II FSK 2198/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA: Tomasz Zborzyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 288/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja została doręczona skarżącej dnia 5 stycznia 2009 r., dnia 31 stycznia 2009 r. skarżąca złożyła w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą skargę na tę decyzję adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który otrzymał ją dnia 3 lutego 2009 r. i dnia 6 lutego 2009 r. przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. Ponieważ zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, ale za pośrednictwem organu administracji publicznej, wobec mylnego wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data przesłania skargi przez sąd organowi administracji. W rozpoznawanej sprawie nastąpiło to dnia 6 lutego 2009 r., a ponieważ trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął dnia 4 lutego 2009 r. skargę należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzucić jako wniesioną po upływie terminu. W wywiedzionej od powyższego postanowienia skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wskazując obydwie podstawy kasacyjne z art. 174 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to art. 53 § 1-3, art. 54 i art. 58 P.p.s.a., polegające na bezpodstawnym wskazaniu, że skarga została złożona po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Podniosła w uzasadnieniu, że wprawdzie w doręczonej jej decyzji zawarto pouczenie o przysługiwaniu prawa do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K., ale bez podania adresu, na jaki skargę należy wysłać. Mogło to mieć wpływ na mylne złożenie skargi, a ponadto, gdyby Sąd przesłał skargę w dniu, w którym do Sądu ona wpłynęła, termin byłby zachowany. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Podniósł, że bezpodstawny jest zarzut nie podania w decyzji adresu, na jaki należy wysłać skargę, ponieważ jej nagłówek dane adresowe zawiera. Zauważył też, że skarżąca nie wskazała, aby naruszone przepisy postępowania miały wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz nie wskazała w sposób prawidłowy podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że skargę tę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a., a więc zarówno na naruszeniu prawa materialnego jako podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (a nie art. 174 § 1, jak mylnie podano w odpowiedzi na skargę kasacyjną), jak i na naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Jednakże zarzut naruszenia prawa materialnego nie został w ogóle skonkretyzowany i uzasadniony, toteż sąd kasacyjny nie ma możliwości odnieść się do niego. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, to argumentację przedstawioną dla jego uzasadnienia odnieść można by raczej do wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ nie wskazuje ona, na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie przepisów wskazanych w zarzucie, ale akcentuje niezawinioną pomyłkę w zaadresowaniu skargi. Art. 53 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie i ten przepis Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odczytał i zastosował. Przepisy § 2 i § 3 art. 53 P.p.s.a. w sprawie nie miały w ogóle zastosowania, ponieważ pierwszy z nich dotyczy terminu wniesienia skargi w przypadku, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, a ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) środki takie przewiduje), natomiast drugi z nich określa termin, w jakim skargę może wnieść prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że skargę należało wnieść w terminie trzydziestu dni od jej doręczenia skarżącej, przepisu art. 53 § 1 P.p.s.a. nie naruszył. Prawidłowo także ocenił, że wobec wynikającego z art. 54 § 1 P.p.s.a. wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest bezskuteczne i nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 P.p.s.a. Pogląd ten, w myśl którego o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej, akceptowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, Wyd. Wolters Kluwer 2009, teza 10 do art. 53, s. 263). Ponadto, ponieważ przepisy zawarte w § 2 i § 3 art. 53 P.p.s.a. w sprawie zastosowania nie miały, zarzut naruszenia wszystkich trzech paragrafów art. 53 (§§ 1-3 P.p.s.a.) jest bezpodstawny. Art. 54 P.p.s.a. zawiera trzy jednostki redakcyjne (paragrafy). Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadami dla zachowania formy skargi kasacyjnej konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy, oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu, zostały naruszone; w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa, gdyż sąd kasacyjny byłby zmuszony do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze (por. B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer 2009, teza 1 do art. 174, s. 467). Ponieważ w skardze kasacyjnej nie określono, który z przepisów ujętych w art. 54 P.p.s.a. został przez sąd pierwszej instancji naruszony, zarzut ten wymyka się spod oceny sądu kasacyjnego. Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia art. 58 P.p.s.a., który zawiera cztery paragrafy, przy czym paragraf pierwszy podzielony jest nadto na sześć punktów. Również w tym wypadku ogólnikowe sformułowanie zarzutu kasacyjnego uniemożliwia odniesienie się do niego, ponieważ i w tym wypadku sąd kasacyjny musiałby domniemywać, który z przepisów ujętych w omawianym artykule został, zdaniem skarżącej, naruszony. Kwestia, czy w przypadku skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiązał się z powinności niezwłocznego przekazania wadliwie nadesłanej skargi, mogłaby ewentualnie podlegać ocenie w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ale nie w ramach postępowania, którego przedmiotem jest zasadność odrzucenia skargi ze względu na upływ terminu do jej wniesienia. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 § 1 P.p.s.a., po jej rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 P.p.s.a. Pomimo wniosku Dyrektora Izby Skarbowej nie przyznano mu kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSAwsa z 2008 r. Nr 2, poz. 23). Trzeba też zauważyć, że z uwagi na sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez Wicedyrektora Izby Skarbowej (a nie przez radcę prawnego jako pełnomocnika) organ podatkowy żadnych kosztów postępowania kasacyjnego nie poniósł.