I SA/Bk 567/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), asesor WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę Pan B. K. (dalej jako: skarżący), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...].10.2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2008 r., w sprawie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] PLN, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...]. W dniu 25 lipca 2008 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w S., wpłynął wniosek Pana B. K., w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] PLN, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1997. Powyższy wniosek został uzasadniony ogłoszeniem ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnatrzwspolnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 118, poz. 745). Organy celne obu instancji postanowiły o negatywnym dla skarżącego, rozpatrzeniu powyższego wniosku. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...].10.2008 r., doręczoną skarżącemu w dniu 04.11.2008 r., strona wniosła w dniu 17.11.2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji organu l instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Opel [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 1997, pojemność 2499 cm3 i orzeczenie zwrotu tej nadpłaty. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, niezgodność z prawem poprzez błędne przyjęcie, iż utrzymana tą decyzją w mocy decyzja organu l instancji, tj. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...].09.2008 r., znak: [...] nie jest dotknięta skutkującą uchyleniem wadą, polegającą na niesłusznym uznaniu, iż nabywając w grudniu 2005 r. samochód osobowy w obrocie wewnątrzwspólnotowym, zapłacił podatek akcyzowy w kwocie niższej, niż kwota podatku akcyzowego zawarta w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju. W skardze ponadto skarżący podnosił, że ustalenie czy nastąpiła nadpłata w podatku akcyzowym dotknięte było błędem, polegającym na przyjęciu zawyżonej średniej wartości rynkowej samochodu. Podkreślano, że cena podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju powinna być ustalona nie tylko poprzez przyjęcie "średnich bazowych wartości rynkowych dla pojazdów używanych" z katalogu Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych, ale również przez porównanie tych teoretycznie oszacowanych cen z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego, w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia. Główną kwestią sporną pomiędzy stronami w niniejszej sprawie, pozostaje sposobu wyliczenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego używanego samochodu osobowego. Skarżący kwestionuje bowiem przyjęcie "średnich bazowych wartości rynkowych dla pojazdów używanych" z katalogu Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych. Wskazuje, że wartość omawianego pojazdu, ustalana powinna być również przez porównanie tych teoretycznie oszacowanych cen, z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy przede wszystkim wyjaśnić zasady, które są podstawą sposobu wyliczenia wartości pojazdów w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych. Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), dalej jako u.p.a., akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Natomiast zgodnie z art. 80 ust. 2 pkt 2 u.p.a., podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące ich nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym - art. 80 ust. 3 pkt 3 u.p.a. Stawki podatku akcyzowego zostały określone w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825, ze zm.). Z treści § 7 ust. 2 tegoż rozporządzenia wynika, że w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając w to rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się oprocentowanie stawki akcyzy, obliczone według specjalnego wzoru, przy czym w każdym kolejnym roku kalendarzowym akcyza zwiększa się o 12% dochodząc do 65% ceny pojazdu. Aprobując stanowisko Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, z dnia 18 stycznia 2007 r. (sprawa C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie), należy zauważyć, że w sytuacji, gdy podatek od pojazdu nowego jest równy pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu jest równy temu samemu ułamkowi. Przyjąć zatem należy, że podatek staje się częścią składową wartości pojazdu z uwzględnieniem rzeczywistego obniżenia jego wartości. W tej sytuacji zgodzić się zatem należy z poglądami prezentowanymi w orzecznictwe sądów administracyjnych, iż osoba kupująca używany pojazd na terytorium Polski nie płaci bezpośrednio podatku akcyzowego związanego z jego rejestracją, to jednak w cenie takiego pojazdu zawarta jest wartość tzw. "rezydualnego podatku", przy czym wartość ta maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu (zob. wyroki WSA w Warszawie: z 6 marca 2007 r., sygn. III SA/Wa 254/07; z 23 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 387/07). Zgodnie z wytycznymi zawartymi w cyt. wyroku Trybunału - należy porównać kwotę podatku nałożonego na pojazd sprowadzony z innego Państwa Członkowskiego UE i kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego pojazdu zarejestrowanego w Polsce. Kwota podatku nałożonego na pojazd zakupiony za granicą nie może być wyższa niż kwota podatku zawartego w cenie pojazdu zakupionego i już zarejestrowanego w Polsce. Oznacza to, że dopiero porównanie kwoty akcyzy nałożonej na auto zakupione poza granicami kraju i "kwoty podatku rezydualnego" z jednoczesnym uwzględnieniem "stawki podatku rezydualnego", będzie mogło prowadzić do ustalenia wysokości nadpłaty. Zatem zwrot podatku akcyzowego będzie należał się w takiej wysokości, w jakiej akcyza zapłacona za zagraniczne auto, przewyższa akcyzę, jaką właściciel musiałby zapłacić od podobnego samochodu zakupionego w Polsce. Oznacza to, że należy ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria jak wiek, przebieg, rodzaj napędu, marka lub model, a także - co jest w tej sprawie szczególne istotne, również stan ogólny. Mając na uwadze powyższe wywody, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, o braku porównania "tych teoretycznie oszacowanych cen z faktycznymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów, udokumentowanymi rzeczywistymi transakcjami kupna-sprzedaży", Sąd stwierdza, że jest nie słuszny. Organy celne bowiem ustalając kwotę akcyzy zawartej w cenie podobnego samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju przyjęły najniższe, najkorzystniejsze dla strony notowania, znajdujące się w wersji elektronicznej katalogu "Komputerowy System Info-Ekspert Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkow" Stowarzyszenia Rzeczoznawców Samochodowych - Ekspertmot oraz Spółki Akcyjnej Eksperci Techniczno-Motoryzacyjni "Rzeczoznawcy – PZM" Nr licencji 20067/3.34, zawierający średnie bazowe wartości rynkowe dla pojazdów używanych dla miesiąca grudnia 2005 roku. Z akt sprawy wynika, iż organ l instancji do wyliczenia rezydualnego podatku akcyzowego przyjął najniższą, najkorzystniejszą dla strony wartość podobnego samochodu, znajdującą się w ww. katalogu. Zaznaczyć należy, że nie tylko marka, model i wiek oraz przebieg pojazdu wpływają na jego wartość, ale również stan ogólny w tym ewentualne uszkodzenia. Organy podatkowe zasadniczo powinny w sposób jak najbardziej zbliżony do rzeczywistości ustalić stan pojazdu w momencie powstania obowiązku podatkowego. W toku postępowania organy podatkowe nie stwierdziły natomiast, ażeby pojazd sprowadzony przez skarżącego, odbiegał stanem technicznym od przeciętnego stanu technicznego pojazdu takiej samej marki i wyprodukowanego w tym samym okresie. Okoliczności takich, które wskazywałyby na odbieganie od przeciętnego stanu technicznego (pojazd może bowiem być w stanie lepszym od przeciętnego lub też w stanie gorszym od przeciętnego), nie wskazał również skarżący. W konsekwencji organy podatkowe uprawnione były do ustalenia wartości rynkowej na podstawie notowań zawartych w katalogu, czyli odnoszących się do pojazdów o przeciętnym stanie technicznym, charakteryzujących się normalnym zużyciem pojazdu w wyniku normalnego używania. Organy celne w celu określenia kwoty zwrotu nadpłaty zastosował przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. z 2008 r. Nr 118, poz. 745). Zgodnie z art. 3 tejże ustawy kwotę zwrotu stanowi różnica pomiędzy podatkiem zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspolnotowego, a podatkiem akcyzowym zawartym w cenie samochodu osobowego podobnego zarejestrowanego na terytorium kraju. Z dokonanego porównania kwoty akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia przez skarżącego przedmiotowego samochodu z kwotą akcyzy, zawartą w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju wynika, że strona z tytułu wewnątrzwspolnotowego nabycia samochodu osobowego marki Opel [...], nr VIN [...], pojemność silnika 2499 cm3, rok produkcji 1997 zapłaciła akcyzę niższą o 429,00 zł, niż wartość kwoty akcyzy zawarta w cenie podobnego samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju. Stąd też należy uznać, że w przedmiotowej sprawie organy celne zasadnie przyjęły, że nie wystąpiła nadpłata w podatku akcyzowym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.