II FZ 574/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 209 r. sygn. akt I SA/Kr 1641/08 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów od osób fizycznych za 2005 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1641/08 oddalił wniosek A. K. (skarżącej) o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 października 2008 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawczyni nie udokumentowała, iż wstrzymanie wobec niej wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Sąd uznał, iż nie sposób na podstawie samego twierdzenia skarżącej, że jest ona osobą schorowaną a jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura, ocenić czy zachodzą przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że w chwili obecnej zamieszkuje ona w Domu Pomocy Społecznej. Poza emeryturą w wysokości ok. 1270,87 zł netto nie posiada żadnych środków do życia, a jej stan zdrowia wymaga intensywnego leczenia i kupowania leków, co pochłania znaczną część jej emerytury. Dodał, że pobyt w domu pomocy wiąże się z koniecznością ponoszenia opłat w wysokości 70 % wysokości dochodu. Oznacza to, że pozostała kwota w wysokości ok. 381,26 zł nie jest w stanie pokryć wszystkich dodatkowych kosztów leczenia i utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uznanie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić tylko na wniosek skarżącego. Czynności z urzędu sąd może podejmować jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 61 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że argumenty przedstawione w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji tj. emerytura jako jedyne źródło utrzymania, podeszły wiek skarżącej i zły stan zdrowia, istotnie są dosyć ogólnikowe i nawiązują przede wszystkim do stanu finansów strony. Nie można tymczasem mylić przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z tymi, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04, niepubl.). Trudna sytuacja finansowa nie może stanowić samoistnej podstawy orzeczenia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym niemniej Sąd kasacyjny postanowił uchylić zaskarżone orzeczenie z uwagi na dodatkową argumentację podniesioną w zażaleniu, wspartą załączonymi do niego dokumentami (działanie takie Sąd uznał za dopuszczalne, zważywszy na odformalizowany charakter trybu zażaleniowego). W zażaleniu strona wskazuje, że od maja 2009 r. jest objęta pomocą społeczną i zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w K. przy ul. H. [...]. Jak wynika z załączonego do zażalenia odpisu decyzji Prezydenta Miasta K., skarżącej została ustalona miesięczna oplata za pobyt w domu pomocy w wysokości 889,61 zł, co stanowi 70 % dochodu. Z argumentacji strony wynika zatem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że do jej dyspozycji pozostanie zaledwie 5 % świadczenia emerytalnego. Kwota ta, zważywszy na stan zdrowia skarżącej, biorąc nawet pod uwagę fakt, iż w domu opieki ma zapewnioną opiekę i utrzymanie, jest niewystarczająca na pokrycie dodatkowych kosztów utrzymania i leczenia, co w ocenie Sądu kasacyjnego można uznać za okoliczność wysoce szkodliwą i zarazem pociągającą za sobą skutki trudne do odwrócenia w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności powyższe uzasadniają konieczność poddania wniosku skarżącej ponownej ocenie z uwzględnieniem argumentacji i dokumentów przedłożonych w postępowaniu zażaleniowym. Przy ponownym rozpoznaniu żądania strony Sąd wojewódzki powinien zatem rozważyć, czy egzekucja należności w świetle zamieszkania skarżącej w Domu Pomocy Społecznej i związanej z tym konieczności ponoszenia opłat w wysokości 70 % świadczenia emerytalnego może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.