II FSK 1370/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt III SAB/Wa 1/09 odrzucające skargę M. Sp. z o.o. w S. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie wniosku o przesłuchanie świadka oraz o przeprowadzenie kontroli w innej spółce p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną II FSK 1370/09 Uzasadnienie Pismem z dnia 1 lipca 2008 r. spółka z o.o. M. wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. o przesłuchanie w charakterze świadka Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. na okoliczność odmowy przeprowadzenia działań kontrolnych w spółce akcyjnej C., w której miało dojść do nieprawidłowości gospodarczych. Pismo to było przesyłane następnie między sobą przez różne urzędy skarbowe, które uznawały się niewłaściwe. Kopia pisma trafiła też do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W dniu 5 stycznia 2009 r. spółka M. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W., zarzucając niezałatwienie wniosku z dnia 1 lipca 2008 r. w terminie i wnosząc o zobowiązanie go do wyjaśnienia dlaczego Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. nie przeprowadził kontroli podatkowej w spółce akcyjnej C. Wniosła też o wydanie w sprawie decyzji. Postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd zwrócił uwagę, że skarga na bezczynność organu przysługuje tylko w wypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., co wynika z pkt. 8 tego przepisu. Oznacza to, że są to wypadki, w których dany organ ma obowiązek wydać decyzję albo jedno z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu żaden z tych wypadków nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, gdyż skarżący złożył wniosek dowodowy, a wnioski dowodowe podlegają rozpoznaniu na podstawie art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ord. pod. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że postanowienia dowodowe nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji dodał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie prowadził żadnego postępowania podatkowego z udziałem spółki M., a jedynie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w S. toczyło się postępowanie przeciwko wspomnianej spółce o wymiar podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Co więcej, pismo spółki z dnia 1 lipca 2008 r., w części, w jakiej zarzuca nienależyte wykonywanie zadań przez Naczelnika M. Urzędu Skarbowego w W. zostało trafnie zakwalifikowane jako skarga z art. 227 K.p.a. (Dział VIII Skargi i wnioski). O sposobie jej załatwienia poinformowano spółkę pismem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 grudnia 2008 r. oraz pismem Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2008 r. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w tym trybie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Spółka M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów określających właściwość organów podatkowych, a mianowicie art. 15, 18 i 19 ord. pod. w zw. z art. 247 tej ustawy, przez ich niezastosowanie, a także błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 241 w zw. z art. 157 ord. pod. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że miedzy organami podatkowymi powstał spór o właściwość. Powinien on być rozstrzygnięty postanowieniem Ministra Finansów. Organ ten nie wydał jednak stosownego postanowienia. Ograniczył w ten sposób prawa jednostki, co skutkuje brakiem podstawy do podjęcia i prowadzenia postępowania zainicjowanego podaniem o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do wyjaśnienia braku kontroli podatkowej w C. S.A. Wypaczenie postępowania podatkowego uzasadnia zarzut jego nieważności. Wspomniany autor zauważył również, że skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej wniosek o przeprowadzenie dowodu, to Dyrektor powinien przeprowadzić ten dowód w oparciu o art. 157 ord. pod. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej upatrywał z kolei w pominięciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wymienionych wyżej okoliczności, mimo że uzasadniają one stwierdzenie nieważności postępowania. W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Treść skargi kasacyjnej polega na nieporozumieniu, wynikającym z nieznajomości procedury sądowoadministracyjnej. Jeżeli sąd pierwszej instancji uznał, że skarga spółki nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to zwalczanie tego stanowiska byłoby możliwe jedynie przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Strona skarżąca nie powołała wspomnianych przepisów, co już samo przez się uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej. Jedynie informacyjnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy te nie zostały naruszone, gdyż w świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie jest dopuszczalna skarga na postanowienie dowodowe. Postanowienie takie nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani nie służy na nie zażalenie. W konsekwencji nie ma też skargi na niewydanie postanowienia dowodowego. Słusznie stwierdził ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny, że niedopuszczalna jest również skarga na sposób załatwienia pisma wniesionego w trybie działu VIII K.p.a. Nie mieści się ona w katalogu spraw wymienionych w art. 3 i nast. p.p.s.a. Nie do sądu należy więc ocena, czy w spółce C. powinna być przeprowadzona kontrola. Kwestie te mogą być co najwyżej pośrednio przedmiotem oceny w razie wniesienia skargi na decyzję określającą spółce M. wysokość podatku dochodowego od osób prawnych. Skoro pismo z dnia 1 lipca 2008 r. nie wymagało wydania aktu zaskarżalnego do sądu administracyjnego, poza kontrolą sądu pozostaje kwestia, czy pismo to załatwiał organ właściwy, a w konsekwencji, czy doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd nie mógł też naruszyć art. 134 § 1 p.p.s.a., albowiem jest to przepis działu III ww. ustawy, regulującego postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Tymczasem do postępowania przed tym sądem w ogóle nie doszło, gdyż skarga została odrzucona. Jak już wspomniano wyżej odrzucenie było trafne, w związku z czym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, mając na względzie, że przedmiotem skargi kasacyjnej było postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 182 § 1 p.p.s.a.