I OW 161/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-10

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Irena Kamińska, Janusz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, czy Wojewoda jest organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji starosty w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji starosty w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wynika to z zasady ogólnej określonej w art. 17 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (w tym starosty) są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie zawiera przepisów szczególnych w tym zakresie, a przepis art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, aby przyznać właściwość Wojewodzie.
Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Siedlcach. Spór dotyczył właściwości do rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych od decyzji Starosty Siedleckiego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało sprawę Wojewodzie, wskazując na art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, podczas gdy Wojewoda uważał, że właściwe jest SKO na podstawie przepisów k.p.a. i ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach jako organ właściwy do rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Siedlcach w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Warszawie od decyzji dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach jako organ właściwy do rozpoznania odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Warszawie. Wojewoda Mazowiecki w dniu 12 listopada 2008 r. złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego i wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach jako organu właściwego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach - działając na podstawie art. 65 § 1 k. p. a. - postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008 r. (SKO. 4000 - 891/2008) przekazało odwołanie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w Warszawie od decyzji Starosty Siedleckiego z dnia 7 lipca w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w miejscowości M., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Organ ten, przekazując odwołanie wskazał, że organem właściwym do jego rozpoznania jest Wojewoda Mazowiecki, co wynika z przepisu art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowisko to zdaniem Wojewody jest nietrafne. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa jest Starosta. Zgodnie z zasadą wynikającą z przepisu art. 17 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k. p. a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sprawie żaden z przepisów ustawy o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie stanowi inaczej, co oznacza brak podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w art. 17 pkt 1 k. p. a. Przepis art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Również przepis art. 11 ust. 1 tejże ustawy nie daje podstaw do tego, aby ustawę o gospodarce nieruchomościami traktować jako ustawę szczególną w stosunku do ustaw wymienionych w art. 2. Takiemu traktowaniu ustawy o gospodarce nieruchomościami przeczy brzmienie jej art. 9 a, który jednoznacznie ogranicza stosowanie tego przepisu do spraw "określonych w ustawie". Potwierdzenie zasady wyrażonej w art. 17 pkt 1 k. p. a. stanowią przepisy art. 7 pkt 4 ustawy o administracji rządowej w województwie. Wojewoda jest organem wyższego stopnia tylko wtedy, gdy istnieje wyraźna podstawa ustawowa, a takiej tutaj nie ma. Powołał się dodatkowo na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w analogicznych sprawach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach w odpowiedzi na wniosek Wojewody Mazowieckiego wniosło o jego uwzględnienie i wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach jako właściwego do rozpoznania odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewody Mazowieckiego przedstawione we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Zgodnie bowiem z art. 17 pkt 1 k. p. a. organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Przez organy jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 5 § 2 pkt 6 k. p. a., należy rozumieć między innymi starostę. Zgodnie z powyższymi przepisami w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organami wyższego stopnia właściwymi do rozpoznania odwołania są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej - przewidują inne przepisy odwoławcze. Skoro ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. nr 175, poz. 1459) w art. 3 ust. 1 pkt 1 stwierdza, że organem właściwym do wydania decyzji w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa jest starosta, to zgodnie z art. 17 pkt 1 i art. 5 § 2 pkt 6 k. p. a. w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze, to ten organ należy uznać za właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Siedleckiego. Przepis art. 9 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) nie daje podstaw do odstąpienia od stosowania zasady wyrażonej w art. 17 pkt 1 k. p. a. Zgodnie bowiem z tym przepisem wojewoda jest organem wyższego stopnia w stosunku do decyzji wydanych przez starostę w sprawach wymienionych w tej ustawie. Nie ma natomiast przepisu, który poddałby sprawy wymienione w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości właściwości wojewody jako organowi wyższego rzędu. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz, 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło