VII SA/Wa 2133/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi D. i R. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. i R. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.) , po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej adaptacji strychu na cele mieszkalne w budynku usytuowanym na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. Uzasadniając decyzję organ podał, iż w toku prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy adaptacji strychu na cele mieszkaniowe oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót wraz z opinią o zgodności ich wykonania z obowiązującymi przepisami. Z przedłożonej przez inwestora oceny technicznej wynika, że w latach 1994-2000 na poddaszu budynku wykonano: ścianki działowe z kartongipsu, na poziomie poddasza trzy dodatkowe okna oraz wewnątrz "jednostkowe zamurowania". Jak stwierdził biegły stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników, a cały obiekt spełnia wymogi przepisów techniczno-budowlanych. Nadto z opinii wynika, iż poddasze nie może być przeznaczone na pomieszczenia mieszkalne ponieważ schody nie odpowiadają warunkom technicznym i Polskim Normom dla pomieszczeń mieszkalnych. Dodatkowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż w czasie oględzin elementów konstrukcyjnych budynku nie stwierdzono widocznych pęknięć, zarysowań i odkształceń. Także dach i stropy nie noszą śladów ugięć. Powyższe ustalenia w ocenie organu wskazują, iż brak jest podstaw do nakładania na inwestora dodatkowych obowiązków. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli D. D. i R. D. po rozpatrzeniu, którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Prace wykonane przy adaptacji poddasza nie wpłynęły na stan techniczny budynku. Potwierdza to ocena techniczna wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W ocenie organu ustalenia te wskazują, iż w sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości. Odnosząc się do zarzutów odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyznał, iż skarżący nie zostali powiadomieni o terminie oględzin, jednakże zawiadomiono ich o wszczęciu postępowania, w związku z czym mieli możliwość zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. złożyli D. D. i R. D. wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., 2) przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o zniesienie współwłasności zawisłej przed Sądem Rejonowym dla W. w W. sygn. [...] w celu ustalenia osoby, która dopuściła się samowoli budowlanej – adaptacji strychu budynku przy ul. [...] w W. oraz stanu prawnego wymienionej nieruchomości, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżących decyzja narusza art. 105 § 1 kpa bowiem postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Organ umarzając postępowanie orzekł jednocześnie merytorycznie rozstrzygając o przeznaczeniu pomieszczenia. Naruszono także przepisy postępowania w szczególności art. 6, 9, 10, 11 i art. 107 § 3 kpa a także art. 136 kpa. W toku postępowania nie powiadomiono bowiem skarżących o terminie oględzin, nie wyjaśniono kto i w jakim okresie dopuścił się samowoli budowlanej, a organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z ich wnioskami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W dalszych wywodach skargi wyjaśnili, iż są współwłaścicielami 1/6 nieruchomości przy ul. [...] w W. Pozostałe 5/6 tej nieruchomości należy do H. G. i S. M. Mimo, że są stronami postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie powiadomił ich o oględzinach, które odbyły się w dniu 26 października 2005 r. W sporządzonym po czynności protokole stwierdzono, że w latach 1998-2000 dokonali samowolnej adaptacji strychu. Nie jest to zgodne z prawdą. Potwierdzają to zeznania J. B., który w postępowaniu o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości zeznał, iż dokonał adaptacji strychu. W tym samym postępowaniu H. G. zeznając w charakterze strony, oświadczyła, iż wyraziła zgodę na przeprowadzone prace. Brak było zatem podstaw do przypisywania skarżącym dokonania samowoli budowlanej, a także nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, dająca podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. (...) Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek zawiadomienia z dnia 2 września 2005 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych przy adaptacji strychu na cele mieszkaniowe w budynku przy ul. [...] w W. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) wstrzymał roboty przy adaptacji strychu oraz nałożył na inwestorów H. G. i S. M. obowiązek oceny technicznej wykonanych robót oraz opinii o ich zgodności z warunkami technicznymi. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż zakres wykonanych samowolnie robót wymagał opracowania projektu budowlanego i uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto ustalił, że wykonane prace spowodowały naruszenie elementów konstrukcyjnych budynku. Z przedłożonej opinii technicznej, co prawda wynika, iż wprowadzone zmiany na poddaszu (wykonane ścianki działowe z kartongipsu, wewnętrzne jednostkowe zamurowania, wykonane trzy dodatkowe okna, a także skorygowanie konstrukcji więżby dachowej i wykonanie balkonu), nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników budynku, jednakże okoliczność ta w żadnym wypadku nie mogła stanowić podstawowej przesłanki umorzenia prowadzonego postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Wskazać nadto należy, iż poczynione przez organ I instancji ustalenia dotyczące inwestora wykonanych samowolnie robót budowlanych są wzajemnie sprzeczne. Z protokołu oględzin sporządzonego w dniu 26 października 2005 r. wynika, iż adaptacji strychu dokonali D. D. i R. D. w okresie 1998-2000, a współwłaściciele nieruchomości H. G. i S. M. domagają się przywrócenia stanu poprzedniego. Natomiast w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2006 r. jako inwestorów wymieniono wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie – dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych przy adaptacji strychu – nie było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Obowiązkiem organu było natychmiast wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności ustalenie czy charakter i zakres wykonanych robót budowlanych wymagał uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia. Stwierdzenie organu, iż wykonane roboty "spełniają obowiązujące przepisy techniczno-budowlane" i nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji obiektu jest niewystarczające bowiem nie oznacza to, że przeprowadzone roboty budowlane są zgodne z prawem . W sprawie nie ustalono także kto był inwestorem wykonanej adaptacji strychu. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż niezależnie od naruszenia dyspozycji art. 105 § 1 kpa w niniejszej nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Obliguje to Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1c p.p.s.a. na podstawie art.152 i art. 200 cytowanej ustawy orzeczono, jak w pkt II i III wyroku.