II SA/Gl 595/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-12-20

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywcy nieruchomości, którzy nabyli ją po 1 stycznia 1999 r., ale przed wydaniem ostatecznej decyzji wojewody o przejęciu nieruchomości pod drogę publiczną, mają legitymację do ubiegania się o odszkodowanie za tę nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabywcy nieruchomości, którzy nabyli ją po 1 stycznia 1999 r. od ujawnionych w księdze wieczystej właścicieli, a przed wydaniem ostatecznej decyzji wojewody o przejęciu nieruchomości pod drogę publiczną, posiadają legitymację do ubiegania się o odszkodowanie. Sąd argumentował, że mimo niejasności art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, celem ustawodawcy było zrekompensowanie straty finansowej osobie, która faktycznie poniosła szkodę. W tym przypadku byli to nabywcy, którzy zapłacili cenę za całą nieruchomość, w tym za część zajętą pod drogę, podczas gdy poprzedni właściciele otrzymali zapłatę za całą nieruchomość i nie ponieśli szkody.
Stan faktyczny
Skarżący A. i M. B. domagali się odszkodowania za część nieruchomości zajętą pod drogę publiczną, którą nabyli w drodze umowy sprzedaży. Organ I instancji ustalił odszkodowanie, ale odmówił wypłaty części należności z powodu braku oświadczenia spadkobierców jednego ze zbywców. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadają legitymacji do dochodzenia odszkodowania, ponieważ prawo własności nieruchomości przeszło na gminę z mocy prawa przed datą zakupu przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził także zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Referent stażysta Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. oraz M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]r. nr [...]. 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. zasądza na rzecz skarżących od Wojewody [...] solidarnie kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. A., M. i B. B. zwrócili się do Urzędu Miejskiego w K. z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za zajętą pod drogę część działki budowlanej położonej w K. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Działka ta stanowiła część nieruchomości o pow. całkowitej [...] m2, oznaczonej numerem geodezyjnym [...] nabytej przez wnioskodawców jako współwłasność. Jako podstawę prawną wniosku A., M. i B. B. wskazali ustawę z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z późn. zm.). Do wniosku dołączyli nadto odpis aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...]r., mocą którego nabyli od Z. S., U. O. i A.O., spadkobierców M. i W. O., prawo własności ww. nieruchomości za cenę [...] zł. Prawo własności, o którym mowa, małżonkowie A. i M. B. nabyli w połowie, w drugiej natomiast połowie B. B. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto K. własności nieruchomości drogowej figurującej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , oznaczonej na karcie mapy nr 1 dodatek 3 obręb [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] i stanowiącej współwłasność W. i M. O. Pismem z dnia [...]r. Kierownik Referatu Urzędu Miasta K. zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku o zgodę zbywców nieruchomości na wypłatę A., M. i B. B. należnego zbywcom jako właścicielom nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. odszkodowania. Wnioskodawcy przedłożyli oświadczenia o zrzeczeniu się roszczeń do odszkodowania na rzecz nabywców nieruchomości podpisane przez Z. S. i U. O. oraz akt zgonu A. O. W konsekwencji decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o ustaleniu dla A. i M. B. (sprawa B. B. została rozstrzygnięta odrębną decyzją) odszkodowania z tytułu utraty [...] części udziału we własności nieruchomości położonej w K., obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] m2, oznaczoną na karcie mapy 1 dod.3 obręb [...], zapisaną w księdze wieczystej KW [...] (dawniej [...]) prowadzonej w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K., która to działka stała się z mocy prawa własnością Miasta K., jako grunt trwale zajęty pod gminną drogę publiczną. Wysokość należnego stronom odszkodowania za utratę [...] części udziału we własności powyższej nieruchomości organ I instancji określił jako [...] zł orzekając jednocześnie o jego wypłacie w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż Z. S. i U. O. zrzekły się, oświadczeniem z dnia [...] r., powyższego odszkodowania w zakresie zbytego przez nich udziału w nieruchomości (... cz.) na rzecz A., M. i B. B. Odnośnie pozostałego udziału we własności nieruchomości wnioskodawcy nie przedłożyli jednak od właściciela wpisanego w księdze wieczystej na dzień 31 grudnia 1998 r. lub jego spadkobierców stosownego dokumentu pozwalającego na wypłatę odszkodowania za tę część gruntu. Za powyższą nieruchomość przysługuje odszkodowanie, ustalone wg zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, a jego wysokość jest proporcjonalna do wysokości udziału we własności nieruchomości. Wartość ww. gruntu została określona przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł, z czego na wnioskodawców przypada [...] część powyższej kwoty tj. [...] zł. Od otrzymanej decyzji A. i M. B. złożyli odwołanie do Wojewody [...], wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu podnieśli, iż nie zgadzają się z częścią decyzji Prezydenta Miasta K., odmówiono im bowiem wypłaty [...] części odszkodowania. Zdaniem skarżących nabycie przez nich i przez B. B. aktem notarialnym z [...]r. całej działki o pow. [...] m2, z której część - [...] m2 została przejęta pod drogę, oznacza, że nie ma podstaw do żądania oświadczeń o zrzeczeniu się odszkodowania, gdyż tylko oni jako właściciele mogą o nie występować. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji podnosząc w uzasadnieniu, iż osobami uprawnionymi do otrzymania wnioskowanego odszkodowania są wyłącznie osoby, które utraciły prawo własności nieruchomości w związku z nabyciem tego prawa w dniu 1 stycznia 1999 r. przez określony podmiot publicznoprawny. Tylko taka osoba posiada zatem interes prawny w sprawie i tylko ona może być traktowana jak strona postępowania administracyjnego. W konsekwencji z uwagi na brak legitymacji po stronie A. i M. B. zaszła, zdaniem organu II instancji, przesłanka do obligatoryjnego umorzenia postępowania. W przekonaniu Wojewody [...] umowa sprzedaży, na podstawie której w dniu [...]r. małżonkowie B. nabyli prawo własności w [...] części do nieruchomości oznaczonej nr [...], z której wydzielona została przedmiotowa działka zajęta pod drogę publiczną, została bowiem zawarta przez A. O., U. O. i Z. S., czyli osoby, którym w dniu 1 stycznia 1999 r. nie przysługiwało już prawo własności do wymienionej działki w związku z nabyciem go w tym dniu przez gminę K. Pismem z dnia [...]r. A. I M. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie. W obszernym uzasadnieniu rozwinęli tezy zawarte już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej akcentując nadto wieloletnią bezczynność organu I instancji i bezzasadność domagania się od nich oświadczeń złożonych przez zbywców nieruchomości. Podkreślili też, iż z mocy umowy sprzedaży stali się prawowitymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości obejmującej część zajętą pod drogę. Wskazali nadto, że nawet gdyby uprzedni właściciele wiedzieli, iż nie służy im prawo własności zajętej pod drogę działki to niewątpliwie przenieśli na nabywców wszystkie wynikające z posiadania tej działki uprawnienia, w tym roszczenie o odszkodowanie. Do skargi, wśród dokumentów, które już znajdowały się w aktach sprawy, dołączyli nadto kopię zawiadomienia Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. potwierdzającego, iż A., M. i B. B. zostali uwidocznieni w księdze wieczystej nr [...] jako współwłaściciele nieruchomości, w myśl zawartej umowy sprzedaży. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji akcentując, iż przedmiotowe odszkodowanie ustalane jest wyłącznie na rzecz osób, które pozbawiono prawa własności, w oparciu o stan faktyczny i prawny nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji rozstrzygnięcie to poprzedzającej wykazało, że skarga A. i M. B. zasługuje na uwzględnienie albowiem istnieją podstawy do wzruszenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, iż wątpliwości i kontrowersje co do określenia podmiotu, któremu przysługuje prawo do przewidzianego w art. 73 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (zwanej dalej: ustawą) odszkodowania spowodowane są, zdaniem Składu Orzekającego, zarówno nieklarowną redakcją wskazanego wyżej przepisu jak też niespójnością systemu prawnego przejawiającą się w całkowitym braku korelacji pomiędzy przyjętą w przepisie tym konstrukcją prawną a innymi normami regulującymi kwestię nabywania i zbywania własności nieruchomości. Przystępując do szczegółowych rozważań przypomnieć należy, iż z mocy art. 73 ust. 1 i 4 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 maja 2001 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa winno być ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Natomiast z mocy ust. 3 powołanego przepisu podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa powyżej, jest ostateczna decyzja wojewody. Zdaniem Sądu przedstawiona wyżej konstrukcja jest niejasna, a wnioski, które w wyniku interpretacji można z przytoczonego przepisu wysnuć dalekie są od jednoznaczności. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy w dniu 1 stycznia 1999 r. nastąpiło bowiem z mocy samego prawa przejście prawa własności zajętych pod drogi nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Użyty przez ustawodawcę zwrot “z mocy samego prawa" nie ma charakteru przypadkowego. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie prawa znaczeniem zakłada on bowiem pełny automatyzm przewidzianego przepisem skutku, bez potrzeby wydania w tej mierze jakiegokolwiek konstytutywnego rozstrzygnięcia administracyjnego. Jednocześnie jednak ten sam przepis w kolejnych ustępach niejako przeczy wspomnianemu automatyzmowi albowiem ustawa nie zezwala na ujawnienie faktu mającej miejsce w dniu 1 stycznia 1999 r. zmiany właściciela w księgach wieczystych bez ostatecznej decyzji wojewody stwierdzającej przejęcie. Tym samym z woli ustawodawcy w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do czasu wydania przez wojewodę ostatecznej decyzji, o której mowa, księgi wieczyste zawierać mają obligatoryjnie wpis niezgodny z wskazanym wyżej automatyzmem i nie odzwierciedlający rzeczywistych, w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy, stosunków własnościowych. Notabene warto zauważyć, że rozwiązanie to stoi w widocznej sprzeczności z ustanowioną w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i o hipotece (Dz. U. 2001, Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) rękojmią wiary publicznej, polegającą na tym, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo. Warto zatem w tym miejscu podkreślić, że choć w myśl literalnego brzmienia przepisu w doktrynie dominuje pogląd, że decyzja wojewody, o której mowa powyżej, ma co do zasady charakter jedynie deklaratoryjny to jednak wydaje się, iż ustawodawca nadał jej także dodatkowe znaczenie, istotnie wykraczające poza li tylko potwierdzanie stanu istniejącego – por. A. Bura: Kilka uwag na temat nabycia z mocy prawa gruntów zajętych pod drogi publiczne. Rejent 2002/1/43; M. Wolanin: Glosa do wyroku SN z dnia 27 czerwca 2001 r., II CKN 601/00., OSP 2002/7-8/106. Dopiero ona pozwala bowiem na indywidualizację nieruchomości i ujawnienie w księgach przejścia prawa własności, a w konsekwencji dopiero ona zezwala na domaganie się przez byłego właściciela odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy. Komentując przyjęte rozwiązanie podkreślić też warto, iż ustawodawca nie wprowadził w art. 73 żadnego terminu w jakim wojewoda (po ustaleniu, że nieruchomość istotnie znajduje się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i faktycznie została zajęta pod drogę publiczną) winien wspomnianą decyzję wydać. Z kontekstu przepisów wysnuć można wprawdzie wniosek, iż powinien uczynić to przed dniem 1 stycznia 2001 r. tak aby umożliwić właścicielowi nieruchomości ubieganie się o należne z mocy art. 73 ust. 4 ustawy odszkodowanie, w rzeczywistości jednak wymóg ten nie został ani wprost wyrażony, ani też obwarowany jakimikolwiek sankcjami. Tym samym ustawodawca niejako zalegalizował możliwość wieloletniego nie skorygowania uwidocznionych w księgach wieczystych wpisów, nie dopuszczając do ujawnienia rzeczywistego właściciela. Notabene, w oderwaniu w tym miejscu od sprawy małżonków B., można zauważyć, iż hipotetycznie decyzja taka mogłaby zresztą nie zostać wydana w ogóle, bądź to z uwagi na dokonaną przez wojewodę ocenę, iż nie zostały spełnione określone w art. 73 ust. 1 ustawy przesłanki bądź też z jakichkolwiek innych względów, takich jak np. bezczynność organu. W świetle wskazanych unormowań problemem kluczowym w sprawie winna być zatem próba odpowiedzi na pytanie czy osoba, nabywająca nieruchomość od ujawnionych w księdze wieczystej właścicieli, wprawdzie po dniu 1 stycznia 1999 r. jednak przed wydaniem przez Wojewodę ostatecznej decyzji o przejęciu w tej dacie prawa własności przez Skarb Państwa bądź jednostkę samorządu terytorialnego, stała się w dacie zawarcia transakcji nowym właścicielem działki (następcą prawnym poprzedniego właściciela) tak jak to potwierdza dokonany w konsekwencji umowy cywilnoprawnej wpis w księgach wieczystych. Odpowiedź na postawione powyżej pytanie w świetle zawartego w art. 73 ustawy unormowania oraz jego miejsca w systemie polskiego prawa nie jest ani prosta ani bezdyskusyjna. Z jednej bowiem strony art. 73 ust. 1 ustawy sugeruje, iż do następstwa prawnego (przejścia praw i obowiązków) dojść nie mogło albowiem po dacie 1 stycznia 1999 r. nieruchomość należała z mocy prawa do jednostki samorządu terytorialnego i w konsekwencji nie mogła być w ogóle przedmiotem dokonanej przez byłego już wówczas właściciela sprzedaży. Z drugiej jednak strony ustawodawca nie sformułował ani zakazu obrotu nieruchomościami w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do czasu wydania przez wojewodę ostatecznej decyzji, w której to dopiero następuje indywidualizacja nieruchomości i potwierdzenie, iż w rzeczywistości prawo własności dawnemu właścicielowi w dacie transakcji nie służyło, ani też nie wprowadził sankcji nieważności zawartych w tym czasie umów. Okoliczności te, a także nadanie przez ustawodawcę decyzji wojewody szczególnego w stosunku do typowych aktów deklaratoryjnych znaczenia, jak również regulacje odnoszące się do ksiąg wieczystych powodują, że trudno zanegować legalność zawartej umowy sprzedaży oraz fakt przejścia praw i obowiązków z niej wynikających na nabywcę nieruchomości. Żadne bowiem dokumenty nie stwierdzały w dacie transakcji by ujawniony w księdze wieczystej właściciel w istocie nim nie był i w konsekwencji by akt notarialny nie był ważny i skuteczny. Dopiero bowiem od daty ostateczności decyzji wojewody rozważać można kwestię ewentualnej bezskuteczności niegdyś zawartej umowy cywilnoprawnej lub jej części i w konsekwencji od tej dopiero daty, w efekcie przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej, można już dokonać w księdze wieczystej, z mocą wsteczną, stosownych korekt. Kontynuując tok rozważań podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 73 ust. 4 ustawy odszkodowanie, o którym mowa ustalone i wypłacone winno być na wniosek właściciela. Także i w tej mierze przepis nie jest w pełni klarowny. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "właściciela" bez jakichkolwiek dalszych wskazań powoduje, iż wykładnia literalna także tej części art. 73 nie daje odpowiedzi na pytanie kto jest w istocie podmiotem uprawnionym do odszkodowania: dawny właściciel sprzed 1 stycznia 1999 r., osoba, która jako aktualny właściciel ujawniona była w księdze wieczystej w dacie wydania przez wojewodę decyzji czy nabywca nieruchomości jako następca prawny właściciela władającego nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak wskazania, iż chodzi o właściciela innego niż obecny prowadzić może wręcz do paradoksalnego wniosku, iż to właśnie obecny w myśl art. 73 § 1 ustawy właściciel tj. gmina ma prawo do otrzymania odszkodowania. Niespójność systemu prawnego w zakresie, o którym mowa powyżej, jak też wewnętrzne sprzeczności i nieklarowna redakcja art. 73 powodują w efekcie, iż ani wykładnia literalna ani też systemowa nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie kto w istocie jest uprawniony do przedmiotowego odszkodowania. W konsekwencji Skład Orzekający podjął próbę dokonania wykładni celowościowej stawiając pytanie w jakim celu ustawodawca wprowadził unormowaną w art. 73 ust. 4 konstrukcję. W tej mierze odpowiedź zdaje się nie ulegać wątpliwości. Celem ustawodawcy było bowiem aby podmiot, który dzięki przyjętemu w art. 73 ust. 1 ustawy uzyskał własność terenu zajętego pod drogę musiał zrekompensować stratę finansową osobie lub osobom, którzy ją w istocie ponieśli. W odczuciu Składu Orzekającego osobami tymi są w niniejszej sprawie nie właściciele nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. lecz późniejsi nabywcy nieruchomości. W myśl podpisanego w dniu [...] r. aktu notarialnego A., M. i B. B. zapłacili bowiem cenę za całą powierzchnię nieruchomości z uwzględnieniem także tej jej części, która jak okazało się po wydaniu przez Wojewodę [...] w dniu [...]r. decyzji, w rzeczywistości należała już od 1 stycznia 1999 r. do gminy. Poprzedni właściciele, Z. S. oraz U. i A. O. szkody natomiast nie ponieśli, otrzymali bowiem zapłatę za całą nieruchomość, w tym także za tę część, która w granicach ustalonych decyzją wojewody w istocie zajęta była pod drogę. Warto też dodać, iż ten ostatni fakt potwierdzili także dawni właściciele. Dwie z byłych właścicielek wprost oświadczyły bowiem, iż otrzymaniem odszkodowania nie są zainteresowane, natomiast nie ustaleni spadkobiercy trzeciego właściciela wprawdzie oświadczenia takiego nie złożyli jednak intencję swą wyrazili niejako domyślnie poprzez nie zwrócenie się w przewidzianym prawem terminie ze stosownym wnioskiem. W konsekwencji stanowisko Wojewody [...] uznającego małżonków B. za osoby nieuprawnione do odszkodowania w istocie powodowało, iż wbrew ustawie przejęcie przez gminę części nieruchomości pod drogę nastąpiłoby bez jakiejkolwiek rekompensaty dla kogokolwiek. Komentując obowiązujący stan prawny i w jego kontekście podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie podkreślić należy, iż w państwie prawa nie wydaje się dopuszczalne dokonywanie interpretacji nieklarownych przepisów i wypełnianie za pomocą domniemań luk prawnych na niekorzyść osoby lub osób, które legitymując się dokumentami potwierdzającymi prawo własności nieruchomości domagają się przyznania im przewidzianego dla właściciela świadczenia, bez podważenia legalności tychże dokumentów bądź podważenia dobrej wiary nabywcy. Należy też wskazać, iż wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji naruszył art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Orzekł bowiem na niekorzyść odwołujących się stron pomimo nie wskazania wśród podstaw prawnych przywołanego przepisu i nie wykazania wymaganego przepisem tym rażącego naruszenia prawa bądź rażącego naruszenia interesu społecznego. Uchylając decyzję Wojewody [...] tut. Sąd uchylił także decyzję pierwszoinstancyjną, wydaną w dniu [...]r. przez Prezydenta Miasta K. W świetle powyższych uwag, uznających co do zasady prawo A. i M. B., jako nabywców, którzy w wyniku przejścia na rzecz gminy własności działki zajętej pod drogę ponieśli szkodę, do odszkodowania, o którym mowa powyżej, nie ma, zdaniem Składu Orzekającego, uzasadnienia i oparcia w przepisach ograniczenie wysokości odszkodowania z uwagi na brak stosownego oświadczenia spadkobierców A. O.. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło