II SA/Bk 349/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi Gminy G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oddala skargę Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] marca 2008 r. nr [...] Wojewoda P. stwierdził na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U.z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) nieważność § 1 ust. 13 uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Organ nadzoru stwierdził, że zakwestionowanym paragrafem uchwały Rada Miejska zaliczyła do kategorii dróg gminnych "drogę (ulicę P.) położoną w obrębie miasta G., oznaczoną nr geodezyjnym działek [...], przebiegającą od ulicy powiatowej Sz. do ulicy powiatowej J.". Taki zapis jest sprzeczny z uregulowaniem art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 roku, nr 19, poz. 115). Organ nadzoru podkreślił, iż stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy o drogach publicznych do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Z uzyskanych przez organ nadzoru wyjaśnień Starosty Powiatu M. należy wywnioskować, iż w przypadku ulicy P. "ustęp 1 w art. 7 nie ma zastosowania z uwagi na fakt, że ul. P. w G. została zakwalifikowana jako ulica wewnętrzna w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta G. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r.). W świetle powyższego oraz w związku z przeprowadzoną przez pracowników Wydziału Dróg w dniu [...] stycznia 2008 r. wizją lokalną tego terenu. Zarząd Powiatu w M. wydał opinię negatywną w stosunku do ul. P., stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w M. z dnia [...] stycznia 2008 r.) z uwagi na stan jej niezagospodarowania oraz brak infrastruktury oraz komunikacji. Ponadto organ nadzoru podkreślił, iż z nadesłanych wyjaśnień Przewodniczącego Rady Miejskiej w G. w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...] wynika, że w toczącym się od września 2007 r. postępowaniu administracyjnym przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, dotyczącym ogrodzenia wybudowanego na ulicy P. stwierdzono, iż przedmiotowa ulica nie jest drogą publiczną. Należy dodać, iż uzyskanie statusu drogi publicznej następuje poprzez zaliczenie w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednoczesne spełnienie warunku możliwości powszechnego z niej korzystania. Zdaniem organu nadzoru wprowadzone przez ustawodawcę jednoznaczne zasady dotyczące nadania statusu drogi gminnej obligują organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie tylko do zachowania odpowiedniej procedury wynikającej z przepisu art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, ale również warunkują spełnienie odpowiednich kryteriów umożliwiających zaliczenie danej drogi do kategorii drogi gminnej. Na tej podstawie organ nadzoru stwierdził nieważność § 1 ust. 13 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wywiodła Gmina Miejska G. podnosząc zarzuty, że: – określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennym miasta G. ulicy P. jako drogi wewnętrznej nie należy utożsamiać z definicją drogi wewnętrznej zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych tj. w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, drogi dojazdowej do gruntów rolnych i leśnych, do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców albowiem ulica ta jest ulicą miejska łączącą dwie inne ulice miejskie, położone w obrębie określonego przez plan zagospodarowania przestrzennego obszaru budownictwa jednorodzinnego, – uchwała o zaliczeniu dróg do kategorii dróg gminnych, nie tylko ulicę P. zaliczała do kategorii dróg gminnych, ale także inne ulice, które podobne zostały określone w miejscowym planie zagospodarowania jako wewnętrzne i dodatkowo rejestrowane były jako drogi lokalne miejskie: w świetle zaś art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. ze zm.)- "Dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia drogami gminnymi", – uchwała jest zgodna z prawem, ponieważ została podjęta na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 o drogach publicznych przez właściwy organ, po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu, przy czym opinia negatywna nie oznacza, iż rada gminy nie może podjąć odmiennej uchwały, tym bardziej iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przesądza o kategorii drogi - to rada gminy stosownie do art. 10 ust. 1 o drogach publicznych jest właściwa do zmiany kategorii drogi, – uchwała w sprawie zaliczenia ulic miasta G. do kategorii dróg gminnych podjęta została w celu założenia nowej ewidencji dróg i ulic Gminy G. do czego zobowiązuje art. 10 ust. 11 ustawy o drogach publicznych (dotychczasowa ewidencja założona w dniu 30 listopada 1984 roku opracowana była na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów prawa, w ewidencji ulica P. już była wpisana jako droga lokalna miejska) jest potwierdzeniem - wypełnieniem obecnie obowiązujących przepisów prawa z uwzględnieniem art. 103 ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, – wizja lokalna dokonana, przez Zarząd Powiatu M. była wizją nieobiektywną, gdyż odnosiła się tylko do ulicy P., – nie wskazanie w rozstrzygnięciu nadzorczym jakie odpowiednie kryteria powinna spełnić droga, aby można było ją zaliczyć do kategorii drogi gminnej. W uzasadnieniu swego stanowiska Gmina G. dodatkowo wskazała, że ulica P. była i jest drogą publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych. Okoliczność, że w rozstrzygnięciu nadzorczym wskazano, że ulica Podgórna nie spełnia warunku możliwości powszechnego z niej korzystania, prowadzi do "błędnego koła", gdyż warunek ten nie jest możliwy do zrealizowania z tego względu, że z kolei zdaniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ulica P. nie ma statusu drogi gminnej i mieszkanka miasta mogła bez żadnego zezwolenia, zgodnie z prawem wybudować na niej płot i zająć część ulicy. Wznosząc płot niezgodnie z uzyskanym zezwoleniem, spowodowała zajęcie mienia gminnego (Decyzja Wojewody Ł. Nr [...] z dnia [...]06.1991r.) drogi - ulicy P. przez co spowodowała ograniczenie jej dostępności, a zarazem doprowadziła do zakłócenia powszechności z niej korzystania. Zdaniem Gminy ta sytuacja, którą należy uregulować odrębnym postępowaniem, nie ma żadnego wpływu na zaliczenie przez uprawnioną Radę Miejską ulicy P. do kategorii dróg gminnych. Na Gminie natomiast spoczywa obowiązek wyegzekwowania własności gminnej - publicznej i przywrócenie powszechności jej dostępu na danym odcinku. Wbrew stanowisku Wojewody P. przedmiotowa droga spełnia warunek możliwości powszechnego z niej korzystania. Mogą korzystać z niej, poza odcinkiem zajętym bezprawnie przez jedną z mieszkanek, wszyscy obywatele, przede wszystkim zaś mieszkający przy tej ulicy. W takim kształcie jak obecnie, ulica P., ma charakter tzw. "ślepej ulicy". Ustawa o drogach publicznych nie zakazuje zaś istnienia dróg publicznych o takim charakterze. Podnosząc powyższe zarzuty i okoliczności Gmina G. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego i obciążenie organu kosztami postępowania sądowego. Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w rozstrzygnięciu nadzorczym. Dodatkowo podkreślił, iż w ocenie organu nadzoru nie ulega wątpliwości, iż droga ta nie ma charakteru publicznego i nie każdy może z niej korzystać zgodnie z jej przeznaczeniem (z uwagi na stan jej niezagospodarowania i idącą za tym niefunkcjonalność tego terenu), co stanowi istotną przesłankę warunkującą możliwość uzyskania przez nią przymiotu drogi publicznej. W skardze przyznano, iż mogą z niej korzystać obywatele, a przede wszystkim mieszkańcy tej ulicy, jednak w rozpatrywanej sprawie drogi publicznej nie należy utożsamiać z jej ogólnodostępnością bowiem ogólnodostępne drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Przymiot drogi publicznej przysługuje tylko tej drodze, z której może korzystać każdy podmiot. Ostatecznie, wobec przyjęcia funkcjonalnej definicji drogi publicznej, a więc w oderwaniu od jej administracyjnej klasyfikacji, zdaniem organu nadzoru, powyższe przesądza o niemożności zastosowania w niniejszej sytuacji przepisów ustawy o drogach publicznych, umożliwiających zaliczenie ulicy Podgórnej do kategorii drogi gminnej. Dodatkowo organ stwierdził, iż istota zaliczenia, a tym samym podjęcie przez jednostkę samorządu terytorialnego działań zmierzających do zastosowania procedury wynikającej z przepisu art. 7 ust. 2 w/w ustawy, sprowadza się do sytuacji, w której możliwe jest wypełnienie dyspozycji normy prawnej art. 1 tejże ustawy, a mianowicie "z drogi takiej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem". Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ stwierdził, iż w wydanym rozstrzygnięciu nadzorczym w żaden sposób nie zasygnalizował, a tym bardziej nie przesądził o zaliczeniu tej drogi do danej kategorii przez uprzednio uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta G.. Dokonując interpretacji § 7 ust. 1 pkt 17 obowiązującej uchwały nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r. o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta G., organ nadzoru stwierdził jedynie, iż przedmiotowy plan określa status ulicy P., który dodatkowo podkreśla użyty klasyfikator "wewnętrzna". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Sąd administracyjny zgadza się bowiem z zaprezentowaną w rozstrzygnięciu nadzorczym oceną prawną zakwestionowanego przez organ nadzoru § 1 ust. 13 uchwały Rady Miejskiej w G. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i przyjęciem, iż treść paragrafu uchwały w zakresie zaliczenia ulicy P. w G. do dróg gminnych w sposób istotny naruszyła art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 roku, nr 19, poz. 115). Należy mieć na uwadze, że bezsporne jest to, że organem uprawnionym do podjęcia uchwały w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych jest rada gminy, a uchwała taka jest podejmowana po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Wynika to zatem wprost z przepisów prawa. Okoliczność ta jednak sama w sobie nie świadczy jeszcze o zgodności tej uchwały z prawem. Brak jest przy tym przepisów, które wskazywałyby, że po wydaniu negatywnej opinii niemożliwe jest zaliczenie określonej kategorii dróg do dróg gminnych, niemniej jednak zdaniem Sądu, rada gminy przy wydawaniu takiej uchwały winna mieć na uwadze okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wydania takiej opinii. Ponadto organ nadzoru nie kwestionuje również tego, że przedmiotowa uchwała w sprawie zaliczenia ulic miasta G. do kategorii dróg gminnych podjęta została w celu założenia i ujednolicenia ewidencji wskazanej w art. 10 ust. 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i była pośrednio związana z regulacją art. 103 ust. 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 roku, poz. 133, nr 872 ze zm.), w którym wskazano, że dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 roku drogami gminnymi. Należy mieć na uwadze, iż te regulacje dążyły do ujednolicenia kategorii dróg publicznych tak, aby wypełnić normy prawne zawarte w art. 2 ust. 1 ustawy dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. W wyroku z dnia 12 września 2006 roku w sprawie sygn. akt K 55/05 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż "zgodnie z ustawą o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na cztery kategorie: 1) drogi krajowe; 2) drogi wojewódzkie; 3) drogi powiatowe; 4) drogi gminne (art. 2 ust. 1). Ponadto ulice leżące w ciągu dróg należących do określonej kategorii należą do tej samej kategorii co te drogi (art. 2 ust. 2). Ustawodawca upoważnił zatem Radę Ministrów do określenia wykazu dwóch kategorii dróg: dróg krajowych i wojewódzkich. Drogami powiatowymi stały się automatycznie wszystkie inne drogi nienależące do wymienionych kategorii dróg krajowych i wojewódzkich. Dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi (art. 103 ust. 2). Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie w sprawie wykazu dróg wypełnia zatem normę prawną zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W wyniku reformy administracyjnej stworzono zatem - co nie budzi wątpliwości - cztery nowe kategorie dróg publicznych w Polsce" (OTK-A 2006/8/104). Nie oznaczało to jednak możliwości automatycznego zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych, bez spełniania przesłanek określonych w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, w sytuacji kiedy przepisy wprowadzające miały służyć ujednoliceniu dróg stosownie właśnie do zapisów tej ustawy. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Ustawodawca dzieli drogi publiczne ze względu na ich funkcje na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Natomiast drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Ponadto należy mieć na uwadze, że w zależności od znaczenia drogi w całej sieci drogowej kraju zostały one podzielone na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne (art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Z kolei inne kryteria wprowadza rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Dzieli ono drogi na autostrady ("A"), ekspresowe ("S"), główne ruchu przyspieszonego ("GP"), główne ("G"), zbiorcze ("Z"), lokalne ("L"), dojazdowe ("D"). Drogi zaliczone do jednej z kategorii, w rozumieniu komentowanego przepisu, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające następującym klasom dróg: drogi krajowe - klasy A, S, GP i wyjątkowo klasy G, drogi wojewódzkie - klasy G, Z i wyjątkowo klasy GP, drogi powiatowe - klasy G, Z i wyjątkowo klasy L, oraz drogi gminne - klasy L, D i wyjątkowo klasy Z. Ze względu na dostępność drogi publiczne dzielą się na drogi ogólnodostępne oraz drogi o ograniczonej dostępności, w tym autostrady i drogi ekspresowe. Rozporządzenie to szczegółowo wskazuje, jakie warunki techniczne i użytkowe musi spełniać droga określonej kategorii (A, S, GP, G, Z, L, D). Skutkuje to postawieniem tezy, że aby zaliczyć drogę do określonej kategorii (w tym przypadku – przede wszystkim klasy L i D) posiłkowo powinno się również korzystać z zapisów tego rozporządzenia określającego dla danej kategorii wymogi techniczne i parametry. Działania takie powinny zmierzać (jak to wskazała strona skarżąca) do ujednolicenia kategorii dróg i ich stanu technicznego, co w praktyce oznacza, aby wszystkie drogi określonej kategorii spełniały niezbędne dla nich warunki techniczne. W przedmiotowej sprawie – jak ustalił organ nadzoru na podstawie przeprowadzonej przez pracowników Wydziału Dróg w dniu [...] stycznia 2008 r. wizji lokalnej oraz negatywnej opinii Zarządu Powiatu w M. (uchwała Nr [...] Zarządu Powiatu w M. z dnia [...] stycznia 2008 r.) - droga (ulica P.) położona w obrębie miasta G., oznaczona nr geodezyjnym działek [...], przebiegająca od ulicy powiatowej Sz. do ulicy powiatowej J. jest niezagospodarowana oraz cechuje się brakiem infrastruktury technicznej oraz komunikacji. Nadto słusznie ustalił organu nadzoru, że droga ta nie ma charakteru publicznego i nie każdy może z niej korzystać zgodnie z jej przeznaczeniem (częściowo jak uważa skarżąca przez bezprawne zajęcie mienia gminnego przez jedną z mieszkanek G. i spowodowanie powstania tzw. "ślepej ulicy"). Jest to droga stanowiąca własność gminną, udostępniona do użyteczności publicznej przede wszystkim mieszkańcom, którzy posiadają przy niej zabudowę jednorodzinną. Nie ma jednak charakteru ogólnodostępnego. W tych okolicznościach należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 20.10.2000 roku, sygn. akt III SA 1432/99, iż "każda z kategorii dróg publicznych winna spełniać określone parametry techniczne oraz warunki formalne, prawne, tzn. zaliczenie do danej kategorii dróg winno nastąpić w formie przewidzianej prawem - tj. w formie uchwały. W przypadku dróg gminnych, a więc dróg o znaczeniu lokalnym, zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy z 1985 r., o drogach publicznych). Konstatując należy stwierdzić, iż o tym, czy dana droga jest drogą publiczną, stanowią względy techniczne i prawne. Brak jednego z tych elementów powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (art. 8 ust. 1w/w ustawy)"(opublikowany w bazie LEX nr 47974). Uzyskanie zatem statusu drogi publicznej następuje poprzez zaliczenie jej w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 -4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 roku, nr 19, poz. 115) i jednoczesne spełnienie warunku możliwości powszechnego z niej korzystania wraz z potrzebną do tego infrastrukturą techniczną. Podkreślić przy tym końcowo należy, iż rozstrzygnięcie organu nadzoru wynikało przede wszystkim z powyżej wskazanych okoliczności, ale także z faktu, iż przedmiotowa ulica została zakwalifikowana jako ulica wewnętrzna w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Miasta G. (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w G. z dnia [...] kwietnia 2004 r.). Jak wskazywała sama skarżąca określenie takie używano w miejscowym planie również w stosunku do innych ulic, przy czym organ ustalił, iż tylko ulica P. jest niezagospodarowana i nie posiada infrastruktury technicznej. Dlatego też tylko w stosunku do niej wydał rozstrzygnięcie nadzorcze. Należy także podkreślić, że nie zamyka to jednak organowi nadzoru prawa do zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały, której niektóre przepisy były objęte wcześniejszym rozstrzygnięciem tego organu nadzoru. Dopuszczalna jest bowiem skarga organu nadzoru, który najpierw stwierdził nieważność kilku postanowień jakiejś uchwały, a następnie np. po uzupełnieniu materiału dowodowego, zaskarżył do sądu jeszcze kolejne przepisy tego samego aktu prawa miejscowego (vide: Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w Polsce, Paweł Chmielnicki, LexisNexis, Warszawa 2006, str. 207-208). Oceny prawnej zakwestionowanego przez organ nadzoru paragrafu uchwały, nie zmienia również powołanie się przez stronę skarżącą na powstanie "błędnego koła" tj. niemożliwości usunięcia bezprawnego zajęcia części mienia gminnego i spełnienia kryteriów do nadania drodze statusu drogi gminnej z uwagi na ograniczenie powszechności. Stronie skarżącej pozostaje zawsze bowiem otwarta sądowa droga dochodzenia roszczeń cywilno – prawnych, wynikających z zajęcia własności gminy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów skargi i ją oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).