I SA/Wa 1772/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. sprawy ze skargi M.W. i A.S. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. i A. Ś. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę S. własności działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie Ś., Gmina S., stwierdziła niedopuszczalność odwołania. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [....] decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa nieodpłatnie przez Gminę S. własności działki nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie Ś., Gmina S. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W. i A. Ś. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2007 r. przywróciła termin do wniesienia odwołania (pkt 1) oraz uchyliła przedmiotową decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (pkt 2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 330/08, uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. w punkcie drugim, podnosząc, że organ odwoławczy, przed wydaniem decyzji w sprawie powinien przede wszystkim ustalić czy odwołanie było dopuszczalne, tj. czy wniesione zostało przez osoby mające legitymację do wniesienia wskazanego środka zaskarżenia, a w przypadku negatywnego wyniku podjętych czynności – wydać postanowienie w trybie art. 134 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając ponownie sprawę podniosła, że z treści uzasadnienia wyroku z dnia 28 maja 2008 r. (którego sentencją i uzasadnieniem organ drugiej instancji jest związany), jak też z materiału dowodowego sprawy wynika, iż odwołujący się nie byli stroną postępowania, a zatem nie posiadali legitymacji czynnej do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że również z analizy prawnej dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, iż odwołujący nie przedstawili dowodów na okoliczność, że posiadają tytuł prawny do działki nr [...], a tym samym nie wykazali, iż postępowanie dotyczy ich interesu prawnego. W tym stanie faktycznym i prawnym, stosując się do dyspozycji zawartej w treści uzasadnienia wyroku z dnia 28 maja 2008 r. oraz działając na podstawie art. 134 kpa Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła niedopuszczalność odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. W. i A. Ś. Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 i § 2 kpa oraz art. 7, 8, 9 kpa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 127 kpa w zw. z art. 134 kpa oraz wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, iż osoba nie biorąca udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie jest stroną postępowania i nie ma legitymacji do wniesienia w sprawie odwołania. O przymiocie strony decyduje art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Zdaniem M. W. i A. Ś. mają oni interes prawny w przedmiotowej sprawie, roszcząc prawo własności do działki nr [...]. Skarżący zaznaczyli, że nie brali udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji z winy leżącej po stronie organu administracji, który nie zawiadomił ich w sposób wymagany prawem o toczącym się postępowaniu. M. W. i A. Ś. wskazali ponadto, że - wbrew podnoszonym przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową twierdzeniom - przedstawili dowody potwierdzające ich tytuł prawny do działki nr [...]. Wnosząc odwołanie dołączyli oni kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1959 r., repertorium [...] oraz kserokopię planu sytuacyjnego, które – w ich ocenie - potwierdzają powyższą okoliczność. Skarżący zaznaczyli ponadto, że nie mieli wiedzy, iż dowodem w postępowaniu administracyjnym mogą być jedynie oryginalne lub poświadczone za zgodność dokumenty. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa powinna była jednakże zwrócić się do nich o przedłożenie wymaganych oryginałów dokumentów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów, czego – wbrew zasadom określonym w art. 7, 8, 9 kpa - nie uczyniła. Zdaniem skarżących organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ odwoławczy związany był zatem oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r., który zalecił dokonanie ustaleń, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy wniesione zostało przez osoby mające legitymacje do wniesienia środka zaskarżenia, a w przypadku negatywnego wyniku podjętych czynności wydanie postanowienia w trybie art.134 kpa. Stwierdzić należy, że organ odwoławczy zastosował się do powyższych zaleceń Sądu i zbadał sprawę w aspekcie istnienia po stronie skarżących legitymacji do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu i tym samym do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego niniejszą sprawę poczynione przez organ odwoławczy ustalenia i stanowisko w kwestii braku po stronie skarżących legitymacji do wniesienia odwołania są prawidłowe. Wprawdzie poczynione przez organ odwoławczy rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są niezwykle lakoniczne, to jednak stanowisko organu jest słuszne i rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Stosownie do art.28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Według utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego interes prawny ma charakter materialnoprawny, a o tym czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Trzeba mieć na uwadze, że postępowanie niniejsze dotyczy komunalizacji mienia, a przedmiotem postępowania komunalizacyjnego jest przekształcenie prawa własności pomiędzy Skarbem Państwa a właściwą gminą. W takim postępowaniu stronami są niewątpliwie Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby skarżący w postępowaniu komunalizacyjnym mogli uzyskać status strony musieliby wykazać, że mają ujawniony tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości, co stanowiłoby źródło ich interesu prawnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżący nie przedstawili dowodów na istnienie tytułu prawnego do komunalizowanej nieruchomości. Skarżąca M. W. dowodzi tytułu własności do spornej działki z aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1959 r., którego mocą jej poprzednicy prawni nabyli od W. Ś. gospodarstwo rolne o powierzchni około [...] ha położone we wsi Ś. M. i z uczynionego w tym akcie notarialnym opisu, że od strony wschodniej nabywana nieruchomość graniczy z torem kolejowym. A. Ś. wykazywał tytuł prawny do gruntu postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 1985 r., wydanym w sprawie o dział spadku i zniesienia współwłasności, z którego wynika, że przedmiotem współwłasności jego poprzedników prawnych H. Ś. i F. Ś. była m.in. działka nr [...] (oznaczona następnie jako działka [...]) o powierzchni [...] ha w Ś., w skład której - według skarżącego - częściowo wchodziła komunalizowana działka. Dokonując oceny twierdzeń skarżących powołujących się na tytuł prawny do przedmiotowej działki nie można pominąć decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. uznającej sporną nieruchomość za mienie gminne na dzień 29 czerwca 1963 r. i ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 784/06. W świetle tych ustaleń w 1913 r. przeprowadzone zostało scalenie gruntów wsi Ś. i podczas tego scalenia wytyczono drogę o szerokości [...] metry obecnie oznaczoną jako działka nr [...], która przebiegała na wysokości działek nr [...] (obecnie [...]), nr [...] (obecnie [...] ) i nr [...] (obecnie [...]. postępowanie w przedmiocie uznania działki nr [....] za mienie gminne z dniem 29 czerwca 1963 r. wykluczyło, aby do tej nieruchomości tytuł prawny przysługiwał skarżącym. Słusznie zatem ocenił organ odwoławczy, że skarżący nie wykazali tytułu prawnego do spornej działki a tym samym legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji komunalizacyjnej. Z powyższych względów, uznając ze zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.