III SA/Gd 466/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Felicja Kajut (spr.),, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Budowlanego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 21 kwietnia 2008 r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając w oparciu o art. 123 i 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. wydania zaświadczenia o samodzielności pomieszczenia węzła cieplnego – oznaczonego 0.15, położonego w piwnicy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [...] w G. Uzasadniając przedmiotowe postanowienie organ I instancji wskazał, że w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie lokale klasyfikuje się wyróżniając lokale przeznaczone na cele mieszkaniowe oraz lokale przeznaczone na cele inne niż mieszkaniowe, tj. pomieszczenia techniczne, pomieszczenia gospodarcze i lokale użytkowe. Opisany węzeł cieplny znajduje się w jednym z dwóch pomieszczeń technicznych w/w budynku. Pomieszczenia techniczne w świetle obowiązujących przepisów prawa (art. 47 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali) należą zaś do części składowych nieruchomości. Tym samym nie jest możliwe uznanie pomieszczenia w którym znajduje w/w węzeł za lokal samodzielny. W pomieszczeniu tym znajduje się bowiem system urządzeń i instalacja zaopatrująca wszystkie lokale w ciepło i wodę oraz ogrzewająca części wspólne budynku. W ocenie organu stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. Stąd też niezasadnym było powoływanie w sprawie biegłego z zakresu budownictwa. W przedmiocie stanowiącym w prowadzonym postępowaniu główną oś sporu wielokrotnie wypowiadał się bowiem Sąd Najwyższy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia spółki postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu swego postanowienia organ odwoławczy w następstwie rozważań odnośnie regulacji zawartej w art. 2 ustawy o własności lokali ustawy podniósł, że nie ma jednolitego stanowiska co do uznania pomieszczeń węzłów cieplnych za lokale samodzielne. W orzecznictwie przyjmuje się jednakże, że elementy jednolitej i wspólnej dla całego budynku sieci grzewczej są częściami składowymi nieruchomości (art. 47 Kodeksu cywilnego). Kwestia własności tych urządzeń pozostaje zaś poza zakresem art. 49 Kodeksu cywilnego. Tym samym pomieszczeń tych nie można uznać za lokale samodzielne w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Samodzielność ustalana jest bowiem w oparciu o istniejący stan faktyczny. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji zbadał przesłankę "samodzielności" a jego rozstrzygnięcie było jak najbardziej prawidłowe. Wcześniejsze odmienne rozstrzygnięcie organu I instancji (na które w zażaleniu powołała się strona) wydane w analogicznej sprawie musi być zaś poczytane za błędne. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik "A" Sp. z o.o. - wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień - zarzucił naruszenie art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, art. 49 w zw. z art. 47 Kodeksu cywilnego oraz art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie pełnomocnika skarżącej organ pomimo ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy błędnie interpretuje przepisy prawa materialnego a uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest niejasne i wewnętrznie sprzeczne. W sposób zupełnie nieuprawniony przenosi także definicje charakterystyczne dla regulacji z zakresu prawa budowlanego na grunt ustawy o własności lokali. Nie można bowiem przyjąć, że przepisy wykonawcze do ustawy – Prawo budowlane mają znaczenie w kwestii rozstrzygania o samodzielności danego lokalu. Definicja "lokalu samodzielnego" została określony w sposób wyczerpujący w ustawie o własności lokali. Organy I i II instancji starają się jednakże wykazać, iż w definicji tej zawarte są inne, dodatkowe przesłanki rzutujące na możliwość wydania określonego rozstrzygnięcia. Lokal, którego uznania za samodzielny domaga się skarżąca w oczywisty sposób spełnia ustawową przesłankę "samodzielności". Jest lokalem jednoizbowym oraz wydzielonym trwałymi ścianami. Nadto nie spełnia żadnej funkcji pomocniczej w stosunku do jakichkolwiek innych lokali w budynku. Nie jest także lokalem przynależnym ani częścią nieruchomości wspólnej. Sam węzeł cieplny nie służy z kolei wspólnemu użytkowi albowiem używa go tylko właściciel przedsiębiorstwa dostarczającego ciepło do mieszkań. Fakt, że urządzenie to służy zabezpieczaniu potrzeb mieszkańców nie jest tożsamy z faktem używania go (posiadania go) przez ogół mieszkańców. W ocenie skarżącej bezprawna odmowa stwierdzenia samodzielności w/w lokalu użytkowego, któremu przydzielono udział w nieruchomości wspólnej (w sposób de facto sprzeczny z rozstrzygnięciem z listopada 2005 r.) prowadzi do sytuacji, że istnieje udział we współwłasności nie należący w rzeczywistości do nikogo. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, ze spółka uzyskała zaświadczenia o samodzielności identycznych lokali nazwanych pomieszczeniami użytkowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując kontroli postanowień wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. W świetle zarzutów w niej podniesionych punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości prowadzonego przez organy administracji postępowania jak i wydanych w jego toku rozstrzygnięć stanowić winna wykładnia art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U z 2000 r. nr 80 poz. 903 z późn. zm.). W myśl tego przepisu samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Stosownie do unormowania zawartego w ust. 4 cyt. art. 2 ustawy, do lokalu mogą przynależeć - jako jego części składowe - inne pomieszczenia, nawet jeśli do niego bezpośrednio nie przylegają lub były w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym dany lokal wyodrębniono, a w szczególności: piwnica, strych, komórka i garaż. W doktrynie wskazuje się, że kryterium charakteryzującym "pomieszczenie pomocnicze" w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali jest jego funkcja, zaś kryterium charakteryzującym "pomieszczenie przynależne" jest jego położenie poza obrębem ścian lokalu (por. R. Strzelczyk, A. Turlej. Własność lokali. Komentarz. Warszawa 2007. str. 56-57). Natomiast pomieszczenie pomocnicze co do zasady powinno pozostawać w obrębie lokalu (G. Bieniek, Z. Marmaj. Własność lokali. Komentarz. Warszawa 2006 str. 42). W świetle przepisu art. 2 ust. 2 powołanej ustawy wyznacznikiem samodzielności lokalu ( w tym przypadku – niemieszkalnego) jest wydzielenie go w obrębie budynku trwałymi ścianami. Cytowane przepisy nie przewidują powoływania się na inne, niż wymienione, kryteria oceny samodzielności lokalu, a co za tym idzie organy orzekające w sprawie nie mogą stosować do jej rozstrzygnięcia innych przepisów prawa materialnego. Zdaje się to zauważać organ odwoławczy dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak również w odpowiedzi na skargę. Tym niemniej, wbrew powyższemu, organ ten podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie, powołując się przy tym w swoim rozstrzygnięciu na przepisy Kodeksu cywilnego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W świetle tego uznanie, w myśl klasyfikacji lokali zawartej w przepisach w/w rozporządzenia, przedmiotowego pomieszczenia za pomieszczenie techniczne, nie znajduje żadnego uzasadnienia, bowiem ustawa o własności lokali takim pojęciem się nie posługuje. W ustawie tej wyróżniono samodzielny lokal mieszkalny, samodzielny lokal o innym przeznaczeniu niż mieszkalne, pomieszczenie pomocnicze i pomieszczenie przynależne. Identyfikując charakter pomieszczenia, które zdaniem skarżącej jest samodzielnym lokalem w rozumieniu art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, należy wskazać, że jest to wydzielona trwałymi ścianami izba, w której znajduje się węzeł cieplny. Z treści art. 2 ust. 2 i 4 ustawy wynika, że pomieszczenie przynależne lub pomocnicze służy zawsze zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych ( lub innych potrzeb) dysponentów konkretnych samodzielnych lokali mieszkalnych ( użytkowych). W takim stanie rzeczy należy stwierdzić, że bezsporne jest w sprawie, iż przedmiotowym lokal nie jest związany z żadnym z samodzielnych lokali położonych w przedmiotowym budynku. Fakt, iż z uwagi na urządzenie, które się w nim znajduje jest on wykorzystywany w interesie wszystkich właścicieli lokali, nie ma znaczenia w sprawie. Należy też zauważyć, że rozstrzygnięcie kwestii samodzielności lokalu nie wypływa w żaden sposób na zmianę sposobu jego użytkowania, jak również nie powoduje żadnych skutków cywilnoprawnych. Warto przy tym zauważyć, że przedmiotowe pomieszczenie węzła cieplnego, jak wynika z akt sprawy, jest własnością skarżącej, która zmierza je sprzedać "B" w G. W sytuacji zatem, gdy przedmiotowy lokal nie może być uznany za część składową wyodrębnionych lokali mieszkalnych położonych w budynku przy ul. [...] w G. i spełnia on kryteria, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, tym samym brak było podstaw, by lokalowi temu odmówić przymiotu samodzielności, tym samym odmawiając wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oba organy naruszyły prawo materialne w postaci art. 2 ust. 2 i 4 ustawy o własności lokali. W reasumpcji powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na podstawie art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie nadaje się ze swej istoty do wykonania, a tak w rozpatrywanej sprawie nie jest. O kosztach postępowania orzeczono mając na uwadze art. 200 w/w ustawy. W dalszym toku postępowania organ administracji publicznej rozpatrzy sprawę, uwzględniając powyższą ocenę prawną.