II SA/Po 924/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-03-24

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja obiektu budowlanego jako budynku, a tym samym stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. do samowoli budowlanej, zależy od jego trwałego związania z gruntem, posiadania fundamentów i dachu oraz wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych?
Ratio decidendi
Kwalifikacja obiektu budowlanego jako budynku, a tym samym stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. do samowoli budowlanej, zależy od spełnienia definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. trwałego związania z gruntem, wydzielenia z przestrzeni przegrodami budowlanymi oraz posiadania fundamentów i dachu. Obiekty nie spełniające tych warunków nie mogą być uznane za budynki. Ponadto, przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. znosi wymóg uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektów wolnostojących tylko wtedy, gdy ich liczba na działce nie przekracza dwóch. W przypadku obiektów niebędących wolnostojącymi lub gdy ich liczba przekracza dopuszczalny limit, dla likwidacji skutków samowoli budowlanej należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanych trzech drewnianych budynków gospodarczych na działce nr [...] w W., której współwłaścicielami są m.in. skarżący B. i Z. K. oraz I. P. Wnioskodawczyni I. P. domagała się nakazania zasypania szamba, usunięcia eternitu i rozbiórki szop. Organ pierwszej instancji nakazał B. i Z. K. doprowadzenie budynku gospodarczego nr 2 do stanu zgodnego z przepisami, m.in. poprzez usunięcie pokrycia z płyt azbestowo-cementowych. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący B. i Z. K. zaskarżyli decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. K. i Z. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...]sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżących kwotę [...]- zł ([...]złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak Wnioskiem, który do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB w C.) wpłynął w dniu [...] lipca 2007 r. I. P. wystąpiła o wszczęcie postępowania w sprawie zabudowań znajdujących się na działce nr [...] położonej w W. przy ul. S.. Wyjaśniła, iż jest współwłaścicielem tej działki z udziałem ¼, a pozostałymi współwłaścicielami są U. i Z. C., B. i Z. K. oraz J. J., każdy z udziałem ¼. Wniosła o nakazanie wszystkim właścicielom zasypanie szamba, usunięcie eternitu znajdującego się na szopie i wiacie, rozebranie drewnianych szop nie zespolonych z gruntem, które stoją ponad 20 lat, są nieestetyczne, grożą zawaleniem i nie są naniesione na mapie działki nr [...]. W dniu [...] lipca 2007 r. upoważnieni pracownicy PINB w C. przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], w której uczestniczyli jej współwłaściciele oraz pełnomocnik I. P.. Z treści sporządzonego na tą okoliczność protokołu wynika, iż na działce znajdują się trzy budynki gospodarcze ustawione na gruncie, wykonane w konstrukcji drewniane, a według oświadczeń współwłaściceli obiekty te powstały odpowiednio w latach 1988-89 – obiekt użytkowany przez Państwa C. (obiekt nr 1), 1980 r. – przez Panią J. (obiekt nr 3), 1979 r. – przez Państwa K. (obiekt nr 2), postawione za zgodą Gminnego Dyrektora Szkół w W. oraz Inspektora Oświaty i Wychowania w W., na którą to okoliczność nie posiadają żadnych dokumentów. Dokonano obmiarów obiektów i ustalono ich wymiary 3,0 x 5,0 m (obiekt nr 1), 3,72 x 3,00 (obiekt nr 2), 4,62m x 2,78 m (obiekt nr 3). Ustalono, iż obiekt nr 2 pokryty jest płytami cementowo-azbestowymi, obiekt nr 3 częściowo pokryty takimi płytami. Usytuowanie obiektów naniesiono na szkicu sytuacyjnym. Ustalono, iż zbiornik na nieczystości płynne został wybudowany w 1978 r., od 2003 roku nie jest użytkowany i ulega stopniowej likwidacji poprzez jego zasypywanie. Stan techniczny budynku organ I instancji określił jako niestwarzający zagrożenia dla otoczenia. We wnioskach końcowych protokołu podano, iż użytkownicy obiektów pokrytych azbestem powinni wykonać ocenę stanu technicznego materiałów zawierających azbest, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pismem z dnia [...]sierpnia 2007 r. PINB w C. zawiadomił współwłaścicieli działki nr [...] o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie samowolnej budowy przedmiotowych budynków gospodarczych. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. PINB w C. nałożył na inwestorów obiektu nr 2 – B. i Z. K., obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] maja 2008 r. oceny technicznej przedmiotowego budynku gospodarczego w zakresie zachowania bezpieczeństwa dla ludzi i mienia i zachowania warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia, sporządzonej przez osobę posiadającą wymagane prawem uprawnienia budowlane oraz zawierającą ocenę wykonanych robót budowlanych, ewentualny zakres robót koniecznych do wykonania, aby budynek w obecnej formie mógł pełnić funkcję budynku gospodarczego oraz ocenę możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Nałożone wskazanym postanowieniem obowiązki wykonano, wobec czego PINB w C. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), celem doprowadzenia samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego drewnianego nr 2 do stanu zgodnego z przepisami nakazał B. i Z. K. wykonanie, w terminie do dnia [...] września 2008 r., czynności polegających na: usunięciu pokrycia z płyt azbestowo – cementowych przez wykonawcę posiadającego koncesję na usuwanie wyrobów zawierających azbest oraz zakonserwowaniu pozostałej części pokrycia z papy, zaimpregnowaniu elementów drewnianych środkiem ognioochronnym metodą smarowania trzykrotnego, uporządkowanie terenu wokół budynku. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w toku postępowania uzyskano stanowisko Urzędu Miejskiego w W. odnośnie zgodności lokalizacji przedmiotowego obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, iż plany obowiązujące w latach ubiegłych oraz obecnie dopuszczają lokalizację budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Wskazano, iż przedmiotowy obiekt zgodnie z opracowaną oceną techniczną znajduje się w dostatecznym stanie technicznym pod warunkiem wymiany pokrycia dachu, a wykonanie określonych czynności wynika z treści tej oceny i zaleceń z niej wynikających. Organ wyjaśnił, iż brak zgody jednego z współwłaścicieli działki nr [...] na zalegalizowanie spornych obiektów nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem zgoda ta jest wymagana wyłącznie w przypadku postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę lub stosowania procedury z art. 48 i następne Prawa budowlanego. Natomiast w sytuacji, gdy inwestor nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę organ prowadzący postępowanie w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami zobligowany jest do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, przy czym postępowanie to może być prowadzone oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. lub ustawy z 1994 r. W przypadku budynku gospodarczego nr 2 zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 1974 r., a żądanie w decyzji wydanej na podstawie art. 40 tej ustawy przedłożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane znacznie poza powyższy zakres wykracza. Wskazano, iż analizując zebrany materiał dowodowy w sprawie, w szczególności pod względem wykluczenia art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. ustalenia, czy przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnie nie pogarsza warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia stwierdzono, że istnieje możliwość usunięcia zagrożeń lub pogorszeń na podstawie art. 40 tej ustawy. Obiekt może bowiem spełniać wymogi, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego oraz warunki techniczne obowiązujące w dacie jego powstania. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła I. P., wnosząc o jej uchylenie. Oświadczyła, że nie wyraża zgody na zalegalizowanie budowli znajdujących się na działce, której jest współwłaścicielem. Podniosła, że nawet po wykonaniu zaleconych czynności obiekty te będą stanowiły zagrożenie bezpieczeństwa ludzi. Zdaniem odwołującej organ I instancji stwierdził istnienie takiego zagrożenia, a następnie prowadził postępowanie legalizacyjne, wbrew jej woli, bowiem jej zamierzeniem było doprowadzenie do rozbiórki przedmiotowych obiektów. Organ pomijał przy tym jej pisemne uwagi w sprawie oraz fakty. Podniosła, iż pomimo, że pisemnie informowała organ, iż obiekt nr 3 jest trwale zespolony z gruntem, to PINB w C. podaje, że obiekt nie jest zespolony z gruntem i nadal stosuje przepisy właściwe do budowli nie zespolonych z gruntem. Wyjaśniła, że fakty pominięte w protokole podniosła w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r., wyjaśniła także, że w kontroli uczestniczyła jej matka, która jako 72-letnia osoba, mająca przeciwko sobie pozostałych współwłaścicieli działki, miała prawo nie doczytać protokołu kontroli przed jego podpisaniem. Do dowołania załączyła zdjęcia obrazujące stan przedmiotowych obiektów. Podniosła, iż obiekt Państwa J. nie posiada już płyt cementowo-azbestowych, które w 2007 r. zostały wywiezione, a stan techniczny budowli zagraża bezpieczeństwu. Zakwestionowała uznanie, iż jako współwłaściciel nie może decydować o stanie działki nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej WINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania I. P. uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., bowiem kwalifikację obiektów budowlanych należy ustalać według obecnie obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Działka nr [...] ma powierzchnię [...] m2 i zlokalizowane na niej są trzy obiekty budowlane. W związku z wskazanym przepisem należy uznać, że dwa spośród tych obiektów powinny być wybudowane na zgłoszenie – powstałe jako pierwsze budynki Państwa K. (1979 r.) oraz Państwa J. (1980 r.) Natomiast budynek użytkowany przez Państwo C. powinien być budowany po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji w stosunku do budynków użytkowanych przez Państwo K. i J. zastosowanie będą miały przepisy obowiązującej ustawy z 7 lipca 1994 r., a w stosunku do budynku Państwa C. - przepisy ustawy z 1974 r. W tej sytuacji sprawa budynku gospodarczego Państwa J. wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, co uzasadnia uchylenie decyzji. Organ wskazał ponadto, że podziela argumentację organu I instancji, iż protokołu kontroli nie można zmienić, lecz rozpatrując merytorycznie sprawę należy wziąć pod uwagę zastrzeżenia odwołującej się, zgłoszone w nadesłanej do sprawy korespondencji, także co do nie objęcia postępowaniem nowej wiaty, którą Państwo K. postawili i która także pokryta jest płytami z azbestu. Wskazano, iż PINB działa w oparciu o kompetencje zawarte w obowiązujących przepisach prawa i nie może wypowiadać się w kwestiach o charakterze cywilnoprawnym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnieśli B. i Z. K., żądając jej uchylenia oraz stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w sprawie niewłaściwie zastosowano art. 138 §2 kpa i w konsekwencji nie wydano rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym na mocy art. 138 §1 pkt 1 kpa, zarzucili organowi oraz brak oznaczenia w decyzji stron postępowania, w tym skarżącego jako adresata. Zdaniem skarżących organ II instancji dysponował dostateczną wiedzą do wydania decyzji merytorycznej i nie było konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę WINB w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, także w odniesieniu do konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, iż strony zaskarżonej decyzji są określone w jej treści, natomiast dane osobowe adresatów decyzji zamieszczane są w odrębnej karcie (rozdzielniku), pozostającej w dyspozycji organu, zgodnie ze stanowiskiem reprezentowanym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Pismem procesowym z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca skarżący podnieśli, iż sprawa przed PINB w C. toczyła się w związku z planami I. P. dotyczącymi zamiaru przeprowadzenia podziału działki nr [...], z którymi to planami kolidują istniejące zabudowania gospodarcze. Podniosła, iż sporne zabudowania powstały za zgodą wszystkich współwłaścicieli tej działki, służyły bowiem do gromadzenia opału na zimę, a władze oświatowe wyraziły zgodę na postawienie zabudowań. Także w dacie sprzedaży nieruchomości na których posadowione są domy każdego ze współwłaścicieli działki nr [...] sposób zagospodarowania tej działki nie budził zastrzeżeń, także ze strony rodziców I. P.. Zdaniem skarżących roszczenie sobie przez nią prawa do wyrażenia zgody na budowę spornych obiektów jest nieuzasadnione. Skarżący wskazali ponadto, ze nie zgadzają się z różnym traktowaniem obiektów, które powstały w podobnych okolicznościach, a co wynika z decyzji organu II instancji odnośnie zabudowań Państwa C.. Wskazali, iż skoro działka ma 801 m2, to dwa budynki przypadają na 500 m2 powierzchni, a na pozostałych 300 m2 może także być posadowiony jeden budynek gospodarczy. Nielogiczne jest uznanie, iż do zabudowań powstałych później zastosowanie mają przepisy ustawy z 1974, a do powstałych wcześniej, ustawy obecnie obowiązującej. Do pisma projekt podziału geodezyjnego z 1996 r. oraz protokół z przeprowadzonego w dniu [...] grudnia 1996 r. przetargu na sprzedaż działki nr [...]. Uczestniczka postępowania I. P. wniosła o oddalenie skargi, do akt sprawy załączyła dokumentację fotograficzną na okoliczność stanu technicznego spornych obiektów oraz stopnia dbałości współwłaścicieli działki nr [...] o nieruchomości, na której posadowione mają swoje domy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa dotyczy drewnianego budynku gospodarczego zlokalizowanego na nieruchomości – dz. nr [...] w W., o powierzchni [...] m2, przy czym obiekt ten jest jednym z trzech obiektów gospodarczych zlokalizowanych na tej działce. Bezspornym przy tym jest, że obiekt ten postawiony został w 1979 r., w warunkach samowoli budowlanej. Regułą wprowadzoną na podstawie art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. jest stosowanie prawa nowego, a reguła ta obejmuje nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte, a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, a więc przed dniem [...]stycznia 1995 r. Przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie do samowoli budowlanych, z tym jednak zastrzeżeniem, że wyłączono możliwość stosowania art. 48 tej nowej ustawy do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, jak również do obiektów, w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne. Przepis art. 103 ust. 2 zdanie drugie nakazuje do takich obiektów stosować przepisy dotychczasowe. Takie odesłanie powoduje, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r., należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. Jednocześnie kwalifikację obiektów budowlanych należy ustalać według obecnie obowiązujących przepisów. Dla potrzeb niniejszej sprawy najistotniejszym było rozstrzygnięcie, czy obiekty będące przedmiotem postępowania można uznać za budynek. Przepisy ustawy - Prawo budowlane zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 wskazanej ustawy budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Powyższe prowadzi do wniosku, iż (a contrario) obiekt budowlany zaprojektowany (wykonany) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w komentowanym przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. Taki też pogląd prezentowany jest w literaturze przedmiotu: Z. Niewiadomski. Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 43. Przenosząc powyższe wnioski na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż będąca przedmiotem postępowania szopa drewniana posiada dach i ściany oraz jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przylega przy tym do obiektu nr 3, który jest trwale związane z gruntem (fundamentem jest betonowa posadzka). Przedmiotowy obiekt budowlany spełnia tym samym wszystkie warunki, które w świetle art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane pozwalałyby uznać go za budynek. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Działka nr [...] ma powierzchnię 801 m2 i zlokalizowane na niej są trzy obiekty budowlane, przy czym uwadze organu II instancji uszło, iż obiekty nr 2 i 3 posiadają wspólną jedną ścianę. Zdaniem organu II instancji w związku z wskazanym przepisem należy uznać, że dwa spośród tych obiektów powinny być wybudowane na zgłoszenie – tj. powstałe jako pierwsze budynki Państwa K. (1979 r.) oraz Państwa J. (1980 r.) Natomiast budynek użytkowany przez Państwo C. powinien być budowany po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. znosi wymóg uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do obiektów budowlanych wolnostojących, przy czym wyłącznie w sytuacji, gdy liczba takich obiektów budowlanych wolnostojących na działce nie przekracza dwóch. W rozpatrywanej sprawie z mapki sytuacyjnej załączonej do protokołu kontroli wynika, ze obiekty nr 2 i 3, użytkowane przez skarżących oraz Panią J., nie są wolnostojące, tym samym dla likwidacji skutków samowoli budowlanej należało uznać, iż na ich postawienie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, co oznacza, że dla likwidacji skutków samowoli budowlanej należy stosować przepisy ustawy z 1974 r., tak jak to uczynił organ I instancji. Wskazany przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 należy ponadto odczytywać w ten sposób, że w każdej sytuacji, gdy liczba obiektów budowlanych wolnostojących na działce przekracza dwa, dla likwidacji skutków samowoli budowlanej uznać należy, iż wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę na budowę każdego z tych obiektów. Tym samym w ocenie Sądu także w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznał, iż każdy z trzech obiektów zlokalizowanych na działce nr [...] jest wolnostojący, to w stosunku do wszystkich tych obiektów należy stosować przepisy ustawy z 1974 r., tak jak to uczynił organ I instancji. Zauważyć należy, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a zasadą jest, iż organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Wskazane okoliczności w ocenie Sądu uzasadniają postawienie organowi II instancji zarzutu naruszenia art. 136 kpa oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zobligowany jest wydać decyzję merytoryczną, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, w szczególności w zakresie wykładni przepisów prawa materialnego. W przyszłym swoim rozstrzygnięciu organ II instancji zobligowany będzie ponownie odnieść się do treści decyzji organu I instancji oraz odwołania uczestniczki postępowania I. P., w konsekwencji zobligowany będzie ponownie ocenić, czy postępowanie prowadzone przez organ I instancji było prawidłowe, także w aspekcie argumentów podnoszonych przez odwołującą się w pismach złożonych do akt sprawy, w istocie kwestionujących ocenę techniczną w zakresie w jakim ocena ta uznaje, że sporne obiekty są w stanie technicznym umożliwiającym ich legalizację oraz nie objęcia postępowaniem nowej wiaty. Z racji przyczyn, które spowodowały uchylenie zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, iż w tych okolicznościach sprawa na obecnym jej etapie nie dojrzała do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, jednakże Sąd widzi konieczność wskazania, iż podziela te wywody zaskarżonej decyzji, które dotyczą wyjaśnienia kompetencji organów nadzoru budowlanego, istoty współwłasności oraz sposobu rozwiązywania sytuacji powstałych na tle korzystania z rzeczy wspólnej, co do której mamy do czynienia z podziałem quo ad usum. Ujawnione naruszenie omówionych wyżej przepisów prawa materialnego i procesowego ma w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, a na podstawie art. 152 orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/ W. Batorowicz /-/ M. Kwiecińska /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło