I OZ 508/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 96/09 o odrzuceniu wniosku K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 96/09, odrzucił jako spóźniony wniosek K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], w przedmiocie należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , polz 1270 ze zm.), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej natomiast sprawie, zdaniem Sądu, termin ten nie został dochowany. Sąd wskazał bowiem, że w piśmie procesowym z dnia 9 marca 2009 r. pełnomocnik Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] poinformował, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu bez zwrotnego potwierdzenia odbioru, jednak przedstawił on dowód w postaci książki doręczeń, z którego wynika, iż decyzja ta została wysłana skarżącemu w dniu [...] lutego 2008 r. Podkreślono, że decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i środkach zaskarżenia. W ocenie Sądu - wbrew twierdzeniom skarżącego - w niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi nie ustała z upływem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia [...] stycznia 2009 r. tj. daty wydania postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni, sygn. akt [...], lecz znacznie wcześniej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro z treści samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, iż skarżący nie kwestionuje faktu doręczenia mu zaskarżonej decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], zawierającej prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to należało przyjąć, iż złożenie w dniu 22 stycznia 2009 r. wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło ze znacznym uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na to postanowienie K. Z. złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powtarzając częściowo argumentację wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że zaskarżoną decyzję organu potraktował jako zamykającą nu drogę do dochodzenia swojego roszczenia w postępowaniu administracyjnym, co spowodowało wystąpienie przez niego z powództwem do sądu powszechnego. Ponownie wskazał, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w Gdyni odrzucił jego pozew, stwierdzając, że drga sądowa jest niedopuszczalna. To z kolei spowodował powrót na drogę postępowania sądowoadministracyjnego i podjęcie stosownych czynności, w tym złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Powołując się na orzecznictwo skarżący wskazał, że przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. (data stempla) K. Z. złożył uzupełnienie do zażalenia rozszerzając nieco swą argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W związku z powyższym uznać należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Stwierdzić zatem należy, że ustalenie, czy został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, zakreślony dla tej czynności w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, możliwe jest dopiero po wskazaniu, kiedy dokładnie ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W niniejszej sprawie najpierw należy jednak wyjaśnić, czy skarżący rzeczywiście uchybił 30 - dniowemu terminowi zakreślonemu do wniesienia skargi, pomimo, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Będzie to natomiast możliwe dopiero po ustaleniu, kiedy faktycznie doręczono skarżącemu decyzję nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., gdyż data tego doręczenia nie została jednoznacznie wskazana. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 46 § 1 k.p.a., odbierający pismo potwierdza to doręczenie swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Przepis ten reguluje szczegółowo odbiór pisma wskazując na obowiązek jego pokwitowania, który to obowiązek wynika z art. 39 k.p.a.. Ten z kolej przepis stanowi, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, jak też i z oświadczenia Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], w niniejszej sprawie organ ten nie zastosował się do obowiązku wynikającego ze wskazanych wyżej przepisów i wysłał skarżącemu decyzję nr [...] bez zwrotnego poświadczenia odbioru, w konsekwencji czego nie można dokładnie ustalić, kiedy decyzja ta została skarżącemu doręczona. Z przedstawionej bowiem przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] książki doręczeń wynika jedynie, że organ rzeczywiście prowadził ze skarżącym korespondencję. Jednak z widniejących oznaczeń nie można dojść do wniosku, że wśród tej korespondencji znajduje się także decyzja nr [...]. Trzeba zatem uznać, że organ nie wykazał od kiedy należy liczyć termin określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w niniejszej sprawie ma decydujące znaczenie. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z powodu uchybienia terminu do jego złożenia, było przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.