VI SA/Wa 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009 r. sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. N. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 146/09 UZASADNIENIE P. N. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. cofnął P. N. uprawnienia wg kat. B prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2007 r. Decyzję odebrała A. N. matka P. N. potwierdzając obiór własnoręcznym podpisem. Data doręczenia została natomiast umieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru za pomocą datownika. Pismem z datą [...] stycznia 2008 r., nadanym w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] stycznia 2008 r., P. N. wniósł odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. została prawidłowo doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2007 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. decyzji dorosły domownik strony potwierdził własnoręcznym podpisem doręczenie przesyłki zawierającej decyzję w dniu [...] grudnia 2006 r., na którym też wyraźny jest datownik "W. 12" z taką samą datą. Należy zatem uznać, że w tym dniu decyzja została doręczona, zgodnie z przepisem art. 43 k.p.a. W tej sytuacji ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień [...] stycznia 2008 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] stycznia 2008 r. (wtorek), a zatem już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego, zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. zarzucił organowi naruszenie art. 46 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez uznanie, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2007 r. pomimo braku daty doręczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wpisanym przez osobę odbierającą. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie ulega wątpliwości, że decyzja datowana na dzień [...] grudnia 2007 r. wydana przez Prezydenta W. została doręczona matce skarżącego A. N. Sporna pozostaje jednak data tego doręczenia. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Jednocześnie zgodnie z § 2 przytoczonego przepisu jeżeli odbierający uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku jej podpisu. W przedmiotowej sprawie za datę odbioru decyzji wskazano natomiast datę wbitą datownikiem obok podpisu A. N. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Daty tej nie umieściła na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odbierająca, gdyż nie posiada w swoim miejscu zamieszkania datownika, którym mogłaby się posłużyć. Jednocześnie zgodnie z art. 46 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy odbierający nie stwierdził daty odbioru przesyłki, doręczający sam stwierdza datę doręczenia. Jak wynika z tego przepisu, stwierdzenie takie nie może sprowadzać się tylko i wyłącznie do określenia daty doręczenia, lecz co najmniej winno zawierać także podpis osoby dokonującej takiego stwierdzenia. Skarżący podniósł, iż zasady doświadczenia życiowego wskazują, że listonosze doręczający listy polecone nie dysponują datownikami, lecz datę stwierdzają ręcznie. Dla podkreślenia, jak istotnym elementem pokwitowania jest data doręczenia pisma powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2002 r. sygn. akt V SA 1568/01. Zaznaczył ponadto, że organ I instancji ustosunkowując się do jego odwołania w piśmie datowanym na [...] stycznia 2008 r. nie wskazał na uchybienie terminu do w niesienia odwołania, co może dowodzić, że w dacie formułowania tego pisma na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji nie było jeszcze wbitej daty [...] grudnia 2007 r. Według skarżącego decyzja została doręczona jego matce w dniu [...] stycznia 2008 r., bowiem niezwłocznie po otrzymaniu decyzji poinformowała go o tym fakcie. Skarżący podniósł ponadto, iż przyjęcie daty [...] grudnia 2007 r. jako daty odbiory przesyłki poleconej zawierającej decyzję z dnia [...] grudnia 2007 r. przeczy zasadom doświadczenia życiowego. Przesyłka ta nadana została bowiem w dniu [...] grudnia 2007 r., a więc w okresie świątecznym, w którym powstają wielodniowe opóźnienia w dostarczaniu poczty, zaś jej doręczenie miałoby nastąpić zaraz po świętach, tj. [...] grudnia 2007 r. Skarżący podkreślił też, iż stosownie do dyspozycji art. 8 k.p.a. organy administracji winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie obywateli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż przepis art. 46 § 1 k.p.a. określa dwa elementy niezbędne dla prawidłowości potwierdzenia doręczenia: podpis odbierającego oraz wskazanie daty doręczenia przez odbierającego. Wymóg potwierdzenia "swym podpisem" wskazuje, że podpis musi być własnoręczny, natomiast brak takiego wymogu dla naniesienia daty doręczenia (potwierdzenie ma nastąpić "ze wskazaniem daty", nie określono sposobu umieszczenia tej daty ani osoby, która winna ją zamieścić na potwierdzeniu doręczenia). Należy zatem przyjąć, że nie będzie wadliwym potwierdzenie doręczenia z datą wpisaną przez doręczającego (lub umieszczoną przez niego datownikiem), jeżeli odbierający pismo potwierdzi doręczenie swym podpisem. Na potwierdzenie tego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślił ponadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzi jakiekolwiek podejrzenie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie (lub jej dorosłemu domownikowi) w dacie późniejszej niż wskazana przy podpisie osoby odbierającej przesyłkę, datę tę bowiem potwierdza czytelny datownik "W. 12" z datą [...] grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Podstawą faktyczną do wydania na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest stwierdzenie przez organ, że strona postępowania wniosła odwołanie po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Organ, aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, musi udowodnić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek oraz datę jego wniesienia. W rozpoznanej sprawie organ na podstawie pieczęci na kopercie ustalił, że skarżący odwołanie wniósł w dniu [...] stycznia 2008 r., natomiast decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., od której wniósł odwołanie, otrzymał w dniu [...] grudnia 2007 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki pocztowej podpisane przez jego matkę. Przepis art. 43 k.p.a. dopuszcza, w przypadku nieobecności adresata, możliwość doręczenia pisma za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Zgodnie zaś z przepisem § 2 tego artykułu, jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu. Z treści powyższych przepisów wynika, w ocenie Sądu, iż odbierający przesyłkę własnym podpisem obowiązany jest potwierdzić fakt doręczenia mu przesyłki oraz wskazać własnoręcznie datę doręczenia. Potwierdzenie odbioru ma bowiem na celu potwierdzenie odbioru przesyłki w określonej dacie. Datę odbioru przesyłki na pokwitowaniu winien więc umieścić odbierający przesyłkę, gdyż tylko wówczas pokwitowanie to będzie spełniało funkcję dowodu potwierdzającego fakt doręczenia przesyłki adresatowi w określonej dacie. Potwierdzeniem tego jest treść przepisu § 2 art. 46 k.p.a., który wyraźnie określa w jakich wypadkach "doręczający sam stwierdza datę doręczenia". W innych wypadkach a contrario datę doręczenia wskazuje więc sam odbierający. Umieszczenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru daty doręczenia przy użyciu datownika lub też wpisanie tej daty przez inną osobę niż odbierający (poza przypadkiem kiedy odbierający uchla się lub nie może potwierdzić odbioru przesyłki) nie spełnia więc wymogów art. 46 § 1 k.p.a. W rozpoznanej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r., od której skarżący, zdaniem organu, wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, data odbioru nie została wskazana własnoręcznie przez odbierającą przesyłkę A. N. (matkę skarżącego), lecz została naniesiona za pomocą datownika. Na potwierdzeniu odbioru brak jednocześnie jakiejkolwiek adnotacji doręczającego na okoliczność takiego sposobu wskazania daty doręczenia. Potwierdzenie doręczenia stronie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2007 r. jako nie spełniające wymogów art. 46 § 1 k.p.a., nie mogło więc, w ocenie Sądu, stanowić dla organu odwoławczego wystarczającego dowodu potwierdzającego fakt doręczenia zaskarżonej decyzji w dniu [...] grudnia 2007 r. Datę doręczenia decyzji organ powinien w tej sytuacji ustalić także innymi środkami dowodowymi. Naczelny Sąd Administracyjny, w przywołanym w odpowiedzi na skargę, wyroku z dnia 13 listopada 1996 r. I SA/Lu 98/96, LEX nr 28925 wyraźnie wskazał, iż "w wypadku, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznej daty doręczenia pisma stronie należy przeprowadzić wszelkie dowody umożliwiające ustalenie tej daty w sposób pewny. Dowodem takim w przypadku skierowania do adresata pisma w formie pocztowej przesyłki poleconej będzie rejestr dzienny doręczanych przesyłek poleconych znajdujący się w Urzędzie Pocztowym właściwym do doręczenia tej przesyłki". Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wydane zostało z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., gdyż organ przyjął datę [...] grudnia 2007 r. jako niewątpliwą datę doręczenia decyzji stronie, mimo, że nie udowodnił faktu doręczenia decyzji w tej dacie, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ prowadząc ponownie postępowanie winien, z udziałem właściwego urzędu pocztowego, wyjaśnić datę doręczenia decyzji skarżącemu, a w razie potrzeby przeprowadzić także inne dowody na tę okoliczność. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że postanowienie nie podlega wykonaniu, Sąd działał w oparciu o dyspozycję art. 152 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.