II GSK 653/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości T. P. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 39/09 w sprawie ze skargi T. P. S.A. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 39/09, wydanym w sprawie ze skargi T. P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, oddalono skargę. Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W dniu 6 listopada 2007 r. na drodze krajowej nr 74 w miejscowości M.na G. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Mercedes o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Wielton o nr rej. [...], należący do B. L. Sp. z o.o. O/K., a będący w dyspozycji T. P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Ponadto, co ustalił organ w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, w dniu 1 października 2007 r. nastąpiło przekształcenie T. P. Sp. z o.o. w spółkę T. P. S.A. Strona postępowania, tj. T. P. S.A., złożyła wniosek o zmianę treści licencji do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego (BOTM) w dniu 17 października 2007 r. Wniosek ten został uznany za niekompletny. Wniosek uzupełniono dopiero w dniu 22 lutego 2008 r. Natomiast uprawnienie wynikające z licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego zostało przeniesione z przedsiębiorcy T. P. Sp. z o.o. na T. P. S.A. decyzją Ministra Infrastruktury w dniu [...] lutego 2008 r. (licencja nr [...]), doręczoną w dniu 28 lutego 2008 r. Ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej "utd", i lp. 1.1., lp. 10.2. lit. a, lp. 10.3 lit. a i b załącznika do powołanej ustawy oraz art. 7, art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. 06.102.1), utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...], nakładającą na T. P. S.A. karę pieniężną w łącznej kwocie 9.750 zł. W zakres powyższej kwoty wchodziła kara pieniężna z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji (lp. 1.1 załącznika do ustawy) w wysokości 8.000 zł. Odnosząc się do tej kary organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał przepis art. 5 utd. W myśl ust. 1 wskazanego artykułu podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Przeniesienie zaś w drodze decyzji uprawnienia z licencji wymaga spełnienia przez przejmującego wymagań określonych w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy. Stosownie do tego przepisu, przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli spełnia szczegółowo określone wymagania wskazane w punktach 1-5 powołanego wyżej ustępu. Jak podkreślił organ odwoławczy przeniesienie na T. P. S.A. uprawnień z licencji, jakie posiadała spółka przekształcana, nastąpiło już po dacie kontroli drogowej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. Organ odwoławczy powołał przepis art. 552 k.s.h., w myśl którego spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Ponadto wskazał na przepis art. 553 § 2 k.s.h., zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Co do zasady T. P. S.A. przysługują wszystkie prawa i obowiązki poprzednika prawnego, niemniej, jak przyjął organ, przeniesienie uprawnień wynikających z licencji mogło nastąpić dopiero w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na skutek złożonego przez stronę wniosku, stosownie do art. 13 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 utd. W myśl art. 13 ust. 1 utd licencji nie można odstępować osobom trzecim ani przenosić uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z ust. 2 powołanego wyżej artykułu organ, który udzielił licencji, przenosi, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnienia z niej wynikające w razie: 1) śmierci osoby fizycznej posiadającej licencję i wstąpienia na jej miejsce spadkobiercy, w tym również osoby fizycznej będącej wspólnikiem w szczególności spółki jawnej lub spółki komandytowej, 2) połączenia, podziału lub przekształcenia, zgodnie z odrębnymi przepisami, przedsiębiorcy posiadającego licencję - pod warunkiem spełnienia przez przedsiębiorcę, przejmującego uprawnienia wynikające z licencji, wymagań określonych w art. 5 ust. 3. W myśl ust. 3 postępowanie, o którym mowa w ust. 2, wszczyna się na wniosek. Skoro w dacie kontroli drogowej w dniu 6 listopada 2007 r. skarżąca spółka przekształcona nie posiadała decyzji przenoszącej na nią uprawnienia z licencji na wykonywanie transportu drogowego, trafnie organ pierwszej instancji nałożył na tego przewoźnika karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii zasadności nałożenia kary pieniężnej z tytułu skrócenia dziennego czasu odpoczynku oraz przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, wyrokiem z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt 39/09 oddalił skargę. Według Sądu pierwszej instancji, podzielającego stanowisko organu odwoławczego, art. 5 utd ma wobec art. 553 § 2 k.s.h. charakter przepisu szczególnego (lex specialis). Przekonuje o tym treść wspomnianego przepisu 553 § 1 k.s.h., z którego wprost wynika, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. W rozpatrywanym przypadku, w ocenie Sądu pierwszej instancji, treść art. 5 utd, właśnie przez ustalone w tym przepisie szczegółowe warunki uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego, przemawia przeciwko ustalonej w art. 553 § 1 k.s.h. zasadzie sukcesji generalnej. W myśl przepis art. 13 ust. 2 utd, co podkreślił Sąd pierwszej instancji, organ, który udzielił licencji, przeniesie, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnienia z niej wynikające - pod warunkiem spełnienia przez przedsiębiorcę, przejmującego uprawnienia wynikające z licencji, wymagań określonych w art. 5 ust. 3. W dacie kontroli drogowej wspomniany przewoźnik nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego, tym samym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zasadna była decyzja o nałożeniu na spółkę przekształconą kary pieniężnej za brak licencji. Od powyższego wyroku w części dotyczącej oddalenia skargi w zakresie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł, skargę kasacyjną wniósł Syndyk Masy Upadłości T. P. S.A. w upadłości likwidacyjnej, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej go decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. w części objętej zaskarżeniem oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna zarzuciła w szczególności naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 553 § 2 k.s.h. oraz art. 5 i 13 utd. Według skargi kasacyjnej narusza prawo i za daleko idące jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, dopuszczające w odniesieniu do spółki przekształconej korzystanie z licencji poprzednika prawnego dopiero z momentem zmiany licencji i wydania jej wypisów na wszystkie pojazdy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Stosownie do art. 5 ust. 1 utd podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego bez takiej licencji zagrożone jest karą pieniężną w kwocie 8.000 zł, stosownie do przepisu lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Przed datą przekształcenia taką licencję posiadała spółka przekształcana, to jest T. P. Sp. z o.o. Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, z jakim momentem spółka, która została przekształcona w trybie art. 552 k.s.h., może korzystać z licencji posiadanej przez spółkę przekształcaną, uzyskaną na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 utd, a mianowicie czy dopiero po wydaniu przez właściwy organ decyzji przenoszącej tę licencję na spółkę przekształconą, z powołaniem się na art. 13 ust. 2 pkt 2 utd, jak to przyjął Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu odwoławczego, czy też, jak to zdaje się wywodzić skarga kasacyjna, przekształcona spółka może z omawianej licencji korzystać już z chwilą wpisu do rejestru (art. 552 k.s.h.), a to stosownie do art. 553 § 2 k.s.h., zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Przepis art. 553 § 2 k.s.h. przyjmuje zasadę warunkowego przejścia na spółkę przekształconą uprawnień o charakterze publicznoprawnym, jakim w niniejszej sprawie jest licencja na wykonywanie transportu drogowego. Wynika to stąd, że powołany wyżej przepis kwestię tę uzależnia w pierwszej kolejności od regulacji obowiązujących w tej mierze przepisów ustawowych. Przechodząc na grunt ustawy o transporcie drogowym przepis art. 13 ust. 1 utd ustanawia generalny zakaz odstępowania licencji osobom trzecim lub przenoszenia uprawnień z niej wynikających na osobę trzecią. W art. 13 ust. 2 utd zawarty jest wyczerpujący katalog sytuacji, w których organ udzielający licencji może ją przenieść w drodze decyzji na inny podmiot, pod warunkiem spełnienia przez przedsiębiorcę, przejmującego uprawnienia wynikające z licencji, wymagań określonych w art. 5 ust. 3. Z woli ustawodawcy przypadkiem wymagającym wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia uprawnień wynikających z licencji jest przekształcenie się spółki, dokonane m.in. w trybie art. 552 k.s.h. Nie wchodzi więc tutaj w grę niczym nieograniczony automatyzm w przejściu na spółkę przekształconą uprawnień wynikających z licencji posiadanej przez spółkę przekształcaną, gdyż, jak to wyżej wskazano, wymagana jest tutaj decyzja organu licencyjnego, wydana na podstawie art. 13 ust. 2 utd w postępowaniu wszczętym na wniosek spółki przekształconej (art. 13 ust. 3 utd). Z powyższych względów zgodzić się należy ze stanowiskiem zajętym przez Sąd pierwszej instancji, podzielającym stanowisko organu, że do czasu wydania pozytywnej dla spółki przekształconej decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 2 utd, spółka przekształcona nie może wykonywać transportu drogowego na podstawie licencji posiadanej przez spółkę przekształcaną. Skoro, co jest niesporne w sprawie, w dacie kontroli drogowej T. P.S.A., jako spółka przekształcona, nie dysponowała decyzją przenoszącą na nią uprawnienia z licencji posiadanej przez spółkę przekształcaną, tym samym wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 utd. Zatem, istniały podstawy prawne do nałożenia na spółkę przekształconą kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł, stosownie do przepisu lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Z powyższych względów, skarga kasacyjna, jako nieoparta na usprawiedliwionej podstawie, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).