I SA/Po 43/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-03-06

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Maria Skwierzyńska, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana kwalifikacji gruntu w ewidencji gruntów i budynków, dokonana na skutek rzekomej omyłki urzędniczej i przywracająca poprzednią klasyfikację, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i rolnego za rok, w którym nastąpiła zmiana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący charakteru zmiany kwalifikacji gruntu w ewidencji. Zaniechanie ustalenia, czy zmiana była jedynie aktualizacją, czy też sprostowaniem omyłki, uniemożliwiło prawidłowe rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że wadliwość postępowania mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości i rolnego za 2004 r. po wznowieniu postępowania. Podstawą wznowienia było twierdzenie skarżącej o urzędniczej omyłce przy zmianie kwalifikacji jej gruntu w ewidencji z rolnej na zurbanizowany teren niezabudowany, co skutkowało wyższym podatkiem. Organy uznały, że zmiana była prawidłową aktualizacją, a nowe okoliczności nie uzasadniają wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2009r. sprawy ze skargi BZ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2008r o sygn. [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ S. Widłak /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska Wójt Gminy działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997r. – Ordynacja podatkowa, art. 2-6 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz Uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] w sprawie stawek podatku od nieruchomości wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...] określając jego wysokość na kwotę [...], uznając tym samym, że nieruchomość skarżącej podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty pozostałe. Wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie złożonego przez skarżącą wykazu nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów, z której wynikało, że z dniem [...] dokonano aktualizacji danych i zmieniono kwalifikację nieruchomości z gruntów ornych na zurbanizowane tereny niezabudowane (zmiana nr [...]). Pismem z dnia [...] skarżąca wniosła odwołanie od w/w decyzji podnosząc, że jest to teren rolny, niezabudowany i według jej wiedzy nie nastąpiła również zmiana planu zagospodarowania przestrzennego uzasadniająca zmianę kwalifikacji gruntów, a co za tym idzie wyższego wymiaru podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa a także art. 2 – art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 1, art. 3, art. 4, art. 6 i art. 6a ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym a także Uchwał Rady Gminy z dnia [...].: nr [...] oraz [...] decyzją z dnia [...] w sprawie nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło wysokość podatku od nieruchomości za rok [...] – na kwotę [...] oraz wysokość podatku rolnego za ten rok – na kwotę [...]. Z uzasadnienia wynika, że organ wyższej instancji opierając się na przepisach powołanych aktów prawnych, a również art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne orzekając przyjął jako podstawę wymiaru podatku dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, iż w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość skarżącej do dnia [...] zakwalifikowana była jako grunty orne, z dniem zaś [...] kwalifikacja ta zmieniona została na zurbanizowane tereny niezabudowane, podlegała ona w roku podatkowym [...] dwóm rodzajom podatku – podatkowi rolnemu, który to obowiązek podatkowy w myśl art. 6a ust 2 ustawy o podatku rolnym wygasł ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek tj. z końcem [...] a następnie podatkowi od nieruchomości, który to obowiązek podatkowy w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powstał od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku tj. od dnia [...]. Jednocześnie organ wyższej instancji zaaprobował zastosowaną przez organ I instancji stawkę podatku od gruntów. Skarżąca pismem z dnia [...], do którego załączyła zawiadomienie o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] o nr [...] poddała w pod rozwagę organu wyższej instancji kwestię określenia wymiaru podatku jak dla gruntów ornych za cały rok [...]. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż fakt ten nie ma wpływu na wymiar podatku za rok [...] . W dniu [...] wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego żądanie skarżącej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją ostateczną. Jako podstawę żądania wznowienia skarżąca wskazała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej tj. ujawnienie się istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydawania zaskarżanej decyzji, ale nieznanych w tamtej dacie organowi, który tą decyzję wydawał oraz wniosła o uchylenie punktu 2 ostatecznej decyzji z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] i określenie wysokości obowiązku podatkowego na kwotę [...] jako podatku rolnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż według jej wiedzy zmiana geodezyjnej kwalifikacji gruntów nastąpiła na skutek urzędniczej omyłki i nie ma nic wspólnego z przewidzianą prawem procedurą aktualizacji danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków i z tego też względu na skutek oświadczenia skarżącej przywrócono gruntowi jego pierwotną i właściwą kwalifikację rolną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 3 i § 3 oraz 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1 i 2 oraz art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej postanowiło wznowić postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za rok [...] w sprawie o sygn. akt. [...] zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Jednakże po przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, decyzją z dnia [...]. odmówiono uchylenia decyzji dotychczasowej w całości, nie stwierdzono bowiem istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1, w szczególności ujawnienia się istotnych nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nie znanych organowi, który decyzje wydał (pkt. 5). Bowiem nawet mimo tego, iż w piśmie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] mowa jest o sprostowaniu oznaczenia użytków, to jednak załączone zawiadomienie o zmianie nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż dokonana czynność była typową aktualizacją użytków, o której mowa w § 45 i następnych Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] w sprawie ewidencji gruntów i budynków i polegała na wprowadzeniu zmiany do bazy danych a zmianie takiej nie można przypisywać mocy wstecznej i tym samym nie wywiera ona wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za rok [...]. Na powyższą decyzję odmowną skarżąca wniosła pismem z dnia [...] odwołanie podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych organu rozpoznającego sprawę, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegającym na uznaniu, że podmiot prowadzący ewidencję gruntów, tj. Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w zgodzie z obowiązującym prawem przeprowadził w [...] roku aktualizację operatu ewidencyjnego nieruchomości gruntowej skarżącej a organ wykonawczy tj. wójt gminy, wymierzył skarżącej lokalny podatek w oparciu o nowe oznaczenie użytków jej nieruchomości gruntowej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem strony. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji dowolność w ocenie materiału dowodowego poprzez zrównanie sprostowania oczywistej omyłki urzędniczej z procedurą aktualizacji operatu ewidencyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] w sprawie o sygn. akt. Nr [...] działając na podstawie art.221 oraz art. 233 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej utrzymało decyzję organu I instancji w mocy w uzasadnieniu podając, że Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dokonując aktualizacji w drodze zmiany danych postąpił prawidłowo a ponadto organ nie znalazł podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w drodze wznowienia postępowania, bowiem w sprawie nie ujawniła się okoliczność faktyczna ani dowód nieznane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, będące jednocześnie dowodami lub okolicznościami istotnymi. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła w dniu [...] przedmiotową skargę wraz z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając organom podatkowym I i II instancji błędy w ustaleniach stanu faktycznego sprawy poprzez uznanie, że zmiana geodezyjnej klasyfikacji nieruchomości gruntowej należącej do skarżącej dokonana w dniu [...] przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej została przeprowadzona zasadnie i w zgodzie z obowiązującym w tym zakresie prawem; błędną ocenę prawną stanu faktycznego sprawy, poprzez uznanie, że w sprawie nie ujawniła się przesłanka z art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i rażące naruszenie przepisów art. 122 i 123 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem skarżącej nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów poprzez poinformowanie o zamiarze wydania decyzji oraz wyznaczenie terminu do ewentualnego wglądu strony w akta sprawy a sam organ nie wyjaśnił najistotniejszych dla rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności związanych ze zmianą klasyfikacji geodezyjnej gruntu, uchybiając tym samym art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącej podniósł ponadto naruszenie przez organy art. 200 Ordynacji Podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, bowiem w sprawie nie ujawniła się nowa okoliczność faktyczna czy też nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji a nieznany organowi podatkowemu, co dopuszczałoby wznowienie postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącej dalej w uzasadnieniu przytaczając przede wszystkim argumenty podniesione juz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny na podstawie art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 powołanej ustawy z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji Sąd, z uwagi na art. 134 powyższej ustawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to są związane z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami prawa materialnego lub procesowego, to skargę oddala na podstawie art. 151 tej ustawy. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd rozpoznając niniejszą sprawę dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymaga jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W niniejszej sprawie niewątpliwie uprawomocniła się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie nr [...]. Zawarta w art. 128 o.p. zasada trwałości decyzji wskazuje, iż w przypadku rozstrzygnięć, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, stają się one ostateczne. Nie oznacza to jednak, że są one bezwzględnie niewzruszalne. Zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego nie może bowiem być celem samym w sobie. Ustawodawca dopuszcza zatem możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie można dokonać wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych. Celowi temu służą tzw. nadzwyczajne środki wzruszeń decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części ( wyrok NSA z dnia 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004, nr 3, s. 22). W niniejszej sprawie należało zatem ustalić, czy podnoszona przez skarżącą okoliczność dokonania zmiany geodezyjnej kwalifikacji gruntów wobec zgłoszenia przez nią zajścia urzędniczej omyłki, która nie miała nic wspólnego z przewidzianą prawem procedurą aktualizacji danych ewidencyjnych w ewidencji gruntów i budynków i w efekcie przywrócenia gruntowi jego pierwotnej i właściwej kwalifikacji rolnej miała miejsce i w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy była to okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania. W sprawie wszczętej na skutek wniosku skarżącej o wznowienie postępowania organ podatkowy zarówno I jak i II instancji poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dokonując aktualizacji w drodze zmiany danych postąpił prawidłowo a ponadto, że organ nie znalazł podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w drodze wznowienia postępowania, bowiem w sprawie nie ujawniła się okoliczność faktyczna ani dowód nieznany organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, będące jednocześnie dowodami lub okolicznościami istotnymi. W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w niniejszej sprawie wniosek organu podatkowego wydającego zaskarżoną decyzję, że aktualizacja ewidencji w formie zmiany danych nastąpiła w sposób prawidłowy i zgodny z prawem jest co najmniej pochopny. Organ podatkowy w sprawie nie przeprowadzał postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawidłowości dokonanych zmian. Oparł się jedynie na zawiadomieniach o zmianie i przepisach prawa w tym powołanego rozporządzenia, zatem nie poczynił w tym zakresie własnych ustaleń. Z akt sprawy zaś nie wynika co było podstawą dokonania zmiany w [...] i czy aktualizacja owa nastąpiła z urzędu na podstawie dokumentów wymienionych w pkt. 2 § 46 rozporządzenia, czy też na wniosek podmiotu wymienionego w § 10 i 11. Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie skarżąca od samego początku podnosiła, że dokonana w [...] aktualizacja dokonana została bezpodstawnie a wobec uzyskania informacji, że była ona wynikiem omyłki, złożyła oświadczenie o sposobie użytkowania gruntu, tak aby wszcząć procedurę "sprostowania" owego wpisu i przywrócenia prawidłowej klasyfikacji gruntu. Jako dowód owej pomyłki przedłożyła pismo z [...] otrzymane z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Zgodnie z § 47 pkt 3 rozporządzenia w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art.22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wpis zmiany danych jest jedynie czynnością techniczno-deklaratoryjną, i nie ma charakteru konstytutywnego, ma on jedynie na celu rejestrację bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Z materiałów zgromadzonych w postępowaniu wynika, że zgodność z prawem dokonanej w [...] zmiany była kwestionowana przez skarżącą. Na skutek złożonego przez nią oświadczenia dokonano kolejnej zmiany i powrócono do poprzedniej kwalifikacji gruntów. Nastąpiło to w formie zmiany danych w operacie ewidencyjnym, która to zmianę organ podatkowy uznał za przeprowadzoną prawidłowo, bazując jedynie na zapisach aktów prawnych regulujących prowadzenie tego typu ewidencji. Z zawiadomienia o zmianie z [...] złożonego przez skarżącą wraz z pismem przewodnim organu wprowadzającego zmianę, w którym użyto sformułowania "sprostowanie" można by wyprowadzić wniosek, że zmiana ta miała na celu przywrócenie poprzedniej prawidłowej kwalifikacji gruntu, a zatem powrót do stanu sprzed dnia [...]. W ocenie Sądu rzeczą organów było ustalenie, czy rzeczywiście dokonana w dniu [...] zmiana wpisu jest jedynie dokonaną aktualizacją, czy też wynikiem postępowania administracyjnego zmierzającego do uchylenia wpisu poprzedniej zmiany dokonanego w wyniku błędu. W przypadku drugim oznaczałoby to, że w dniu wydawania ostatecznej decyzji przedmiotowe grunty zakwalifikowane były jako grunty orne – co jest nową okolicznością, która wyszła na jaw po wydaniu decyzji ostatecznej, istniała jednak w dniu wydania owej decyzji a nie była znane organowi który wydał decyzję w dniu jej wydania. Okoliczność ta jest niewątpliwie istotna i mogąca mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia w zakresie wymiary podatku. Organ podatkowy nie próbował usunąć wątpliwości rodzących się w tym względzie. Skarżąca podniosła okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że naruszony został art. 122 i art. 187 o.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści pierwszego z tych przepisów w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" /R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006. str. 499/. Należy zwrócić uwagę, iż organy podatkowe otrzymały tu wyraźną wskazówkę co do prowadzenia postępowania nie tylko w znaczeniu normatywnym, ale również nawiązującą wprost do ekonomiki postępowania. Do omawianej zasady nawiązują także reguły postępowania dowodowego zawarte w art. 187-192 o.p. Zgodnie, z art. 187 par. 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 o.p., poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego ma kluczowe znaczenie dla stosowania przepisów prawa podatkowego materialnego. Podstawą prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest bowiem wcześniejsze, prawidłowe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych odpowiadających prawdzie, czyli zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy /wyrok NSA z dnia 2 października 2003 r., I SA/Łd 822/03 - niepubl./. Organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych faktów w danej sprawie. Ani stan faktyczny, ani norma prawna, według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym. Należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł proceduralnych /wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 1608/98 - niepubl./. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organy podatkowe nie mogą ograniczyć się do przeprowadzenia tylko niektórych dowodów, kierując się z góry przyjętym założeniem, że inne dowody są zbędne /wyrok WSA z dnia 23 lipca 2004 r., III SA 949/03 - Wspólnota 2004 nr 17 s. 56/. Warto zwrócić także uwagę, iż przepis art. 180 par. 1 o.p. nakazuje dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego wynikająca z art. 194 par. 1 o.p. nie jest bowiem niewzruszalna. Zgodnie bowiem z art. 194 par. 3 o.p. nie jest wyłączona możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie. Zdaniem Sądu organ podatkowy sprzecznie z art. 122 ustawy z dnia 30 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie zastosował się do obowiązku zawartego w art. 187 par. 1 o.p. nakazującego zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego, naruszył art. 180 § 1 i 194 o.p. poprzez nieprawidłowe i sprzecznie z regułami postępowania dowodowego przewidzianego w tych przepisach zaniechanie należytego wyjaśnienia sprawy. Wystarczyło bowiem zwrócenie się do organu, który dokonał owego "sprostowania" z zapytaniem o charakter dokonanej zmiany. Czy zmiana ta jest zmianą bazy danych dokonaną w wyniku aktualizacji czy też zmierza do przywrócenia poprzedniej prawidłowej kwalifikacji gruntu a zatem swego rodzaju "sprostowaniem". Niezasadnym jest pozostawienie przez organ podatkowy tej okoliczności bez żadnych ustaleń w tym względzie. Sam art. 21 ust 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej, a tym samym nie zwalnia organu podatkowego z dalszego prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wyjaśniania okoliczności faktycznych w sytuacji, gdy treść albo charakter zapisów w ewidencji gruntów i budynków budzi wątpliwości. Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego, wynikająca z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest bowiem niewzruszalna, ponieważ zgodnie z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] ([...]) stwierdził, ze art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie stanowi o braku potrzeby przeprowadzenia postępowania podatkowego i dokonania przez organ podatkowy własnych ustaleń co do treści zapisów, zamieszczonych w ewidencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją podstawy do negowania tych zapisów. W ocenie Sądu stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie pozwalał na poprzestaniu jedynie na załączonych przez skarżącą dowodach bez poczynienia w tym zakresie własnego postępowania dowodowego i ustalenia zarówno charakteru przeprowadzonej zmiany (sprostowania), lecz także – wobec wątpliwości podnoszonych przez skarżącą – podstaw owej zmiany w ewidencji. Dopiero całościowe ustalenia organu umożliwiałyby ocenę o prawidłowym działaniu organów zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej. Podkreślenia wymaga, iż sąd dopatrzył się także naruszenia przez organy podatkowe art. 200 Ordynacji Podatkowej, albowiem zaniechano powiadomienia skarżącej o prawie do składania wniosków dowodowych a także zapoznania z aktami. Wobec biernej postawy organów orzekających w sprawie mogło mieć to wpływ na wynik postępowania, gdyż być może rezultat przeprowadzonych choćby na wniosek skarżącej dowodów wpłynąłby na ostateczny kształt decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi sądu i uzupełnić postępowanie dowodowe w taki sposób, aby ustalić jednoznacznie powód dokonania zmian w ewidencji gruntów, a przede wszystkim jak faktycznie zakwalifikowane były grunty w [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie odpowiadają prawu i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o ich uchyleniu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień znajduje swoje oparcie w treści art. 152 p.p.s.a. Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącej stosownie do art. 200 p.p.s.a. Sz.Widłak W.Zygmont M.Skwierzyńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło