II SAB/Ol 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wydaniu decyzji w sprawie wykonania robót budowlanych oddala skargę UZASADNIENIE: Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Pan J. P. pismem z dnia "[...]" zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej także organem nadzoru budowlanego lub organem) o popełnieniu przez Przewodniczącego Wspólnoty Mieszkańców budynku przy ul. A. w O. samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu, bez wymaganej dokumentacji i zezwolenia właściciela gruntu, miejsc parkingowych dla wybranych osób. Organ nadzoru budowlanego pismem z dnia "[...]" zawiadomił Wspólnotę Mieszkaniową o wszczęciu postępowania w przedmiocie robót budowlanych wykonanych na przedmiotowej nieruchomości. Pismo zawiadamiające o wszczęciu postępowania organ doręczył również J. P. W dniu "[...]" do organu nadzoru budowlanego wpłynęło kolejne pismo J. P. w sprawie samowoli budowlanej, do którego dołączył on adresowaną do niego informację, udzieloną przez Miejski Zarząd Dróg, Mostów i Zieleni w O., iż istniejący ciąg komunikacyjny wzdłuż budynku przy ul. A. nie jest przeznaczony do postoju pojazdów. Postanowieniem z dnia "[...]" organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę legalizacyjną nakładając, na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. Z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zmianami) na Wspólnotę Mieszkaniową określone obowiązki. Odpis tego postanowienia nie został doręczony J. P. wobec czego w dniu "[...]" złożył on w organie kolejne pismo z prośbą o udzielenie informacji o stanie sprawy. W piśmie z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż informacji może udzielić tylko stronom postępowania a J. P. nie posiada przymiotu strony, nie jest właścicielem nieruchomości przylegającej do przedmiotowej działki i interes jego nie został naruszony. Dnia "[...]" do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wpłynęło pismo J. P., w którym przyznał on, że nie był stroną postępowania i wniósł o nakazanie w trybie nadzoru Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego udzielenia informacji w przedmiotowej sprawie w trybie dostępu do informacji publicznej. Odpowiadając na to pismo dnia "[...]" WINB w O. poinformował J. P., że przysługuje mu prawo dostępu do informacji publicznej, której powiatowy organ nadzoru budowlanego udzieli po zakończeniu toczącego się postępowania. Wniosek o udzielenie dostępu do informacji publicznej J. P. ponownie złożył do organu nadzoru budowlanego dnia "[...]". Do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w dniu "[...]" wpłynęła kolejna skarga w sprawie nieudzielenia przez organ nadzoru budowlanego informacji o wynikach postępowania. Pismem z dnia "[...]" Inspektor Wojewódzki przypomniał organowi o obowiązku udzielenia J. P. informacji publicznej w sprawie robót budowlanych wykonanych na terenie nieruchomości przy ul A. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Pani A. P., reprezentowana przez adwokata A. B., zaskarżyła bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta O. w sprawie "[...]", wnosząc o zobowiązanie tego organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 14 dni oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyjaśniła, że pismem z dnia "[...]" upoważniła syna J. P. do reprezentowania jej, jako członka Wspólnoty mieszkaniowej A., w postępowaniu zmierzającym do przyznania miejsca parkingowego na gruncie Wspólnoty. W piśmie z dnia "[...]", informującym organ nadzoru budowlanego o popełnieniu przez Wspólnotę samowoli budowlanej, J. P. wskazał, iż parkingi powstały kosztem zieleńca i chodnika i stwarzają zagrożenie dla pieszych. Ponadto zaanektowanie tego gruntu na zasadzie wyłączności dla niewielkiej grupy ludzi naruszyło prawo pozostałych mieszkańców, nie tylko członków Wspólnoty. Skarżąca podniosła, że J. P. wielokrotnie zwracał się do organów nadzoru budowlanego o informacje, dotyczące wyników postępowania, lecz organ przez ponad rok nie rozstrzygnął, prostej pod względem faktycznym i prawnym, sprawy. Skarżąca wywodziła, że posiada interes prawny w domaganiu się zbadania zgodności z prawem wybudowania miejsc postojowych w szczycie budynku należącego do Wspólnoty, powołując taką samą argumentację jak J. P. w piśmie z dnia "[...]". Ponadto w skardze zostały przytoczone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl których w postępowaniu administracyjnym przymiot strony, obok wspólnoty mieszkaniowej, mogą mieć też jej członkowie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o jej odrzucenie. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało zainicjowane zawiadomieniem J. P. o popełnieniu przez Wspólnotę Mieszkaniową samowoli budowlanej. O wszczęciu postępowania organ zawiadomił J. P., który nie działał jako pełnomocnik skarżącej lecz w imieniu własnym. Organ poinformował, że postanowieniem nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową ul. A. w O. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów zgodnie z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane i postępowanie to jest w toku. W ocenie organu przedmiotowa inwestycja, stanowi samowolę budowlaną, mimo to informowanie o podjętych czynnościach, takich jak nałożenie określonych obowiązków, czy ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej nie stanowi informacji publicznej w myśl przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego organ nie ma podstaw, aby udzielać informacji osobom postronnym, nie będącym stroną postępowania. Organ stwierdził, że nie pozostaje bezczynny wobec skarżącej, która nie wystąpiła ze stosowanym zażaleniem do organu wyższego stopnia na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i bezczynność organów w sprawach, w których postępowanie winno zakończyć się wydaniem decyzji. W przypadku takiej skargi kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy, gdyż skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Takie orzeczenie może zapaść jedynie w sytuacji kiedy sąd dojdzie do przekonania, że organ pozostaje bezczynny. O bezczynności organu administracji publicznej można mówić, gdy organ ten, w prawnie ustalonym terminie, nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (postanowienia lub innego aktu), bądź też nie podjął działań wynikających z przepisów procesowych w celu usunięcia przeszkody w wydaniu decyzji i nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. Przy czym nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Obowiązkiem sądu jest jednak sprawdzenie, czy osoba, która domaga się usunięcia bezczynności jest do tego legitymowana. Sąd Administracyjny był więc zobowiązany do zbadania interesu prawnego A. P. do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 p.p.s.a. skarżącym w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko ten, kto ma interes prawny we wniesieniu skargi, ponadto prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie "interesu prawnego" nie jest tożsame z interesem faktycznym. Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera definicji "interesu" prawnego". Opierając się na wykładni systemowej należy przyjąć, że pojęcie "interesu prawnego" użyte w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 K.p.a. Stroną jest więc każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes taki musi wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiącego o prawach i obowiązkach. Niezbędnym warunkiem do występowania podmiotu, jako strony postępowania, jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem, albo żądanie przez podmiot czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie samowolnego wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. A. w O. miejsc parkingowych zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na skutek zawiadomienia dokonanego przez J. P. Jednak ani J. P., ani A. P. nie byli stronami tego postępowania. Stroną postępowania w rozpoznawanej sprawie była Wspólnota Mieszkaniowa, której członkiem jest skarżąca. Uwzględniając istotę instytucji wspólnoty mieszkaniowej, uregulowaną w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ( Dz. U. Nr z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zmianami) oraz sposób zarządu wspólną nieruchomością, określony w art. 20 tej ustawy należy uznać, iż właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą nie ma legitymacji do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach z zakresu prawa budowlanego. Tym samym też nie jest legitymowany do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie A. P. nie wykazała, aby został naruszony jej interes prawny w postępowaniu, którego przedmiotem jest legalizacja samowolnie wybudowanych przez Wspólnotę miejsc parkingowych. Interesy skarżącej w postępowaniu administracyjnym były reprezentowane w sposób przewidziany ustawowo, ponieważ zgodnie z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje Zarząd, który również reprezentuje ją na zewnątrz. Wprawdzie w skardze Pani A. P. powoływała się na swój interes prawny w domaganiu się zbadania legalności wybudowania miejsc postojowych, wywodzony z zagrożenia bezpieczeństwa dla niej i innych pieszych. Jest to jednak interes faktyczny a nie prawny. Z treści korespondencji prowadzonej przez J. P. zdaje się wynikać, że konflikt interesów między nią a Wspólnotą, na który powołuje się skarżąca ma podłoże nie w samym wybudowaniu miejsc parkingowych, ale w sposobie korzystania z tychże miejsc przez członków Wspólnoty. Ta kwestia jednak, jako cywilnoprawna, nie należy do postępowania administracyjnego. Skoro A. P. nie wykazała interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym, to organ nie mógł wobec niej pozostać w bezczynności. Niewątpliwie organ pozostaje w sprawie bezczynny, ponieważ znaczenie przekroczył terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 i art. 36 K.p.a., jednakże nie jest to bezczynność wobec skarżącej. Co za tym idzie skarżąca nie posiada legitymacji do wniesienia skargi. Brak legitymacji do wniesienia skargi stanowi przesłankę skutkującą oddaleniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że skoro A. P. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, to nie służyły jej środki zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., wobec czego nie musiała ona poprzedzać skargi wyczerpaniem trybu przewidzianego w art.52 § 1 p.p.s.a. Skutkiem tego skarga podlegała oddaleniu a nie odrzuceniu. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika strony skarżącej, opartej na powołanym w skardze orzecznictwie sądowo administracyjnym, to stwierdzić należy, iż cytowane orzeczenia zapadły one w indywidualnych sprawach o odmiennych stanach faktycznych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.ps.a.