II SA/Gd 866/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-03-12
Skład orzekający: Jolanta Górska, Barbara Skrzycka-Pilch, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia zobowiązanego, nawet przewlekły, może stanowić samodzielną podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Stan zdrowia zobowiązanego, nawet przewlekły, nie stanowi samoistnej podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji, chyba że jego następstwem jest utrata zdolności do czynności prawnych i brak przedstawiciela ustawowego. Katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego określony w art. 56 § 1 ustawy jest wyczerpujący i nie obejmuje okoliczności związanych ze stanem zdrowia zobowiązanego.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, powołując się na przewlekłą chorobę uniemożliwiającą jej działanie oraz potencjalne zagrożenia związane z samą rozbiórką. Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia, wskazując na brak podstaw prawnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie jej stanu zdrowia oraz nieprawidłowe doręczenie korespondencji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2008 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej powoływanej jako "ustawa"), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. K., dotyczącego wykonania prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2007 roku, nr [...], nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanej wiaty drewnianej o konstrukcji drewnianej, trwale związanej z gruntem, dostawionej do budynku usługowego, z dachem stanowiącym taras, zlokalizowanej na działce nr [...] obr. [...] w Ł., przy ul. K. [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że M. K. złożyła w dniu 21 lutego 2008 roku wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przebywanie przez nią na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, nie załączając do niego jakichkolwiek dokumentów. Następnie - w dniu 28 marca 2008 roku, przedłożyła krótkotrwałe zwolnienie lekarskie, które nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania. Organ wyjaśnił także, iż tytuł wykonawczy został wnioskodawczyni doręczony w trybie przewidzianym przez art. 44 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Tytuł został bowiem przesłany zobowiązanej dwukrotnie na adres zamieszkania, za każdym razem przesyłka była dwukrotnie awizowana i wracała nie podjęta w terminie. Wskazał także, iż w dniu 26 maja 2008 roku wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego poprzez podanie podstawy prawnej zgodnej z art. 56 ustawy oraz wskazanie proponowanego terminu zawieszenia postępowania. Po otrzymaniu tego wezwania M. K. przesłała w dniu 3 czerwca 2008 roku wniosek o bezterminowe zawieszenie postępowania egzekucyjnego ze względu na przewlekłą chorobę, nie przedstawiając na tę okoliczność żadnego dokumentu. Wskazując na powyższe okoliczności oraz biorąc pod uwagę treść art. 56 ustawy organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia wniosku zobowiązanej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. K. wniosła o jego uchylenie, zarzucając nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji charakteru jej choroby (przewlekłej depresji uniemożliwiającej jej swobodne działanie) oraz okoliczności, że rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego spowoduje przywrócenie poprzedniego stanu budynku, który powodował zagrożenie bezpieczeństwa dla otoczenia. Sama rozbiórka – wymagająca zajęcia pasa drogowego w centrum Ł., stanowić będzie również zagrożenie. Z tych też przyczyn skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania i zalegalizowanie wiaty, ponieważ jest ona zbudowana zgodnie ze sztuką budowlaną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - postanowieniem z dnia 28 października 2008 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy, wskazując na treść
art. 56 § 1 ustawy, stwierdził, że zobowiązana nie udowodniła żadnej z wymienionych w tym przepisie okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Brak było zatem podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku, co oznacza, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było uzasadnione.
W skardze na powyższe postanowienie M. K. wniosła o jego uchylenie, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu nieuwzględnienie faktu, że składając wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego udokumentowała stan zdrowia uniemożliwiający jej działanie. Zarzuciła również nieprawidłowe doręczenie jej korespondencji na dzień 27 marca 2008 roku, wskazując, że jej nieobecność spowodowana byłą chorobą. Podniosła również, iż w piśmie z dnia 3 czerwca 2008 roku ponownie wskazała na swój stan zdrowia, a organ nie domagał się dodatkowych wyjaśnień czy też dowodów dotyczących tej kwestii. Wskazała nadto, że rozbiórka przedmiotowego obiektu budowlanego w terminie wskazanym przez organ nie była możliwa do realizacji, albowiem zagrażałaby interesowi społecznemu poprzez wyłączenie pasa drogowego w centrum Ł. w okresie największego natężenia ruchu i zablokowanie ruchu pieszego oraz samochodowego w kierunku nad morze.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w jego prowadzeniu. Chodzi tu o przeszkody usuwalne, jeżeli bowiem są to przeszkody trwałe, postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie może przy tym prowadzić do legalizacji samowoli budowlanej, której dotyczy egzekwowana decyzja nakazująca rozbiórkę. A tego – jak wynika z treści zażalenia, w istocie chciałaby skarżąca.
Organ egzekucyjny jest zobligowany zawiesić postępowanie jedynie wówczas, gdy zostanie ujawniona jedna z przesłanek wskazanych w art. 56 § 1 ustawy. Przepis ten stanowi, iż postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (regulacje te nie dotyczą niniejszej sprawy).
Katalog przesłanek, obligujących organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, został wyczerpująco określony w tym przepisie. Wynika z tego, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie będzie możliwe, gdy żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie wystąpi. Strona, która wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, powinna zatem wskazać na jedną z przesłanek określonych w art. 56 § 1 ustawy.
Skarżąca M. K. domagała się zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z przewlekłą chorobą uniemożliwiającą jej działanie. Cytowany przepis art. 56 § 1 ustawy wymienia zamknięty katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego i nie zalicza do nich okoliczności związanych ze stanem zdrowia zobowiązanego. Choroba skarżącej, nawet przewlekła, nie stanowi wobec tego zdarzenia skutkującego zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Z tego też względu organy egzekucyjne nie były zobowiązane do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1998 roku, sygn. akt III SA 1676/97, Baza Orzeczeń LEX nr 44824). Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący nienależytego wyjaśnienia przez organy egzekucyjne okoliczności sprawy związanych ze stanem zdrowia skarżącej.
Zdaniem Sądu przewlekła choroba zobowiązanego może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jedynie wówczas, gdy jej następstwem jest utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych w drodze ubezwłasnowolnienia zobowiązanego, przy jednoczesnym braku jego przedstawiciela ustawowego (art. 56 § 1 pkt 3 ustawy). W niniejszej sprawie taka okoliczność nie wystąpiła, ponieważ skarżąca nie została w toku postępowania egzekucyjnego uznana za osobę ubezwłasnowolnioną.
Odnośnie podnoszonej przez skarżącą okoliczności nieprawidłowego doręczenia jej korespondencji zawierającej tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 20 lutego 2008 roku stwierdzić należy, iż kwestia ta nie mogła stanowić podstawy uwzględnienia skargi. Przepis art. 18 ustawy nakazuje w postępowaniu egzekucyjnym stosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje trybu doręczania stronom korespondencji, w związku z czym do doręczania zobowiązanemu tytułu wykonawczego należy stosować odpowiednio przepisy k.p.a., w tym art. 44 tej ustawy, który brzmi następująco:
"Art. 44. § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany
w art. 42 i 43:
1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
§ 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
§ 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy."
W ocenie Sądu organ egzekucyjny pierwszej instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie tryb doręczenia tytułu wykonawczego określony w cytowanym wyżej art. 44 k.p.a., a co za tym idzie prawidłowo doręczył skarżącej tytuł wykonawczy, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne (art. 26 § 5 pkt 1 ustawy). Korespondencję zawierającą tytuł wykonawczy skierował na adres zamieszkania skarżącej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (tzw. pierwsze awizo) pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 13 marca 2008 roku. W związku z niepodjęciem przesyłki w wyznaczonym terminie, w dniu 21 marca 2008 roku pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (tzw. powtórne awizo). Z uwagi na niepodjęcie przez zobowiązaną przesyłki tytuł wykonawczy został pozostawiony w aktach sprawy, zaś doręczenie zostało prawidłowo przez organ odwoławczy uznane za dokonane w dniu 27 marca 2008 roku. Kwestia choroby skarżącej w okresie awizacji przesyłek pozostawała bez znaczenia dla skutecznego doręczenia jej tytułu wykonawczego, skoro awiza pozostawiano prawidłowo pod adresem jej zamieszkania.
Również pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie mogły stanowić podstawy do jej uwzględnienia. Trudności faktyczne związane z przeprowadzeniem przez skarżącą nakazanej rozbiórki obiektu budowlanego objętej tytułem wykonawczym, polegające na wyłączeniu pasa drogowego w centrum miejscowości, nie stanowią bowiem okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 ustawy.
Skoro żaden ze wskazanych we wniosku skarżącej i jej pismach powodów nie mieści się w katalogu przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 ustawy, trafnie zatem organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględnił zażalenia skarżącej, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło