II GSK 578/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-13

Skład orzekający: Janusz Drachal, Stanisław Gronowski, Joanna Kabat – Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania renty strukturalnej z powodu niespełnienia przez następcę warunku wieku (poniżej 40 lat) jest zasadna, nawet jeśli organ administracji nie poinformował o tym wnioskodawcy przed wydaniem postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków?
Ratio decidendi
Niespełnienie przez następcę warunku wieku określonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. stanowi przeszkodę do przyznania renty strukturalnej, nawet jeśli organ nie poinformował o tym wnioskodawcy przed wydaniem postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków. Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych nie zastępuje wymogów prawa materialnego, a ewentualne naruszenie zasad postępowania administracyjnego nie miałoby istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli wnioskodawca nie spełniał materialnoprawnych przesłanek do przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po uzyskaniu postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków, przekazał gospodarstwo rolne następcy, który miał 49 lat. Organ odmówił przyznania renty, wskazując na niespełnienie przez następcę wymogu wieku poniżej 40 lat. WSA początkowo uchylił decyzję, uznając, że organ nie poinformował o tym warunku. Po ponownym rozpoznaniu, WSA oddalił skargę. NSA rozpoznał skargę kasacyjną A. P. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 59/09 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 59/09, oddalił skargę A. P. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. A. P. w dniu [...] lipca 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w S. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w S. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. stwierdził, że A. P. spełnienia wstępne warunki do uzyskania renty strukturalnej. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w S. decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. odmówił A. P. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca nie spełnił wymogu określonego w § 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r.) dotyczący wieku następcy-przejmującego gospodarstwo rolne, który w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną nie może mieć ukończonego 40 roku życia. Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego ARMiR w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej może nastąpić tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca, który otrzymał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków, w terminie 6 miesięcy od jego otrzymania, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej i przekazał gospodarstwo rolne w całości następcy. Postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do uzyskania renty strukturalnej odnosi się do osoby przekazującej gospodarstwo rolne i stwierdza, że osoba ta spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej. W odniesieniu do osoby przejmującej gospodarstwo postanowienie ogranicza się do stwierdzenia posiadania kwalifikacji zawodowych, nie odnosi się natomiast do wieku osoby przejmującej i nie precyzuje, czy osoba ta spełnia warunki wyrażone w definicji "następcy". A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzucił urzędnikom ARiMR niekompetencję polegającą na niewłaściwym poinformowaniu go o warunkach przyznania renty strukturalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r., uchylił decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na pisemny wniosek, złożony na formularzu udostępnionym przez Agencję. Formularz został określony ,w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie wzorów wniosków o udzielenie pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 161, poz. 1684 ze zm.). Poprzez wypełnienie wniosku zgodnie z wymogami sformułowanymi w jego wzorze, następowała konkretyzacja danych. A. P. w części wniosku dotyczącej nabywcy wpisał datę urodzenia wskazując, że jest osobą powyżej 40 roku życia oraz zakreślił, że chodzi o zbycie gospodarstwa następcy. Zawierając w postanowieniu pouczenie, iż chcąc otrzymać rentę strukturalną, wnioskodawca powinien zbyć gospodarstwo następcy, organ wskazuje na konkretną osobę podaną we wniosku. Wnioskodawca zastosował się do treści postanowienia, a w wyniku tego nastąpiło przeniesienie prawa własności. Z materiału dowodowego nie można wywieść, na jakimkolwiek etapie przed wydaniem postanowienia A. P. był informowany o tym, że wybrany przez niego następca nie spełnia warunku z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r.. Z kolei, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3-5 powołanego rozporządzenia, organ wydaje decyzję administracyjną w sprawie przyznania renty strukturalnej wnioskodawcy, który otrzymał takie postanowienie w terminie 30 dni od dnia przedłożenia przez tego wnioskodawcę wymienionych dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Zdaniem Sądu, organ odmawiając prawa do renty strukturalnej rolnikowi, który wykazał przekazanie gospodarstwa następcy, co do osoby którego nie było zastrzeżeń organ naruszył § 4 w związku z § 20 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 6 oraz § 7 z związku z § 2 pkt 3, § 20 ust. 4, § 21 ust. 1 w związku z § 6, § 7 i § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 461/08, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., gdyż decyzja odmawiająca przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej, wobec przeniesienia własności gospodarstwa rolnego na rzecz osoby w wieku 49 lat, a więc nie spełniającej warunku określonego w powołanym przepisie nie naruszała prawa. Wyprowadzenie przez Sąd I instancji z faktu wydania postanowienia bez pouczenia, że wskazany we wniosku następca nie spełnia prawnych wymagań w zakresie wieku, tezy, iż w takiej sytuacji nie można odmówić przyznania renty strukturalnej jest dowolne i nie znajduje oparcia w przepisach prawa wspólnotowego i krajowego, w szczególności w § 20 ust. 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z brakiem zastrzeżeń organu co do wieku kandydata na następcę, nie można wiązać możliwości odstąpienia od obligatoryjnych warunków jakie muszą być spełnione dla uzyskania renty strukturalnej. Natomiast jeżeli rolnik poniósł szkodę w wyniku braku należytego pouczenia, to nie jest on pozbawiony ochrony prawnej, z tym, że roszczeń odszkodowawczych powinien dochodzić przed sądem powszechnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. P. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że przesłanka wieku została określona w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich. Plan ten, zgodnie z art. 44 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. został przyjęty przez Komisję Europejską, która przed przyjęciem dokonała kontroli jego zgodności z wymienionym rozporządzeniem, a zatem również z treścią art. 10 i 11, które odnosiły się do problematyki wcześniejszych emerytur (rent strukturalnych). Regulacja krajowa zawarta w § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. dotycząca wieku następcy rolnika (wymóg nie ukończenia 40 lat w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną), nie narusza unormowań wspólnotowych zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1257/1999. Przesłanki przyznania rolnikowi renty strukturalnej zostały wymienione w § 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu; 4) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha; 5) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; 6) wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 7) nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Warunki te muszą być spełnione kumulatywnie co oznacza, iż niespełnienie choćby jednej z przesłanek powoduje brak możliwości wydania decyzji pozytywnej. Sąd podniósł, że sposób w jaki winno nastąpić przekazanie gospodarstwa rolnego i na rzecz jakich osób unormowane zostały w § 6 i § 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) powołanego rozporządzenia, warunek przekazania gospodarstwa uważa się za spełniony, gdy przekazanie nastąpiło przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy. W myśl § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. pod pojęciem następcy rozumie się osobę fizyczną rozpoczynającą działalność rolniczą po raz pierwszy z dniem przejęcia gospodarstwa rolnego od producenta rolnego ubiegającego się o rentę strukturalną, która nie ukończyła 40 roku życia w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną. Z analizy powyższych przepisów wynika , że przekazanie gospodarstwa rolnego osobie, która przekroczyła granicę wieku określoną w § 2 pkt 3 rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r., nawet w przypadku gdy wszystkie pozostałe wymagania zostały spełnione, stanowi przeszkodę do przyznania renty strukturalnej. W rozpoznawanej sprawie przeniesienie własności gospodarstwa rolnego nastąpiło na rzecz osoby w wieku 49 lat, a więc wymóg z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie został spełniony. W konsekwencji odmowa przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej wobec niespełnienia powyższego wymogu nie naruszała prawa. A. P. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: a) art. 3 § 1 i art.145 § 1 pkt. 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., wobec nie dostrzeżenia przez Sąd, iż zaskarżona decyzja była drugą decyzją wydaną na podstawie takich samych ustaleń faktycznych. Zmienność poglądów prawnych tego samego organu, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. b) art. 3 § 1 i art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 9 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, iż organy administracji publicznej w nienależyty sposób poinformowały skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie prawa będącego przedmiotem postępowania, w wyniku czego poniósł on szkodę w postaci utraty majątku oraz nieotrzymania renty, co sanowi naruszenie zasady udzielania informacji mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, co powinien był uczynić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylając zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w części wniosku o przyznanie renty strukturalnej dotyczącej nabywcy wpisał jego datę urodzenia oraz wskazał, że chodzi o zbycie gospodarstwa rolnego następcy. Skarżący zastosował się do treści postanowienia, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie prawa własności, a organ przed wydaniem postanowienia wstępnego posiadał informacje dotyczące następcy prawnego, w tym jego wieku. Umieszczenie w formularzu danych dotyczących następcy prawnego wnioskodawcy oznacza, iż także pod tym kątem organ administracji winien sprawdzić, czy spełnione są wymogi do uzyskania renty strukturalnej. Brak informacji w tym zakresie stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by na jakimkolwiek etapie postępowania przed wydaniem postanowienia wnioskodawca był poinformowany o tym, że wybrany przez niego następca nie spełnia warunku z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, oparta na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuca, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie uchylił zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organ przepisów postępowania – art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. W związku z tym obowiązkiem strony opierającej skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest nie tylko wskazanie przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienie na czym to uchybienie polegało, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. Podkreślenia także wymaga, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. "Sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 2007 r., przyjął, że warunkiem przyznania renty strukturalnej jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w § 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Przy czym jeżeli chodzi o określoną w § 4 pkt 4 rozporządzenia, przesłankę przekazania gospodarstwa rolnego należy odwołać się do unormowań zawartych § 6 i 7. W wypadku przeniesienia własności gospodarstwa rolnego na rzecz następcy (§ 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia), ocena spełnienia tego warunku następuje przy uwzględnieniu uregulowania wynikającego z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., w tym dotyczącego wieku następcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu renty strukturalnej z tego względu, iż przeniesienie własności gospodarstwa rolnego na rzecz osoby, która nie spełniała wymagań określonych dla następcy w zakresie kryterium wieku wskazanego w § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie naruszała prawa. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym teza, iż brak pouczenia wnioskodawcy, w postanowieniu wydanym na podstawie § 20 ust. 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., o nie spełnieniu przez wskazanego we wniosku następcę prawnych wymagań w zakresie wieku, wyłącza odmowę przyznania renty strukturalnej. Również ewentualne stwierdzenie naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie stanowiłoby okoliczności pozwalającej na odstąpienie od wymogów wynikających z przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie był, na podstawie art. 190 p.p.s.a. związany przytoczoną wykładnia, którą wydając zaskarżony wyrok w pełni uwzględnił. Z kolei podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie uwzględniają stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia 25 listopada 2008 r. Skarżący zarzuca bowiem, że naruszenie przez organy zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zostało pominięte przez Sąd I instancji, co doprowadziło do oddalenia skargi zamiast jej uwzględnienia. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną zaniechanie organu polegające na braku pouczenia skarżącego o tym, że wskazana przez niego osoba nie może być następcą w rozumieniu § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., powinno być ocenione przez Sąd pierwszej instancji pod kątem przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zwłaszcza zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasady obowiązku organów administracji publicznej udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). W myśl art. 8 k.p.a. organy administracji obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób by pogłębić zaufanie obywateli. Według skarżącego naruszenie tej zasady polegało na zmianie stanowiska przez organ, który początkowo uznał, że spełnia on warunki do uzyskania renty strukturalnej, a następnie odmówił przyznania tej renty. W związku z tym stwierdzić należy, że stanowisko organu wyrażone w postanowieniu o spełnieniu przez skarżącego warunków uzyskania renty strukturalnej odnosi się tylko do wymagań określonych w § 4 pkt 1 – 3, 6 i 7 oraz § 11 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. i ma charakter wstępny, a więc nie przesądza o wyniku sprawy. Z kolei rozstrzygając w drodze decyzji o przyznaniu renty strukturalnej organ bada, czy zostały spełnione wszystkie warunki określone w przepisach prawa, w tym odnoszące się do osoby, na rzecz której wnioskodawca zbył gospodarstwo rolne. W wyniku tego badania może okazać się, tak jak w rozpoznawanej sprawie, że wnioskodawca, który spełnił warunki określone w § 20 ust. 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., nie spełnia pozostałych wymagań koniecznych do przyznania renty strukturalnej. W takim wypadku obowiązkiem organu jest wydanie decyzji odmawiającej przyznania renty strukturalnej. Wbrew poglądom skarżącego, nie jest to równoznaczne z nieuzasadnioną zmianą stanowiska, która narusza art. 8 k.p.a. Zgodnie z zasadą przekonywania organ powinien wyjaśnić stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się załatwiając sprawę (art. 11 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym uznał, że organy przedstawiły motywy rozstrzygnięcia w sposób uwzględniający wszystkie istotne okoliczności sprawy. Brak jest w związku z tym dostatecznych podstaw do przyjęcia, że strona nie poznała przesłanek, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Niewątpliwie do naruszenia zasady określonej w art. 11 k.p.a. nie dojdzie wówczas, gdy organ podjął wszystkie niezbędne kroki, by wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się załatwiając sprawę, lecz strona nie zaakceptowała stanowiska organu. Subiektywne przekonanie skarżącego o nietrafności rozstrzygnięcia nie może być bowiem utożsamiane z naruszeniem art. 11 k.p.a. Kolejny zarzut skarżącego dotyczył naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 9 k.p.a. W myśl art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Powyższa regulacja wskazuje, że obowiązek udzielenia stronie informacji należy wprawdzie rozumieć możliwie szeroko, ale zawsze w zakresie prowadzonego przez organ postępowania. Informacja udzielana stronie w granicach przedmiotu postępowania powinna być zatem należyta i wyczerpująca, jednakże należy odróżnić ją od doradztwa prawnego w sprawie. Organy administracyjne nie mogą zastąpić profesjonalnego pełnomocnika - doradcy strony, kompleksowo informującego stronę o wszelkich aspektach podjętych przez nią czynności prawnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący upatrywał naruszenia art. 9 k.p.a. w tym, że w toku postępowania nie został poinformowany, iż wybrany przez niego następca nie spełnia wszystkich warunków wymienionych w § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Jak już wspomniano taki obowiązek nie spoczywał na organach administracji publicznej, zwłaszcza, że A. P. we wniosku o przyznanie renty strukturalnej zawarł oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych. Jedną z tych zasad jest przyznawanie renty strukturalnej producentowi rolnemu, który przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha. W przypadku skarżącego przekazanie gospodarstwa rolnego nastąpiło z naruszeniem warunków określonych w § 4 pkt 4 w związku § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., albowiem nabywca nie był następcą w rozumieniu powołanego rozporządzenia. Ta okoliczność, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, stanowiła zasadniczą przeszkodę w przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej i to niezależnie od tego, czy przekazując gospodarstwo rolne skarżący działał pod wpływem błędu wywołanego brakiem pouczeniem go przez organ. A. P. nie mógł uzyskać renty strukturalnej gdyż nie spełniał warunków wymaganych przepisami prawa materialnego. Innymi słowy nawet gdyby doszło do naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego, nie miałoby to istotnego wpływu na wynik sprawy. Taka wykładnia prawa została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej Dyrektora K. – P. Oddziału Regionalnego ARiMR. W związku z tym zarzuty skargi kasacyjnej, które zostały oparte na podstawach sprzecznych z ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią nie mogły być uznane za słuszne (art. 190 p.p.s.a.). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło