iż błędnie został powołany w decyzji art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, albowiem przepis ten nie powinien być interpretowany rozszerzająco, a tylko w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Te jednak nie występują w tych okolicznościach sprawy. Skarżący twierdził także, iż rodzaj stawianych mu zarzutów nie ma bezpośredniego związku z obowiązkami wynikającymi z pełnienia służby. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ podał, iż skarżący błędnie uznał, że rodzaj stawianych mu zarzutów w postępowaniu karnym nie ma związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych. Obowiązek złożenia oświadczenia o stanie majątkowym przy nawiązaniu stosunku służbowego wynika z art. 32 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Przedstawione zarzuty z art. 233 § 1 kk w zw. z art. 233§ 6 kk i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcję publiczną (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 216, poz. 1584 z późn. zm.) dotyczą niewątpliwie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. Ponadto skoro w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na postawienie skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego i wniesienia aktu oskarżenia do sądu rejonowego, to fakt ten należy uznać za szczególny przypadek uzasadniający przedłużenie zawieszenia w pełnieniu obowiązków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Kwestia zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych jest przedmiotem regulacji przepisów art. 23 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Według tych przepisów obligatoryjne jest zawieszenie funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 23 ust. 1 ustawy). Jedynie z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby można zawiesić funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych również na czas nie dłuższy niż 3 miesiące w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione nieumyślnie ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego (art. 23 ust. 2 ustawy). Zatem zasadą jest, by okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych z uwagi na trwające wobec funkcjonariusza celnego postępowanie karne nie był dłuższy niż 3 miesiące. Wyjątkowy charakter ma natomiast przepis art. 24 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Aby zatem przedłużyć okres zawieszenia funkcjonariusza celnego w obowiązkach służbowych na okres przekraczający 3 miesiące konieczne jest wystąpienie szczególnych okoliczności uzasadniających takie działanie organu administracji celnej. Nie mają takiego charakteru okoliczności powołane w zaskarżonej decyzji ani w poprzedzającej ją decyzji z dnia 26 września 2008r. Nie uzasadnia przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych w szczególności sam fakt przedłużania się postępowania karnego ponad 3 miesiące "pierwotnego" zawieszenia w pełnieniu obowiązków. Również powołanie się na bezpośredni związek zarzutów ze służbą nie czyni w odniesieniu do skarżącego zadość wymogom szczególnych okoliczności określonych przez art. 23 ust. 3 ustawy. Zważyć należy bowiem, że zarzuty postawione skarżącemu dotyczą pominięcia określonych składników majątku w oświadczeniu majątkowym składanym przez funkcjonariusza celnego na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy. Nie wynika z treści wniosku prokuratora o warunkowe umorzenie postępowania karnego, aby postawiony skarżącemu zarzut wiązał się z podejrzeniem popełnienia przez niego czynów, które mogłyby powodować wątpliwości co do rzetelności wykonywania przez niego obowiązków funkcjonariusza celnego. Takie wątpliwości mogłyby wiązać się na przykład z zarzutem przyjęcia korzyści materialnej w związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi – takiego zarzutu jednak skarżącemu bynajmniej nie postawiono. Związek zarzutów ze służbą, ograniczający się do tego, że obowiązkiem służbowym funkcjonariusza celnego jest złożenie pełnego i zgodnego z prawdą oświadczenia majątkowego nie może być, zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, uznany za okoliczność szczególną uzasadniającą na podstawie art.23 ust. 3 ustawy przedłużenie okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych ponad 3 miesiące. Zatem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego – art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w przepisie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.