VI SA/Wa 92/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową oddala skargę Komendant Policji w W., dnia [...] stycznia 2004 r., wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oraz pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej J. K., z uwagi na fakt powzięcia wiadomości, iż skarżący podejrzany był o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Komendant Policji na podstawie art.18 ust. 1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., cofnął pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej oraz palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż po uzyskaniu informacji o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., tj. przeciwko mieniu (akt oskarżenia prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] października 2007 r.), uzyskał przesłankę obligującą go do cofnięcia pozwolenia na broń palną. Organ wyjaśnił bowiem, powołując się m.in. na ustalony przez organy ścigania stan faktyczny, iż w okresie od [...] listopada 1999 r. do [...] stycznia 2004 r., działając wspólnie i porozumieniu z innymi osobami, w ramach przyjętego podziału ról, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w dniu [...] stycznia 2000 r. J. K. doprowadził T. "W." S.A. Oddział w L. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłaty nienależnego odszkodowania w wysokości [...] zł na jego rzecz. Organ uznał zatem, iż w przypadku strony zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto organ I instancji jako podstawę decyzji wskazał również przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 tej ustawy, bowiem strona nie wykonała ustawowego obowiązku przedstawienia aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jej zdolność do dysponowania bronią palną bojową. Od powyższej decyzji strona w ustawowym terminie złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji obrazę prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, jak również przepisów prawa procesowego, gdyż zdaniem strony, uzasadnienie decyzji nie odzwierciedlało stanu faktycznego sprawy. Skarżący podkreślił, iż w jego przypadku nie zachodziła uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bowiem ma pozytywną opinię zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w środowisku myśliwych. Postępowanie karne nie zostało zakończone (nie został prawomocnie skazany za przestępstwo), dotychczas nie był karany, nigdy nie naruszył przepisów dotyczących broni, a będąc aktywnym myśliwym od 32 lat, obecnie pełni funkcję prezesa koła łowieckiego. Wobec zarzucanych mu czynów wyjaśnił, iż było to co prawda zachowanie naganne, lecz incydentalne wynikłe z braku staranności w zakresie obiegu dokumentów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę poprzez zachowanie pozwolenia tylko na posiadanie broni myśliwskiej, bowiem w 2004 r. zrezygnował on z prawa do broni palnej bojowej. Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż podstawową przesłanką cofnięcia J. K. pozwolenia na broń palną myśliwską i bojową było ustalenie, iż należy on do osób budzących obawę możliwości użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa, ponieważ organy ścigania przedstawiły mu zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu (art. 286 § 1 k.k.). Wystąpiła zatem bezsprzecznie okoliczność uznana przez samego ustawodawcę za uzasadniającą obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ podkreślił, iż przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie strony było ustalenie czy należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a zatem czy istnieją przesłanki cofnięcia jej pozwolenia na broń. Przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, została w przypadku skarżącego spełniona, zatem organy Policji były zobowiązane - w myśl dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 – cofnąć stronie pozwolenie, bowiem sam ustawodawca przesądził, iż toczące się postępowanie karne, m.in. o przestępstwo przeciwko mieniu stanowi okoliczność wystarczającą do zaistnienia obawy niezgodnego z prawem - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 - użycia broni palnej. Komendant Główny Policji ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu, wyjaśnił, iż w postępowaniu administracyjnym nie ma uprawnień do weryfikacji działań organów ścigania i podważania ustaleń postępowania karnego, które znalazły odzwierciedlenie w materiałach sprawy karnej. Dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy, nie ma bowiem znaczenia fakt, iż w toczącym się przeciwko stronie postępowaniu karnym nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok. Organ podkreślił, iż już sam fakt toczącego się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowania karnego o czyn, m.in. przeciwko mieniu skutkuje cofnięciem mu pozwolenia na broń w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ właściwy w sprawach pozwoleń na broń w przypadku ustalenia, iż przeciwko danej osobie toczy się takie postępowanie karne, nie ma możliwości zachowania jej pozwolenia na broń. Dodatkowo organ uznał, iż pozytywne opinie ze środowiska skarżącego, nie miały wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem czyn, o który strona została oskarżona nakazuje zaliczyć ją do osób, które prawa do broni posiadać nie powinny. Organ odniósł się dodatkowo do kwestii przedstawiania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, potwierdzających zdolność zdrowotną i psychiczną do dysponowania przez te osoby bronią. Wskazał bowiem, że z materiałów postępowania wynikało, iż skarżący uzyskał pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej w 1996 r., na podstawie przepisów nieobowiązującej już ustawy z 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Aktualna ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, przepisem art. 15 ust. 4 nałożyła na posiadaczy pozwoleń na broń, m.in. do ochrony osobistej, obowiązek okresowego, co 5 lat, przedstawiania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, potwierdzających zdolność zdrowotną i psychiczną do dysponowania przez te osoby bronią. Przepis ten obejmuje także te osoby, które pozwolenie uzyskały na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, bowiem ustawodawca mocą art. 52 ustawy o broni i amunicji zachował ważność tych pozwoleń. W ten sposób posiadacze "starych" pozwoleń na broń zostali poddani wszystkim powinnościom wynikającym z nowego aktu prawnego, tj. ustawy o broni i amunicji. Obowiązek określony w art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, ciążył zatem również na skarżącym, bowiem posiadał on takie pozwolenie. Organ podkreślił, iż mimo oświadczenia strony zawartego w odwołaniu, w aktach sprawy nie stwierdzono dokumentu potwierdzającego, iż zrzekła się ona prawa do broni palnej do ochrony osobistej, gdyż sama sprzedaż broni nie jest tożsama z rezygnacją z prawa do broni. Dlatego też organ I instancji orzekając w kwestii cofnięcia pozwolenia na broń zasadnie objął decyzją także prawo strony do broni bojowej służące do ochrony osobistej, uwagi na fakt, iż skarżący winien był przedłożyć aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne w 2005 r. czyli 5 lat od wejścia w życie ustawy o broni i amunicji. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. K., wnosząc o uchylenie decyzji. Skarżący podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu podkreślił, iż według niego organy Policji potraktowały go zbyt surowo, gdyż nie uważa się za osobę lekceważąco podchodzącą do obowiązującego prawa. Wyjaśnił również, iż poniesie karę orzeczoną przez sąd powszechny, jednak wobec jego odpowiedzialnego życia rodzinnego i zawodowego, wnosi o przywrócenie mu pozwolenia na broń palną myśliwską. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, uznając iż w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Przepisy te określają obligatoryjne i fakultatywne przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Przesłanka obligatoryjna została wskazana w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy - właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z wymienionym art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W stosunku do skarżącego został skierowany do sądu karnego akt oskarżenia zarzucający popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. - kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. J. K., działając wspólnie i porozumieniu z innymi osobami, w ramach przyjętego podziału ról, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził T. "W." S.A. Oddział w L. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci wypłaty nienależnego odszkodowania w wysokości [...] zł na jego rzecz. Zatem przestępstwo zarzucane skarżącemu jest przestępstwem umyślnym skierowanym przeciwko mieniu, w tym przypadku przeciwko mieniu ubezpieczyciela. Stosownie do art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji osoby zaliczone do kategorii osób wymienionych w tym przepisie nie mogą posiadać broni. Przepis ten w jego części pierwszej wskazuje na zasadniczą przesłankę pozbawienia uprawnionego broni - broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. By jednak wykazać wystąpienie tej przesłanki, organ administracji jest obowiązany wskazać na konkretny stan faktyczny ją uzasadniający. Prawodawca uznał, przez użycie zwrotu "w szczególności", iż takim stanem faktycznym będą okoliczności wskazane w części drugiej wymienionego przepisu - w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, zatem tą okolicznością znalazł się w kręgu osób, którym organ Policji, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, był obowiązany cofnąć posiadane uprawnienie do broni. Jeżeli bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy część druga art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie miałaby znaczenia, gdyż organ Policji musiałby, stosownie do części pierwszej tego przepisu przeprowadzać dodatkowe ustalenia, to wymieniona część druga art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy byłaby zbędna. Organ Policji stwierdzając bowiem, że uprawniony do posiadania broni ma dobre opinie w miejscu zamieszkania i w środowisku łowieckim, a jednocześnie narusza porządek prawny, nie mógłby faktycznie sprawować kontroli nad bronią będącą w posiadaniu osób stojących pod zarzutem popełnienia przestępstwa, chociażby tylko w zakresie kategorii wymienionych w części drugiej art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie takie rozumienie wymienionego przepisu przez skarżącego należy uznać za błędne. Broń nie jest dobrem powszechnym, a jej posiadanie nie należy do praw obywatelskich gwarantowanych Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Otrzymanie pozwolenia na broń wiąże się z przeprowadzeniem przez organy Policji szczególnej procedury i w okresie posiadania pozwolenia na uprawnionym ciążą również szczególne obowiązki (np.: właściwe przechowywanie i noszenie broni, informowanie o zmianie miejsca pobytu, poddawanie się badaniom lekarskim i psychologicznym itp.). Ustawa o broni i amunicji odróżnia posiadanie broni na podstawie pozwolenia oraz na podstawie rejestracji. Do tej drugiej kategorii broni należy m. in. broń pneumatyczna (tzw. wiatrówki), na którą zgodnie z art. 11 pkt 10 ustawy o broni i amunicji nie jest wymagane pozwolenie, jednakże broń ta podlega obowiązkowi rejestracji – art. 13 ust. 1 ustawy. W świetle rozważań nad istotą części drugiej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w aspekcie znaczenia tego zapisu, należałoby zwrócić uwagę na art. 13 ust. 7 pkt 2 lit. b) ustawy. Zgodnie z tym przepisem broń pneumatyczna nie może być zarejestrowana na rzecz osoby, która nie przedstawi informacji z Krajowego Rejestru Karnego stwierdzającej, że nie była ona skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Jak wynika z tego przepisu w posiadanie broni wymagającej jedynie rejestracji nie może wejść osoba, o której mowa również w części drugiej przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, co prawda jeżeli chodzi o broń pneumatyczną wymaganie to jest łagodniejsze, gdyż dotyczy wyłącznie osób skazanych prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że w stosunku do osób posiadających broń palną na podstawie pozwolenia, a więc broń uznaną przez prawodawcę za bardziej niebezpieczną od broni pneumatycznej i podlegającą szczególnej reglamentacji, już fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko uprawnionemu o popełnienie wymienionych przestępstw będzie przesłanką do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organy Policji wskazywały również drugą podstawę uzasadniającą cofnięcie skarżącemu prawa do posiadania broni – art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Podstawa ta ma charakter fakultatywny, gdyż zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń jeżeli osoba ją posiadająca nie dopełnia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i nie przedstawiła orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Skarżący takich orzeczeń nie przedłożył, gdyż uznał, że fakt sprzedaży broni palnej bojowej do ochrony osobistej był równoznaczny ze zrzeczeniem się prawa do jej posiadania. Oczywiście takie rozumienie art. 15 ust. 4 ustawy nie było właściwe. Stosownie do tego przepisu osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 3 pkt 1 obowiązana jest raz na pięć lat przedstawić właściwemu organowi Policji aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Skarżący zatem naruszył również wymieniony przepis art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, co również organ administracji wziął pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.