V SA/Wa 2467/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-10

Skład orzekający: Jolanta Bożek, Dorota Mydłowska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik przejmujący gospodarstwo rolne, który nie jest stroną umowy dostawy buraków cukrowych zawartej przez poprzedniego właściciela, może ubiegać się o przyznanie płatności cukrowej, jeśli spełnia inne warunki określone w przepisach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły przyznania płatności cukrowej rolnikowi przejmującemu gospodarstwo. Odmowa była przedwczesna i naruszała zasady postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd wskazał, że organ powinien był zbadać, czy skarżący spełnia warunki określone w art. 24 ust. 1a pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, uwzględniając możliwość dziedziczenia gospodarstwa i umowę dostawy buraków zawartą przez poprzedniego właściciela.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności cukrowej na rok 2007. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności do gruntów rolnych, ale odmówił przyznania płatności cukrowej, argumentując, że przejmujący gospodarstwo nie jest stroną umowy z producentem cukru. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 r. sprawę ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności cukrowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. R. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] czerwca 2008 r., na podstawie której przyznano skarżącemu płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. oraz odmówiono stronie przyznania płatności cukrowej na rok 2007 r. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: J. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych zgodnie z art. 18 ust. 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217z późn. zm.) na rok 2007. W dniu [...] września 2008r. wystosowano do wnioskodawcy wezwanie w trybie art. 50 § 1 K.p.a. do złożenia wyjaśnień. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] września 2007r. złożył korektę wniosku. Następnie R.R. złożył w dniu [...] marca 2008 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rok 2007 na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217 ze zm.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych natomiast odmówił przyznania płatności cukrowej. Dnia [...] czerwca 2008 r. R. R. wniósł odwołanie od w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu ww. decyzji organ II instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja w całości uwzględnia żądanie strony w zakresie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ wskazał, iż w odwołaniu wnioskodawca podniósł, iż postanowienia zaskarżonej decyzji odnośnie odmowy przyznania płatności cukrowej są bardzo krzywdzące. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wyjaśnił, iż płatność cukrowa na rok 2007 została odmówiona, ponieważ producent rolny przejmując gospodarstwo nie jest stroną umowy zawartej z producentem cukru na dostawy buraków cukrowych. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217 z późn. zm.) rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który, z zastrzeżeniem art. 143ba ust. 6 rozporządzenia nr 1782/2003, zawarł: na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1), albo na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42) - przysługuje płatność cukrowa. Dalej organ wskazał, iż w odwołaniu wnioskodawca podniósł, iż spełnił wszystkie warunki niezbędne do uzyskania płatności cukrowej na rok 2007. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wyjaśnił, iż płatność cukrowa nie została odmówiona ze względu na uchybienia wnioskodawcy. W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego przejmujący może złożyć wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej. Wnioskodawca złożył w/w wniosek w dniu [...] marca 2008 r. Płatności do gruntów rolnych zostały przyznane zgodnie z żądaniem strony. Organ II instancji wyjaśnił, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego płatność cukrowa nie przysługuje przejmującemu gospodarstwo oraz że wniosek składany w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego nie obejmuje możliwości przekazania praw do płatności cukrowej. W dniu 14 sierpnia 2008 r. (data nadania pocztowego) R. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie, bezspornym między stronami jest, że J. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217z późn. zm.) na rok 2007. W dniu [...] września 2008r. wystosowano do wnioskodawcy wezwanie w trybie art. 50 § 1 K.p.a. do złożenia wyjaśnień. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie w dniu [...] września 2007r. złożył korektę wniosku. Bezspornym również jest, że R. R. złożył w dniu [...] marca 2008 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rok 2007 na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. nr 35 póz. 217 ze zm.). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r.Nr [...] przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych natomiast odmówił przyznania płatności cukrowej. Dnia [...] czerwca 2008 r. R. R. wniósł odwołanie od w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. Przyczyną odmowy przyznania płatności cukrowej, jak wyjaśnił organ, był fakt że producent rolny przejmujący gospodarstwo nie jest stroną umowy zawartej z producentem cukru na dostawy buraków cukrowych. Zdaniem organu w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego płatność cukrowa nie przysługuje przejmującemu gospodarstwo. W ocenie sądu takie stanowisko organów jest przedwczesne i wydane z naruszeniem kardynalnych zasad postępowania administracyjnego, które na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego /Dz.U. Nr 35, 217 ze zm./ mają w sprawie zastosowanie, a także z naruszeniem zasad określonych art. 3 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Z przepisu tego bowiem wynika, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej organy stoją na straży praworządności /art. 3 ust.2 pkt 1/, są obowiązane w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy /art.3 ust.2 pkt.2/, udzielić stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania /art.3 ust. 2 pkt.3/ i wreszcie zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań /art. 3 ust.2 pkt.4/. Z kolei przepis art. 8 kpa nakłada na organy obowiązek takiego prowadzenia postępowania aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa natomiast przepis art. 12 kpa nakłada na prowadzące postępowanie organy obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja wydana została w wyniku naruszenia wyżej przywołanych zasad postępowania. Orzekający bowiem organ, odmawiając skarżącemu przyznania płatności cukrowej w związku z przeniesieniem posiadania gospodarstwa rolnego, nie rozpatrzył wyczerpująco całego materiału dowodowego i nie odniósł się do treści art. 24 ust. 1 a pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego WW. przepis stanowi, iż płatność cukrowa przysługuje w przypadku gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność mogły dziedziczyć przekazane gospodarstwo rolne z ustawy. Stosowanie do treści art. 143 ba ust. 6 rozporządzenia Rady Unii Europejskiej z dnia 29 września 2003 r. nr 1782/2003 w przypadku dziedziczenia faktycznego lub przewidywanego oddzielna płatność z tytułu cukru jest przyznawana rolnikowi, który odziedziczył gospodarstwo, pod warunkiem że kwalifikuje się on w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych. Zdaniem Sądu organ powinien wyjaśnić czy w związku z wydanym przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. o spełnieniu przez J.R. wstępnych warunków do renty strukturalnej ojciec skarżącego otrzymywał już rentę. Powyższa okoliczność winna zostać wyjaśniona i oceniona w oparciu o omówione wyżej zasady postępowania uwagi na treść art. 24 ust. 1 a pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Orzekając organy posiadały wiedzę o toczącym się postępowaniu wszczętym z wniosku ojca skarżącego o przyznanie renty strukturalnej. Sam organ I instancji wydał w dniu [...] października 2007 r. postanowienie o spełnieniu przez J. R. wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W tym stanie rzeczy, skoro prowadząc postępowanie w przedmiocie przyznania renty strukturalnej i zobowiązując J. R. do wykonania przesłanek warunkujących jej otrzymanie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 /Dz.U. Nr 109, poz.750 ze zm./ w tym również przekazania gospodarstwa rolnego, organ miał wiedzę zarówno o przekazaniu przez ojca skarżącego gospodarstwa, jak i o wystąpieniu z wnioskiem o przyznanie dopłat przez R. R. – to naruszeniem zasad postępowania było nie odniesienie się do treści art. 24 ust. 1 a pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przy rozpatrywaniu materiału dowodowego. W rozpoznanej sprawie jest to o tyle istotne, że jak to wynika z treści wyżej powołanego przepisu skarżący spełnia warunki do przyznania płatności cukrowej gdyż buraki cukrowe były objęte umową z przekazującym gospodarstwo rolne oraz skarżący jest synem przekazującego gospodarstwo rolne i mógłby dziedziczyć przekazane gospodarstwo rolne z ustawy. W ocenie sądu, takie postępowanie organu stanowi naruszenie zasady praworządności. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło