II OSK 760/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 339/07 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia decyzji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie II OSK 760/08 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006 r. ustalającą obowiązek uiszczenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe - skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku podano, że decyzją organu pierwszej instancji ustalono termin wykonania przedmiotowej usługi i jej odpłatność a także termin udostępnienia zbiornika Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania Spółka z o.o. w Krakowie oraz okres obowiązywania decyzji /1 rok od jej wydania/. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca jako współwłaścicielka danej nieruchomości eksploatuje samodzielnie przedmiotowy zbiornik, nie realizując ustawowego obowiązku zawarcia umowy na korzystanie z usług w zakresie jego oczyszczania. Nie okazała takiej umowy oraz dowodów uiszczania opłat za przedmiotowe usługi. Żaden z podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych nie ma w wykazie umów, umowy ze skarżącą. Wskazania wodomierza wykazują, że pobierała ona wodę z wodociągu. Zastosowano więc procedurę określania ilości odprowadzanych ścieków przewidzianą w art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm./ przy ustalaniu wysokości orzeczonej opłaty. Okres obowiązywania powyższej decyzji został przedłużony od dnia [...] stycznia 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 roku - decyzją Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2006 r. stosownie do art. 6 ust. 10 ww. ustawy, przewidującego przedłużenie umowy z urzędu na kolejny okres w razie nie przedstawienia przez zobowiązanego na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Umowa taka nie została przez skarżącą przedstawiona. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że wykonano instalację zbiorczego odprowadzenia ścieków, jednak nie zasypano przy tym szamba istniejącego na nieruchomości, do czego w jej ocenie zobowiązana jest Gmina. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca nadal kwestionuje przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że na niej spoczywa obowiązek ponoszenia przedmiotowych opłat podnosząc, że w toku przed sądem powszechnym jest spor cywilny w kwestii korzystania z nieruchomości przez jej współwłaścicieli co wiąże się z niniejszą sprawą. W toku pozostaje też postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmuszania skarżącej do ponoszenia przedmiotowych opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym ustalono, iż skarżąca korzysta z bezodpływowego zbiornika nieczystości ciekłych nie mając zawartej umowy o opróżnianie tego zbiornika. Z tej przyczyny prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego powołane przez organ. Bez znaczenia w ocenie Sądu jest powołana przez skarżącą sytuacja faktyczna. Nie ma znaczenia, z jakich powodów część nieruchomości należąca do skarżącej nie jest podłączona do sieci kanalizacyjnej oraz to, czy podłączenie innej części tej nieruchomości wykonano zgodnie z prawem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. B., reprezentowana przez adwokata, zarzucając: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym w szczególności art. 5, ust. 1, 2, 3b, 6 i 7 oraz art. 6 pkt 1, 7, 10 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1971 ze zm./, polegające na przyjęciu, iż sam fakt korzystania ze zbiornika nieczystości płynnych jest wystarczający dla określenia stawek opłat i czasu opróżniania zbiornika bezodpływowego, mimo iż gmina z urzędu mająca nadzór nad wykonaniem obowiązków właścicieli nieruchomości ma wiedzę, że nieruchomość ma odebrany ciąg instalacji łączącej ją ze zbiorczą instalacją usuwania nieczystości, a istniejące na nieruchomości szambo nie jest zlikwidowane, 2/ naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności art. 7 i 77 kpa poprzez nie przeprowadzenie dowodów z dokumentacji dotyczącej stanu faktycznego w zakresie odbioru ścieków z danej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd ograniczył się do powielenia zaskarżonych decyzji i nie wziął pod uwagę, że to Gminę obciążają skutki stanu faktycznego przedstawione przez skarżącą. Obecna na rozprawie skarżąca wraz ze swoim pełnomocnikiem podkreśliła, że zaskarżona decyzja o przedłużeniu terminu obowiązywania decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego została wydana bez wnikliwego wyjaśnienia sprawy a przede wszystkim niezbędnej do rozstrzygnięcia okoliczności, to jest, czy zbiornik ten jest przez skarżącą użytkowany, czy też nie. Nie wzięto w konsekwencji w ogóle pod uwagę zaprzestania użytkowania przedmiotowego zbiornika, co wiąże się z bezprzedmiotowością orzeczenia o danej opłacie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Rację niewątpliwie ma strona wnosząca skargę kasacyjną, iż do orzeczenia w niniejszej sprawie na podstawie art. 6 ust. 10 ww. ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach konieczne jest nie tylko ustalenie, że dany podmiot nie ma zawartej umowy z odpowiednią jednostką uprawnioną do odbioru nieczystości płynnych ze zbiorników bezodpływowych, lecz przede wszystkim istotne jest, czy faktycznie nieczystości płynne w danym zbiorniku bezodpływowym są rzeczywiście gromadzone, co należy w każdej sprawie szczegółowo wyjaśnić stosownie do art. 7, i 77 ( 1 kpa. W niniejszej sprawie jednak nie ta okoliczność była przesądzającą o uwzględnieniu skargi kasacyjnej. Otóż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdza, że decyzja organu odwoławczego uległa sprostowaniu, nie podając jednak, w jakim zakresie to nastąpiło. Z akt sprawy administracyjnej wynika natomiast, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zaskarżoną decyzją orzekło w ten sposób, iż w sentencji decyzji wskazało, że uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zaś uzasadnienie tej decyzji sporządziło tak, jak gdyby orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Następnie postanowieniem sentencja decyzji została sprostowana w ten sposób, iż w miejsce orzeczenia o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Kolegium podało, że utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną do sprostowania decyzji stanowi art. 113 ( 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak to słusznie podniosła strona wnosząca skargę kasacyjną w uzupełnieniu skargi kasacyjnej, zaskarżona decyzja zawierająca całkowicie odmienne co do treści rozstrzygnięcie /uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji/ i uzasadnienie, zawierające motywy odpowiadające w swej treści rozstrzygnięciu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w żadnym razie nie nadaje się do sprostowania na podstawie art. 113 ( 1 kpa, bowiem w takiej sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie nie może być mowy o zaistnieniu oczywistej omyłki, lub błędu pisarskiego. Wadą nieważności dotknięte jest więc zarówno postanowienie o sprostowaniu, jak i objęta tym postanowieniem decyzja /art. 156 ( 1 pkt 2 kpa/. Wadliwość tę Sąd pierwszej instancji powinien był dostrzec z urzędu i orzec stosownie do art. 135 ppsa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego, a w tym kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu /art. 250 ppsa/ orzeknie Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę.