II SA/Bd 106/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta I. K., na podstawie art. 104, art. 107 § 3, art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej powoływanej jako k.p.a.) oraz art. 3, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5, art. 6 ust. 1 i 1a, art. 7 ust. 3, art. 8 pkt 1-7, art. 14, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1, art. 25, art. 26, art. 30 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych ( Dz.U. z 2006 r. Nr 130, poz. 903 z późn. zm.), odmówił J. W. przyznania świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu pokrycia wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanych na dziecko A. W. Jako powód odmowy przyznania w/w świadczeń organ podał fakt przebywania przez dziecko w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie tj. w Specjalnym Ośrodku Wychowawczym we W., co zgodnie z art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza, w ocenie organu, przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Od powyższej decyzji, J. W. wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż jego córka A. W. spełnia warunku wymagane do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, albowiem formalnie może ona przebywać w Specjalnym Ośrodku Wychowawczym we W. przez siedem dni w tygodniu, niemniej jednak odwołujący się podpisał zobowiązanie zgodnie z którym jego córka może spędzać weekendy w domu, w związku z czym w rzeczywistości przebywa ona w każdym tygodniu w domu od piątku do poniedziałku. Ponadto J. W. podkreślił, iż pokrywa on koszty związanie z ubiorem córki, jej przejazdami z placówki do domu oraz odbywanymi przez nią praktykami. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. art.3, 5, 7, 14 i 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż rodzina J. W. składa się z czterech osób tj. odwołującego, jego żony i dwóch córek: D. W. oraz A. W., która aktualnie jest uczennicą [...] Zasadniczej Szkoły Zawodowej Nr [...] we W. w roku szkolnym 2008/2009, zameldowaną na pobyt czasowy od dnia 1 września 2008 r. do dnia 19 czerwca 2009 r. we W. przy ulicy L., gdzie mieści się Specjalny Ośrodka Szkolno-Wychowawczy, prowadzony przez [...] we W. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem organu, iż A. W. przebywając w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym we W. otrzymuje nieodpłatne pełne utrzymanie, w związku z czym jej rodzice nie pokrywają kosztów pobytu A. W. w tej placówce tj. kosztów wyżywienia, korzystania z wyposażenia, udziału w zajęciach oferowanych przez placówkę oraz kosztów opieki wychowawczej, pedagogicznej i pielęgniarskiej. Organu drugiej instancji wskazał, iż zgodnie z treścią przepisów art. 4 oraz art. 5 ust. 1, 2 i 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo to przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne dochód ten nie może przekraczać kwoty 583 zł. W przypadku natomiast gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i nie ponosi opłaty za pobyt, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Ponadto organ odwoławczy powołując się na treść przepisu art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych pokreślił, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, o której mowa art. 3 ust. 7 w/w ustawy lub w rodzinie zastępczej. W ocenie organu, Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy we W., w którym przebywa A. W., spełnia przesłanki do zakwalifikowania go jako instytucję zapewniającą całodobowe utrzymania określoną w art. 3 ust 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast A. W. otrzymując nieodpłatne utrzymanie we wskazanej placówce, nie spełnia warunków, w myśl art. 7 wskazanej ustawy, do przyznania wnioskodawcy zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Okoliczność bowiem, iż rodzice zabierają dziecko do domu na dwa dni w tygodniu oraz że dokonują niektórych zakupów związanych z utrzymaniem dziecka nie zmienia, zdaniem organu, istoty rzeczy. Z definicji zasiłku rodzinnego wynika, że służy on jedynie częściowemu pokrywaniu niektórych kosztów utrzymania, a te w większości przeniesione zostały na Placówkę, w której dziecko jest czasowo zameldowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., J. W. wniósł o ponowne rozpatrzenia jego sprawy, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.), zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Krąg osób uprawnionych do uzyskania tego zasiłku został ograniczony normą zawartą w art. 7ustawy, zgodnie z którym zasiłek rodzinny nie przysługuje m. in. jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej (pkt2 tego przepisu). Przepis ten odsyła do definicji ustawowej pojęcia "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" zawartej w art. 3 pkt 7 omawianej ustawy. Przez tę instytucję ustawodawca rozumie dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. W rozpatrywanej sprawie, wobec odmowy przyznania J. W. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na córkę A. W., niezbędne było ustalenie, czy placówka, w której przebywa małoletnia jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. W ocenie Sądu, organy I jak i II instancji przyjmując, że córka skarżącego przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie nie wzięły pod uwagę wszystkich informacji zamieszczonych w piśmie Specjalnego Ośrodka Wychowawczego [...] z dnia [...]. Z pisma tego wynika bowiem, że rodzice A. W. sami zapewniają córce odzież, obuwie, przybory szkolne i środki czystości. Takie ustalenie stanu faktycznego obligowało organy orzekające w sprawie do dokonania oceny, czy ośrodek, w którym przebywa A. W. nie zapewnia pokrywania w tym zakresie kosztów utrzymania małoletniej, czy też przeniesienie obowiązku pokrywania tych kosztów na rodziców dziecka wynika wyłącznie z ich woli. Przez potrzeby w zakresie utrzymania dziecka należy bowiem rozumieć nie tylko koszty zakwaterowania i wyżywienia, ale również koszty związane z dostarczaniem osobie małoletniej obuwia, ubrania środków czystości. Pominięcie ww. kwestii i ich wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki przyznania skarżącemu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami narusza dyspozycję art.7, 77 i107§3 kpa i jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy administracji, prowadząc postępowanie, podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są tym samym do prowadzenia postępowania w taki sposób, by wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności sprawy i do wnikliwego przeanalizowania wpływu ustalonych okoliczności na treść podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia i ujęcia tego w uzasadnieniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r., V SA 1611/00, LEX nr 80635). Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu, przy czym w postępowaniu tym prowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa organy ustalą jednoznacznie, m. in. na podstawie statutu ośrodka czy jest on placówką zapewniającą całodobową opiekę w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych.