II SA/Kr 1236/08

WyrokWSA w Krakowie2009-03-18

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie wypłaty i waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powinno być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym w formie decyzji, czy też jest to czynność cywilnoprawna podlegająca rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie wypłaty i waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu, stanowi indywidualną sprawę administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania administracyjnego, które zakończy się wydaniem decyzji, a nie do umorzenia postępowania z powodu jego rzekomej bezprzedmiotowości lub przekazania sprawy do drogi cywilnej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wypłaty odszkodowania za wywłaszczone pod budowę autostrady działki, za które nie otrzymali stosownego wynagrodzenia. Postępowanie administracyjne w tej sprawie było wielokrotnie umarzane przez organy I i II instancji, które uznawały, że kwestia wypłaty odszkodowania powinna być rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji RP, twierdząc, że sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. O., G. O., M. O., D. O. na decyzję Wojewody z dnia 3 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących M. O., G. O., M. O. i D. O. solidarnie kwotę 540 zł ( pięćset czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu z dnia 9 stycznia 2002 r. wnioskodawcy M. O., D. O., M. O. i G. O. zwrócili się do Starosty C. o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone pod budowę autostrady A4 [...] działki o nr 1, 2 i 3 obręb C., za które ani wnioskodawczyni, ani jej mąż J. O., nie otrzymali stosownego odszkodowania. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że na mocy decyzji z dnia [...] listopada 1981 r., nr [...], działki nr 1 i 2 zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem, którego wysokość ustalono na kwotę [...] zł., pomniejszonego o ujawnione obciążenie hipoteczne w wysokości [...] zł., wobec czego ostatecznie wartość odszkodowania, jaka winna była zostać wypłacona właścicielom wywłaszczonych nieruchomości, wynosić miała [...] zł. Równocześnie ustalono, iż M. O. wraz z mężem J. O., nabyli na mocy aktu własności ziemi nr 4 z dnia [...] sierpnia 1979 r. własność m. in. działek 5 oraz 6, z których w późniejszym czasie wydzielono działki o nr 1 oraz 2, które objęto następnie opisaną decyzją o wywłaszczeniu. Jak wynika z dołączonej do akt postępowania kserokopii decyzji wywłaszczeniowej, ani M. O., ani jej mąż J., nie byli stronami postępowania poprzedzającego jej wydanie. Decyzja skierowana została do właścicieli działek ujawnionych w dacie orzekania w [...], gm. kat. C., a jak wynika z akt sprawy, nabycie własności działek przez małżonków O. na mocy opisanego aktu własności ziemi z 1979 r. nie zostało we wskazanej księdze gruntowej ujawnione. Ustalone zostało, iż jeszcze w 1984 r. J. O. zwracał się pismem datowanym na 28 lutego 1984 r. o wypłatę odszkodowania za wywłaszczone działki oraz o przyznanie mu działki zamiennej. Strony w toku postępowania podtrzymywały stanowisko o braku otrzymania jakichkolwiek środków za wywłaszczone nieruchomości. W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji podjął próby ustalenia faktu wypłaty odszkodowania orzeczonego decyzją za wywłaszczenie działek nr 1 i 2, względnie przekazania tych środków do depozytu sądowego. W tym celu zwrócono się o odszukanie i przesłanie akt sądowych potwierdzających złożenie depozytu, podjęto próby odszukania potwierdzenia wypłaty w archiwum Urzędu Miejskiego w C., Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Południowo – Wschodni w K. i w Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad Oddział Terenowy w G.. Co do działki o nr 3 ustalono, iż nie była ona objęta przedmiotową decyzją o wywłaszczeniu i w tym zakresie postępowanie w przedmiocie wypłaty odszkodowania za tą nieruchomość ostatecznie zostało umorzone. W dniu [...] września 2002 r. wydana została przez Starostę C. decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania za wywłaszczone działki, która na mocy decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2002 r. (znak: [...]) została uchylona, a sprawa skierowana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Starosta C. postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. zawiadomił, iż w przedmiotowej sprawie z odrębnym wnioskiem należy zwrócić się do właściwego organu, którym jest Sąd Rejonowy w C.. Postanowienie to ostatecznie także zostało uchylone przez Wojewodę postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., który uchylając to postanowienie umorzył równocześnie postępowanie w sprawie wskazując, iż sama wypłata odszkodowania jest czynnością materialno – techniczną, stąd też konieczne jest uszczegółowienie żądania stron i ustalenie w ten sposób przedmiotu postępowania. Zgodnie z treścią uzasadnienia postanowienia organu II instancji, Starosta C. zwrócił się do pełnomocnika stron o sprecyzowanie swojego żądania. W odpowiedzi pełnomocnik podtrzymał żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczone działki o nr 1 i nr 2 wraz z waloryzacją na dzień zapłaty zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji pismem z dnia 29 czerwca 2005 r. Starosta C. odmówił wypłaty odszkodowania wskazując, iż ustalenia wymaga fakt wypłacenia odszkodowania, co winno nastąpić w postępowaniu cywilnym. Pismem z dnia 28 lutego 2008 r. pełnomocnik stron zażądał wznowienia postępowania w sprawie żądania wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości wraz z waloryzacją, o której mowa w art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz odsetkami za zwłokę zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu. Do pisma dołączone zostało postanowienie o odrzuceniu pozwu, wydane przez Sąd Rejonowy w C. dnia [...].2008 r., sygn. [...] w sprawie z powództwa M. O., G. O., D. O. i M. O. przeciwko Skarbowi Państwa – Staroście C. o ustalenie braku wypłaty powodom odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sąd ocenił, iż nie jest dopuszczalna w tym zakresie droga sądowa, a sprawa wypłaty odszkodowania powodom za wywłaszczone nieruchomości winna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym. Po ponownej analizie materiału dowodowego Starosta C. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., znak: [...] umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Organ I instancji stanął na stanowisku, iż wniosek dotyczy zapłaty odszkodowania, a zapłata odszkodowania należy do sfery wykonania decyzji wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, w stosunku do której ani przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują prowadzenia postępowania. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z 1981 r., ustalająca odszkodowanie, nadal pozostaje w obrocie prawnym, a wypłata ustalonego w niej odszkodowania nie wymaga wydania dodatkowej decyzji, podobnie nie wymagają tego ani waloryzacja ustalonej kwoty odszkodowania, ani ustalenie wysokości należnych odsetek za zwłokę. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzono, że skoro indywidualna sprawa nie podlega i nie podlegała załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć, a kwestia wypłaty winna być rozpoznana na drodze postępowania cywilnego. W wyniku rozpoznania odwołania stron decyzją z dnia 3 października 2008 r., znak: [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty C. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano, iż przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę C. było żądanie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone w 1981 r. działki o nr 1 i 2 obręb C. Zdaniem Wojewody, zapłata odszkodowania ustalonego w ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, należy do sfery wykonania decyzji i w tym zakresie nie ma ani potrzeby, ani podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zapłaty odszkodowania. Organ II instancji stanął na stanowisku, że zobowiązany do wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości organ administracji publicznej, spełniając świadczenie, dokonuje w istocie czynności cywilnoprawnej a nie podejmuje rozstrzygnięcie, które podlegać by miało przepisom procedury administracyjnej. Podobnie, odmówienie wypłaty odszkodowania także nie jest czynnością uzasadniającą działanie administracji w formach władczych. Dalej, Wojewoda wskazał, że przepisy materialnego prawa administracyjnego, wyznaczające katalog spraw indywidualnych, załatwianych co do istoty w drodze decyzji administracyjnej, nie przewidują, aby żądanie wypłaty odszkodowania za wywłaszczona nieruchomość dotyczyło sprawy, co do której rozstrzygnięcie miałoby nastąpić właśnie w formie decyzji administracyjnej. Stąd też Starosta C. nie powinien był w ogóle wszczynać postępowania administracyjnego w przedmiocie zgłoszonego przez strony żądania wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Niemniej jednak ustalając w jego toku, iż brak jest podstaw do wydania w tym przedmiocie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawę, zasadnie umorzył postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości, sanując równocześnie wcześniejsze uchybienie. Wskazał przy tym organ odwoławczy, iż o tym, czy dana sprawa kwalifikuje się do załatwienia w drodze wydania decyzji administracyjnej, decydują przepisy prawa materialnego, zatem załatwianie spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych, o jakim mowa w art. 104 k.p.a., odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych przepisów powszechnie obowiązujących załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej, a nie w innej formie. W konsekwencji Wojewoda stanął na stanowisku, że skoro przedmiotem wniosku jest żądanie wypłaty i waloryzacji odszkodowania, to brak jest podstaw prawnych do działania organów administracji publicznej w formach władczych. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się strony, zaskarżając opisaną decyzję Wojewody do Sądu. Skarżący zarzucili, iż narusza ona przepis art. 105 § 1 pkt 4 k.p.a i art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazali, iż niniejsza sprawa winna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym w drodze decyzji. Skarga obejmuje także zarzuty wobec samej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. W pisemnej odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga jest zasadna. Ustawa o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz.534) stanowi w cyt. poniżej przepisach: Art. 132. 1. Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a. 1a. W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. 2. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. 3. Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. 3a. Jeżeli decyzja, na podstawie której wypłacono odszkodowanie, została następnie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, osoba, której wypłacono odszkodowanie, lub jej spadkobierca są zobowiązani do zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu. 4. Za zgodą osoby uprawnionej do odszkodowania starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ustalić inny niż określony w ust. 1-3 sposób zapłaty przyznanego odszkodowania. 5. Do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6-8, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. 6. Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124 i 125 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu, wydobywaniu lub składowaniu kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową. 7. Do zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 126, oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu jest zobowiązany starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. 8. Podmiot, który będzie realizował cel publiczny, może pokryć koszty należności, o których mowa w ust. 5 i 6, oraz koszty ustalenia tych należności. Art. 227. Do czasu ogłoszenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Wobec treści ww. przepisów przyznać należy rację skarżącym, iż roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowi roszczenie cywilnoprawne, jednak z woli ustawodawcy o roszczeniu tym orzeka się w drodze decyzji w postępowaniu administracyjnym i to zarówno pod rządami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jak i pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego, realizacji tego roszczenia, w tym waloryzacji odszkodowania, należy dokonywać na podstawie przepisów prawa administracyjnego, poprzez wydanie stosownej decyzji. Generalna zasada statuowana przez art. 104 § 1 k.p.a co do załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych w drodze decyzji, nie ulegała żadnemu ograniczeniu w ramach sprawy, która była przedmiotem rozstrzygania przez Starostę C. i Wojewodę. Art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami powierzył organom administracji publicznej – w tym wypadku Staroście C. – decydowanie w przedmiocie waloryzowania wysokości ostatecznie ustalonego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Już sama redakcja tego przepisu wskazuje, iż mamy do czynienia z indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, załatwianą po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem decyzji co do istoty sprawy. Takiego sposobu rozstrzygnięcia nie wyklucza przy tym okoliczność, iż wspomniany przepis nie wskazuje wprost na konieczność wydania decyzji administracyjnej. Wymóg ten niewątpliwie jednak wynika z materii, którą wskazany przepis normuje. Otóż wyraźnie ustawa wskazuje, że waloryzacji dokonuje organ zobowiązany do zapłaty, przy czym czynić to może tak z urzędu, jak i na wniosek strony. Ustawa przyznaje zatem daleko idące uprawnienie władzy publicznej, które wprost ukształtuje sytuację prawną strony. Waloryzacja, o której mowa w omawianym przepisie, jest przejawem działania organu skierowanym na zewnątrz, mającym swojego adresata usytuowanego poza strukturami administracji publicznej. Ustawa wskazuje organ, który właściwy jest do dokonania przeliczenia wysokości odszkodowania, jak również – choć nie wprost, określa stronę - organ jest zobowiązany do zapłaty wobec podmiotu wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, iż mamy do czynienia z indywidualną sprawą administracyjną załatwianą co do istoty w drodze decyzji. Ustawa wyraźnie przyznaje jednostronne uprawnienie organowi administracji publicznej do ukształtowania praw podmiotu usytuowanego poza jego strukturą. W konsekwencji żądanie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania, ustalonego ostateczną decyzją o wywłaszczeniu, następuje także w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest to wobec tego – jak próbują wykazywać organy obu instancji - jedynie czynność techniczna, obrachunkowa czy cywilnoprawna. Nie można przecież pozbawić strony uprawnionej do otrzymania zwaloryzowanego odszkodowania możliwości weryfikacji dokonanego obliczenia, wyjmując tego rodzaju działanie organu administracji publicznej spod kontroli instancyjnej. W konsekwencji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości organ zobowiązany do jego zapłaty winien ustalić fakt wywłaszczenia na mocy ostatecznej decyzji, uprawnienie strony domagającej się wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, okoliczność czy odszkodowanie zostało wypłacone oraz samą zasadność waloryzacji. Niepodobna wobec tego przyjmować za organem II instancji, że powyższe ustalenia dokonywane są w drodze jedynie czynności materialno - technicznych czy też obrachunkowych. Kwestia właściwego trybu załatwienia sprawy waloryzacji odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości przesądzona została już uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt: III AZP 3/93, Lex Polonica nr 304690: "Rozstrzygnięcie o rewaloryzacji niewypłaconych części odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości oraz o odsetkach za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania (...) następuje przez wydanie decyzji administracyjnej". Uchwała zapadła wprawdzie na gruncie wykładni art. 7 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, niemniej jednak zachowuje ona swoją aktualność także na gruncie obecnie obowiązującego przepisu art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pogląd powyższy podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK122/08 stwierdzając m.in., że "w demokratycznym państwie prawnym autorytatywna konkretyzacja normy prawnej musi zostać dokonana w formie prawnej, która gwarantuje jednostce prawo do obrony na drodze prawa. Forma decyzji administracyjnej wynika expressis verbis z art. 132 ust.3 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami: ustalenie odszkodowania następuje w formie decyzji administracyjnej, waloryzacja, która jest uaktualnieniem przyjętej wysokości odszkodowania wymaga zachowania tej samej formy: formy decyzji administracyjnej". Biorąc pod uwagę powyższe, w żadnym wypadku nie można podzielić stanowiska Wojewody, zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, co do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Co do zasady słusznie organ II instancji zauważa, że przed wszczęciem postępowania administracyjnego organ, do którego wpływa podanie, winien ustalić, czy ma do czynienia ze sprawą administracyjną załatwianą poprzez wydanie aktu administracyjnego, a jeżeli doszło już do wszczęcia postępowania w sprawie, która nie nadaje się do rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, takie postępowanie istotnie należy umorzyć, jednak w nin. sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W tym kontekście dziwi też niekonsekwencja Wojewody co do oceny charakteru niniejszej sprawy. Otóż w aktach postępowania znajduje się decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2002 r., znak: [...], uchylająca decyzję Starosty C. z dnia [...] września 2002 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia działek o nr 1 i 2. Podstawą uchylenia tej decyzji były braki postępowania dowodowego oraz nieuczestniczenie w postępowaniu wszystkich stron. Samo żądanie wniosku było jednak tożsame, wobec czego już na tamtym etapie postępowania organ II instancji winien był zwrócić uwagę, że sprawa nie ma jego zdaniem - charakteru administracyjnego i idąc zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tokiem rozumowania, poprzednia decyzja Wojewody winna była utrzymywać decyzję organu I instancji w mocy. Tymczasem w jej uzasadnieniu organ II instancji w żadnym miejscu nie dał wyrazu swoim wątpliwościom co do charakteru rozpatrywanej sprawy, a przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji były uchybienia w postępowaniu administracyjnym – tym, którego efektem końcowym jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej w drodze decyzji. Nie można zatem podzielić zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji stanowiska co do bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania. Starosta C., pomimo wynikającego z przepisu art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 104 § 1 k.p.a. obowiązku, nie wydał decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty i w tym zakresie należy podzielić zarzuty zawarte w złożonej skardze, a Wojewoda jako organ II instancji uchybienia tego nie usunął. Pozostałe zarzuty skargi, mianowicie naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. oraz art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, odnoszą się do samej decyzji o wywłaszczeniu, której badanie pozostać musi poza zakresem rozpoznawania niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, uwzględniając skargę, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić. Rozpoznając ponownie nin. sprawę organy ją rozstrzygające uwzględnią ww. rozważania prawne i przeprowadzą postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, badając wszystkie przesłanki waloryzacji, w szczególności uprawnienie strony domagającej się wypłaty zwaloryzowanej kwoty odszkodowania. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z regułą określoną w art. 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając na rzecz skarżących obowiązek zwrotu uiszczonego wpisu od skargi (300,00 zł.) oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( w wysokości 240,00 zł.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło