I SA/Kr 134/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-06

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykazuje trudną sytuację materialną, ale nie jest ona wyjątkowa i pozwala na poczynienie pewnych oszczędności w wydatkach?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej, jest w stanie poczynić oszczędności w swoich wydatkach, a jej sytuacja nie ma znamion wyjątkowości. Jednakże, zwolnienie od kosztów sądowych może zostać przyznane częściowo, jeśli całkowite pokrycie kosztów sądowych i pełnomocnika byłoby zbyt wysokim obciążeniem finansowym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta określającą wysokość zobowiązania podatkowego w postaci opłaty uzdrowiskowej. Strona skarżąca wskazała na niską rentę, koszty utrzymania mieszkania, wyżywienia oraz inne wydatki związane z leczeniem i naprawami. Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony nie ma znamion wyjątkowości i pozwala na poczynienie oszczędności, co uzasadnia częściowe uwzględnienie wniosku.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18.06.2008r. , nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w postaci opłaty uzdrowiskowej z tytułu 15 dniowego pobytu M. S. w Sanatorium Uzdrowiskowym "P" w K., na kwotę 42 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18.06.2008r. , nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w postaci opłaty uzdrowiskowej z tytułu 15 dniowego pobytu M. S. w Sanatorium Uzdrowiskowym "P" w K., na kwotę 42 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. S. mieszka w mieszkaniu o pow. 44 m2 i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę w wysokości 1134 zł. miesięcznie. Koszty jego utrzymania obejmują : czynsz, opłatę za wodę , opłatę za gaz, opłatę za energię elektryczną, opłatę telefon – w sumie ok. 400 zł. , wyżywienie; w tym obiady – ok. 320 - 350 zł. , kolacje i śniadania - ok. 350 zł. Strona skarżąca podnosi również , iż posiada inne wydatki związane z: usuwaniem szkody powstałej w wyniku dwukrotnego zalania mieszkania , leczeniem , wymianą zamków , naprawą okien. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić więc, iż przyznanie prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów związanych z procesem bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. M. S. otrzymuje stały dochód, ma na utrzymaniu tylko siebie. Pomimo niskiej renty podnosi jednak, iż ma inne wydatki związane z: usuwaniem szkody powstałej w wyniku dwukrotnego zalania mieszkania , leczeniem , wymianą zamków, naprawą okien. Fakt ten świadczy , iż strona skarżąca jest w stanie poczynić pewne oszczędności w swoich wydatkach. Oczywiście oszczędności nie należy szukać w wydatkach na leczenie. Inne koszty natomiast, zdaniem orzekającego, nie mają znamion wydatków koniecznych, mających pierwszeństwo przed kosztami związanymi z toczącym się procesem. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż przyznanie M.S. prawa pomocy w zakresie całkowitym byłoby niezasadne. Jego sytuacja finansowa nie ma bowiem znamion ubóstwa a opisany stan rzeczy świadczy o tym , iż strona skarżąca jest w stanie wygospodarować pewne środki w ramach swoich dochodów. Trzeba jednak wziąć pod uwagę fakt , iż pokrycie kosztów sądowych w całości i kosztów pełnomocnika byłoby obciążeniem finansowym zbyt wysokim dla M. S.. Stąd też orzekający stanął na stanowisku, iż zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych ale oddalenie wniosku w zakresie przyznania adwokata , będzie rozstrzygnięciem w pełni odpowiadającym jej możliwościom finansowym. Nie pozbawi ono strony skarżącej zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąży jej w pełni kosztami związanymi z procesem, co mogłoby spowodować pogorszenie jej warunków bytowych. Preferencja wybory podyktowana została natomiast faktem , iż na obecnym etapie postępowania to uiszczenie wpisu od skargi jest czynnikiem blokującym możliwość dalszego rozpoznania skargi a tym samym skontrolowanie pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§2-4, art. 246§1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło