I OSK 981/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. J., S. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/08 w sprawie ze skargi G. J., S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. oddala wniosek uczestnika postępowania P. S. E. – Z. S.A. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. i S. J. od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], którą udzielono Polskim Sieciom Energetycznym – Zachód Sp. z o.o. w P. zezwolenia na zajęcie części nieruchomości o pow. [...] (pas zajęcia o długości [...] m i o szerokości [...] m), położonej w miejscowości S., gmina K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m, zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako współwłasność S. i G. J., w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń niezbędnych do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, charakteryzujących się następującymi parametrami technicznymi: przebudowa istniejącej nadziemnej linii energetycznej wysokiego napięcia 220 kV relacji Plewiska – Konin na dwunapięciową czterotorową linię energetyczną wysokiego napięcia 2x220 kV +2x400 kV relacji Plewiska – Ostrów oraz zobowiązującą Polskie Sieci Energetyczne – Zachód Sp. z o.o. w P. do przywrócenia wymienionej nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po dokonaniu inwestycji, a także zobowiązującą właścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii energetycznej i nadającą przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda Wielkopolski odmówił wznowienia postępowania wskazując uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Według art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością mającą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie jest stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Po 209/07 nieważności uchwały Rady Miejskiej w Kórniku nr XI/160/2003 z dnia 25 czerwca 2003 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik wnioskodawców był obecny na rozprawie, na której zapadł ten wyrok, jak również był umocowany do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skoro pełnomocnik wnioskodawców był obecny na rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok w sprawie, powoływany jako źródło wiedzy o przesłankach wznowieniowych, zdaniem organu, dniem, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 148 § 1 K.p.a. był dzień tej rozprawy. Treść art. 148 § 1 K.p.a. wyraźnie nawiązuje do "dowiedzenia się" o podstawie wznowienia. Stanowisko strony, iż termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu, nie znajduje oparcia w tym przepisie. Nie do przyjęcia, zdaniem organu, byłby pogląd, według którego należy oczekiwać na uprawomocnienie się orzeczenia sądowego i dopiero od daty prawomocności liczyć termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. W art. 148 § 1 K.p.a. jest mowa o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd. Uprawomocnienie się tego orzeczenia jest już kwestią podlegającą badaniu, lecz w toku postępowania o wznowienie postępowania. Zdaniem Ministra Infrastruktury, okoliczność mająca uzasadnić wznowienie postępowania zaistniała z dniem ogłoszenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, tj. z dniem 18 lipca 2007 r., zatem wniesienie podania o wznowienie postępowania dopiero w dniu 7 listopada 2007 r. uchybia terminowi jednego miesiąca liczonego od dnia, kiedy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1785/08, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. J., S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W sprawie skarżący wnieśli o wznowienie postępowania jako przesłankę wznowienia wskazując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Po 209/07 stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej w Kórniku nr XI/160/2003 z dnia 25 czerwca 2003 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pełnomocnik wnioskodawców był obecny na rozprawie, na której zapadł ten wyrok, jak również był umocowany do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skoro pełnomocnik wnioskodawców był obecny na rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok w sprawie powoływany jako źródło wiedzy o przesłankach wznowieniowych, należy podzielić stanowisko organu, iż dniem, w którym wnioskodawcy dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 148 § 1 K.p.a. był dzień tej rozprawy, czyli 18 lipca 2007 r. A zatem, wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać złożony w terminie jednego miesiąca od tego dnia. Art. 148 § 1 K.p.a. jest jednoznaczny – wniosek o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona "dowiedziała się" o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dla dowiedzenia się, zdaniem Sądu, wystarczające jest samo usłyszenie treści ogłoszonego wyroku, ponieważ przepis ten nie wymaga oczekiwania na uprawomocnienie się wyroku; okoliczność, czy wyrok ten stał się prawomocny czy nie, będzie przedmiotem badania w toku postępowania o wznowieniu postępowania. Sąd podzielił stanowisko organu, iż nie jest zasadne twierdzenie strony, iż jednomiesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. należy liczyć od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu. W art. 148 § 1 K.p.a. jest mowa o nowej okoliczności, a tą nową okolicznością jest powzięcie przez stronę wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd. Uprawomocnienie się tego orzeczenia jest już kwestią podlegającą badaniu, lecz w toku postępowania o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi. G. i S. J. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparli na zarzutach: 1) naruszeniu przepisów postępowania poprzez uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 147, 168, 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, iż nieprawomocny wyrok sądowy wywołuje skutki prawne, choć właściwa wykładnia przepisów prowadzi do wniosków przeciwnych, co miało istotny wpływ na orzeczenie w tej sprawie; 2) naruszenie przepisów postępowania poprzez uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 32 K.p.a. i art. 33 ust. 2, 3 K.p.a. w związku z art. 145 i art. 147, 148 § 1 K.p.a., poprzez uznanie, iż strona została zawiadomiona o treści orzeczenia z chwilą ogłoszenia wyroku, na którym obecny był jej pełnomocnik, w sytuacji której adwokat reprezentujący skarżących przed Sądem miał pełnomocnictwo tylko do występowania w tej konkretnej sprawie, a nie był umocowany do działania w sprawie o wznowienie postępowania, co miało istotny wpływ na oddalenie skargi. Na tych podstawach wnosili: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przez sądem pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Polskie Sieci Elektroenergetyczne Zachód S.A. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania, kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wywodzono o prawidłowości stanowiska Sądu, że należy liczyć termin od dnia ogłoszenia wyroku oraz o zakresie umocowania pełnomocnika strony skarżącej w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi: "Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania". Dla obliczenia terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania jest ustalenie dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wprowadza konstrukcji prawnej zachowania terminu do żądania wznowienia postępowania wykazania skuteczności prawnej podstawy wznowienia postępowania, na której oparło żądanie. Art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi expressis verbis, że dla zachowania terminu znaczenie prawne ma data, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Z tego względu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 168 oraz art. 170 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nabycie cechy prawomocności wyroku z 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Po 209/09 nie miało znaczenia prawnego. Nie ma też znaczenia rozwiązanie prawne w art. 147 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, nie stanowi bowiem regulacji w zakresie terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania. Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 32 i art. 33 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dołączone do akt administracyjnych pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu R. W. przez G. J. i S. J. z dnia [...] października 2006 r. było pełnomocnictwem ogólnym we wszystkich sprawach administracyjnych związanych z budową czterotorowej linii 2 x 2200 kV + 2 x 400 kV. Na podstawie tego pełnomocnictwa złożył żądanie wznowienia postępowania, sprowadzone 7 listopada 2007 r. i przez niego podpisane. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono, że fakt udziału pełnomocnika na rozprawie, na której ogłoszono wyrok z 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Po 209/07 o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Miejskiej w Kórniku z 25 czerwca 2003 r. nr XI/160/2003 o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (pkt I wyroku) oraz, że zaskarżona uchwała nie może być wykonywana (pkt II wyroku), został wadliwie ustalony. Późniejsze udzielenie pełnomocnictwa nie może obalić mocy czynności pełnomocnika podejmowanych na podstawie pełnomocnictwa z 17 października 2006 r. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Oddalono wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na brak podstaw w przepisach powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uwzględnienia.