II SA/Sz 1032/08
WyrokWSA w Szczecinie2009-03-25
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, podniesiony po terminie na wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, może być uwzględniony przez organ odwoławczy lub sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, podniesiony po upływie terminu ustawowego na wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, jest spóźniony i nie może być rozpoznany przez organ odwoławczy ani sąd. Obowiązek wykazania, kto faktycznie korzystał z pojazdu, spoczywa na zobowiązanym, który chce uchylić się od odpowiedzialności, a nie na organie egzekucyjnym.Stan faktyczny
W. K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta podtrzymujące zasadność egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, błędu co do osoby zobowiązanej oraz nieprawidłowości proceduralnych po stronie wierzyciela. Organy administracji obu instancji uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na prawidłowe ustalenie obowiązku i brak podstaw do uwzględnienia zarzutów, zwłaszcza tych podniesionych po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2009r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela oddala skargę
Prezydent Miasta, działając jako wierzyciel należności, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 2 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.) – dalej u.p.e.a., oraz art. 18 kpa, podtrzymał zasadność egzekucji prowadzonej w stosunku do W. K. w oparciu o tytuł wykonawczy
Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia wierzyciel wskazał, że pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny tj. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego
poinformował, iż wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania w stosunku do zobowiązanego W. K., a zobowiązany pismem z dnia [...] r. wniósł zarzut na postępowanie egzekucyjne, w którym wskazał na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. W związku z tym, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do zasadności zarzutu.
W ocenie wierzyciela zarzut nie zasługuje na uwzględnienie bowiem obowiązek wniesienia opłaty z tytułu płatnego parkowania jak również obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej w przypadku nie wniesienia takiej opłaty, wynikał wprost z przepisów obowiązującego prawa tj. uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 113 poz. 1932) i uchwały Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2004 r. zmieniającej uchwałę Nr XIII/269/03 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 99 poz. 2168), wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2086 ze zm.).
Prezydent wskazał, że fakt obecności pojazdu marki O.nr rej. [...]obszarze strefy płatnego parkowania w oznaczonym miejscu i czasie został zarejestrowany przez pełniących swoje obowiązki inspektorów i zapisany na blankietach "zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania", które to zawiadomienia były umieszczane za wycieraczką przedniej szyby samochodu zobowiązanego. Prezydent wskazał, że jako zarządca drogi, jest wierzycielem należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdów na drogach publicznych Miasta . Z art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych wynika natomiast, że opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. Z przepisów tych wynika również właściwość organu egzekucyjnego, którym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego
. Opłaty dodatkowe z tytułu nieuiszczenia opłaty za postój pobiera zarządca drogi, tj. Prezydent Miasta . Miejskiemu Zakładowi Obsługi Gospodarczej – dalej MZOG zostało natomiast powierzone administrowanie strefą płatnego parkowania, ale nie jest on zarządcą drogi i nie pobiera jakichkolwiek opłat za działanie strefy, jest tylko jej administratorem. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie wymagają, aby zarząd drogi czy zarządca drogi zajmował się sprawami techniczno-organizacyjnymi strefy. W tej sytuacji nietrafny jest zarzut zobowiązanego, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a. Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej nie wynika bowiem z orzeczenia ani indywidualnej decyzji, tylko bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy prawa w sposób nie budzący wątpliwości konkretyzują elementy stosunku administacyjnoprawnego powstającego z mocy ustawy o drogach publicznych, gdyż wskazują one podmiot tego stosunku (korzystający z drogi publicznej), przedmiot (nieuiszczenie opłaty za postój), oraz obowiązek wynikający z tego stosunku (opłata dodatkowa w wysokości określonej przepisami prawa). W związku z tym zapis uchwały Rady Miasta w tym zakresie ma charakter jedynie deklaratoryjny, a więc stwierdzający że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z przepisów prawa, gdyż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej wynika z art. 13f ustawy o drogach publicznych. Wierzyciel wskazał, że zgodnie
z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, przy egzekucji należności pieniężnych
z tytułu opłaty dodatkowej za zobowiązanego należy przyjąć właściciela pojazdu, gdyż to on z reguły korzysta z pojazdu, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie. Prezydent wskazał także, że doręczone zobowiązanemu upomnienie z dnia [...] r. odpowiada wymogom określonym w art. 15 § 1 u.p.e.a.
W zażaleniu na to postanowienie W. K. podtrzymał swoje stanowisko wskazujące na nieistnienie egzekwowanego obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wskazał ponadto, że jest i był właścicielem wielu samochodów i nie jest w stanie wszystkimi jeździć jednocześnie, nie może też ponosić odpowiedzialności za parkowanie tych pojazdów w strefie płatnego parkowania, bowiem ustawa o drogach publicznych nakłada obowiązek wnoszenia opłat na korzystającego z drogi a nie na właściciela pojazdu. Oświadczył, że samochody które posiadał i posiada udostępniał rodzinie i innym osobom,
a samochód marki O. którego dotyczy tytuł wykonawczy często był pozostawiany w warsztatach samochodowych wraz z kluczami i dokumentami, a żadne przepisy prawa nie nakładają na właściciela pojazdu obowiązku prowadzenia ewidencji użyczeń czy wypożyczeń. Podniósł też, że nie wszystkie daty parkowania w strefie płatnego parkowania pokrywają się z okresem posiadania przez zobowiązanego danego samochodu, a numery którymi opatrzone są tytuły wykonawcze nie pokrywają się z numerami upomnień. Wskazał ponadto, że nie otrzymał zawiadomień o nieopłaconym postoju, a terminy parkowania wskazane
w upomnieniu są tak odległe, że nie jest w stanie określić kto korzystał z pojazdu w tym czasie. Wskazał, że Prezydent Miasta S. jako zarządca dróg powiatowych i wierzyciel należności powinien udowodnić osobie korzystającej ze strefy, że parkowała dany pojazd w danym dniu a nie domniemywać, że korzystającym ze strefy był właściciel pojazdu. W tej sytuacji zobowiązany ma prawo uważać, że miejsca gdzie stał pojazd nie były objęte strefą. Ponadto wskazał, że
z upomnienia wynika, iż opłata dodatkowa za parkowanie pojazdu została naliczona trzykrotnie w ciągu jednego dnia, co jest naciąganiem prawa. Zobowiązany ponownie podniósł, że Prezydent Miasta jako zarządca dróg i wierzyciel należności nie może żądać opłaty dodatkowej na rzecz podmiotu jakim jest MZOG.
W. K. zarzucił także wierzycielowi, że nie zachował
14 dniowego zawitego terminu na zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, co powinno skutkować uchyleniem postanowienia wierzyciela.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 33 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), art. 138
§ 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz § 7 i § 11 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. i uchwały Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia
22 listopada 2004 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Kolegium wskazało, że stosownie do art. 33 u.p.e.a. podstawowym środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest zarzut. Zgodnie z pouczeniem zawartym w doręczonym zobowiązanemu tytule wykonawczym, zarzut wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanym przepisie, tj:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
W przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego w ustawowym terminie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie wskazanej
w art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny stosownie do trybu określonego w art. 34 § 1 u.p.e.a. wydaje postanowienie dopiero po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela podjętego w formie postanowienia, które to rozstrzygniecie jest dla organu egzekucyjnego wiążące, Artykuł 33 powołanej ustawy, enumeratywnie wymienia jakie okoliczności mogą stanowić podstawę zarzutu, katalog ten jest wyczerpujący i zamknięty.
Organ odwoławczy wskazał, że ponad wszelką wątpliwość w sprawie mają zastosowanie art. 13 i art. 13b ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy o drogach publicznych oraz uchwała Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz zmieniająca ją uchwała Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia
22 listopada 2004 r.
Zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały Nr XIII/269/03 opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez:
1) wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe jego skasowanie przez zakreślenie znakami "X" miesiąca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 minut) rozpoczęcia postoju;
2) wykupienie abonamentu;
3) wniesienie opłaty zryczałtowanej.
Obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie powstaje więc z mocy prawa, a nie wniesiona opłata podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl § 11 ww. uchwały opłata dodatkowa za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych
w SPP wniesiona w terminie 7 dni od dnia nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł.
Dlatego ten, kto parkuje pojazd w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego winien mieć pełną świadomość, że narusza obowiązujące prawo
w tym zakresie i może otrzymać zawiadomienie, które stwierdza jedynie fakt nie uiszczenia opłaty. Dla potwierdzenia faktu obecności pojazdu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu nie jest wymagane zachowanie szczególnej formy
tj. wydanie orzeczenia w postaci decyzji i jej doręczenie, gdyż obowiązek opłaty wynika wprost z obowiązujących przepisów prawa. W związku z tym obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej wskazany w tytule wykonawczym jako wynikający z mocy prawa, winien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu sytuacji faktycznej
tj. zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu.
Odnosząc się do twierdzenia, że to wierzyciel powinien udowodnić fakt parkowania pojazdu przez określoną osobę w strefie płatnego parkowania organ odwoławczy wskazał, że ani wierzyciel ani organ egzekucyjny nie musi i nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego w tym zakresie ponieważ nie pozwalają na to przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ może w takiej sytuacji domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej był właściciel pojazdu. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 209/07.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że upomnienie z dnia
[...] r. w sposób nie budzący wątpliwości określa wierzyciela
tj. Prezydenta Miasta S. i zostało podpisane przez osobę działającą
z upoważnienia tego organu. Zatem twierdzenie jakoby egzekucja należności przez Prezydenta Miasta S. na rzecz MZOG była niedopuszczalna jest całkowicie chybione i bezpodstawne.
W rozpoznawanej sprawie zawiadomienia w liczbie [...] zostały wystawione w różnych okresach czasu przez różne osoby i w różnych częściach miasta, w związku z tym nie jest prawdopodobne, że zawiadomienia były wypisywane omyłkowo lub też dla żartu bądź też w celu pokrzywdzenia osoby zobowiązanej. Większość nieopłaconych postojów miała miejsce przy ul. B. i B. w godzinach przedpołudniowych, co może sugerować, że zobowiązany parkował pojazd w tym okresie z określonego powodu np. wykonywania pracy. Ponadto, wbrew twierdzeniom odwołującego się, zaledwie dwukrotnie nie opłacony postój został stwierdzony tego samego dnia, ale miało to miejsce w dwóch rożnych częściach miasta. Nie ulega zatem wątpliwości, iż samochód marki O. o numerze rejestracyjnym [...] należący do zobowiązanego został zarejestrowany
w strefie płatnego parkowania przez pełniących swe obowiązki inspektorów
i zapisany przez nich na blankiecie zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, które zostało umieszczone za wycieraczką przedniej szyby samochodu. Nie jest możliwe, aby uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania przyjąć, że inspektor SPP wypisał zawiadomienie o nieopłaconym postoju, wpisując w nim markę i numer rejestracyjny samochodu zobowiązanego, mimo że tego dnia o wskazanej godzinie i w tej części miasta nie widział takiego pojazdu na terenie strefy, bądź też wystawił takie wezwanie widząc prawidłowo wypełniony i ważny blankiet opłaty za postój. Nadto Kolegium wskazało, że dopiero w zażaleniu na postanowienie zobowiązany zakwestionował, że to on faktycznie parkował w strefie płatnego parkowania bowiem mogły to czynić inne osoby z rodziny, co można zakwalifikować jako zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Jednakże termin do wniesienia zarzutów określony w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ma charakter zawity, a jego uchybienie skutkuje negatywnymi dla zobowiązanego konsekwencjami w sferze obrony jego praw w toczącym się postępowaniu. Zobowiązany nie może wnosić w dowolnym czasie nowych zarzutów lub uzupełniać już wniesionych o nowe podstawy prawne bądź faktyczne. Tak więc zarzut błędu co do osoby zobowiązanej nie może zostać rozpoznany przez wierzyciela ani tym bardziej przez organ odwoławczy, a wszelkie inne okoliczności
w szczególności fakt parkowania przez zobowiązanego samochodu w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu, nie budziły wątpliwości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie W. K. powtórzył zarzuty podniesione
w zażaleniu. Wskazał ponadto, że otrzymał dwa upomnienia dotyczące samochodu marki P., a zaskarżone postanowienie dotyczy samochodu marki O.. Ponadto, że postanowienie SKO nie dotyczy skarżącego bowiem nazywa się on W. K., a nie Kamieński jak wskazało SKO w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto, że z art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wynika, iż obowiązanym do uiszczania opłat dodatkowych jest korzystający z drogi publicznej,
a nie właściciel pojazdu, który został zaparkowany na tej drodze. Skarżący wskazał, że wnosił zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej w poprawionym (uzupełnionym) zarzucie i zmieścił się terminie zawitym, a nie przesłanie tego pisma SKO może być celowe. Ponadto nie ustosunkowanie się przez organ nadzoru do podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż wierzyciel nie dochował 14 dniowego terminu do zajęcia stanowiska, świadczy o stronniczości SKO .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazało, iż ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że upomnienie nr Up [...] z dnia [...] r. dotyczące samochodu marki O. o nr rej.[...] zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r., także wszystkie zgromadzone kopie zawiadomień o nieopłaconym postoju dotyczą tego pojazdu, a skarżący nie kwestionuje faktu bycia jego właścicielem. Odnosząc się do błędu w nazwisku skarżącego SKO wskazało, że jest to drobna omyłka pisarska.
Odnośnie do twierdzenia skarżącego dotyczącego nie zachowania przez wierzyciela 14 dniowego terminu na zajęcie stanowiska, SKO wskazało, że zarzut ten jest całkowicie chybiony, gdyż termin ten wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest terminem zawitym, wobec czego z zajęciem stanowiska przez wierzyciela po upływie terminu nie wiążą się skutki na jakie wskazuje skarżący. W myśl art. 34 § 3 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia o zajęciu stanowiska. SKO wskazało, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie podnosił on we wniesionych zarzutach ani w piśmie z dnia [...] r. zatytułowanym "[...]", iż nie tylko on kierował pojazdem marki O., ale że czyniły to także inne osoby. Zarzut taki został podniesiony dopiero na etapie zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta S., czyli po upływie 7 dniowego terminu na wniesienie zarzutów, dlatego nie mógł być rozpatrzony. SKO wskazało, że zarówno obowiązek zapłaty opłaty parkingowej jak i opłaty dodatkowej spoczywa na korzystającym z drogi publicznej, jednakże gdy korzystającym nie jest właściciel pojazdu winien on wskazać konkretnie z podaniem imienia, nazwiska i adresu zamieszkania jak i wskazać w jakich terminach osoby te korzystały z pojazdu. Wskazanie dokonane w zażaleniu jak i w skardze nie jest wystarczające, gdyż skarżący winien konkretnie i w sposób nie budzący wątpliwości wskazać w jakich terminach i dniach poszczególne osoby korzystały z pojazdu, aby umożliwić tym samym wystawienie tytułu wykonawczego na inne osoby. Na organie egzekucyjnym nie ciąży obowiązek ustalenia osób korzystających z drogi, które użytkowały pojazd skarżącego. Obowiązek ten spoczywa na skarżącym, gdyż to on podnosząc tę okoliczność zamierza wywołać określony skutek prawny w postaci uchylenia się od odpowiedzialności. Skoro skarżący podnosi, że to nie on parkował pojazd będący Jego własnością, ale czyniły to inne osoby, winien osoby te wskazać, nie jest natomiast możliwe przerzucenie obowiązku poszukiwania tych osób na organ.
W ocenie SKO nie jest możliwa z logicznego punktu widzenia sytuacja, w której samochód o określonej wartości, często bardzo wysokiej, jest udostępniany dużej liczbie osób, które w sposób zupełnie dowolny i swobodny bez jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt korzystania z pojazdu, użytkują tenże pojazd. To w interesie skarżącego leży wykazanie szczególnej dbałości samochód którego jest właścicielem, a nie prowadząc żadnej ewidencji użytkowników pojazdu, nie podpisując umów w tym zakresie ani protokołów zdawczo-odbiorczych, sam pozbawił się środków dowodowych, które w sprawie miałyby kluczowe znaczenie dla ustalenia osoby zobowiązanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące
w mocy postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, wydane na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.).
Jak ustaliły organy orzekające w sprawie, co potwierdzają akta sprawy, w dniu
[...] r. skarżącemu zostało doręczone upomnienie Nr [...] wystawione przez Prezydenta Miasta na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wzywające do uregulowania w terminie 7 dni, należności za [...] nieopłaconych postojów pojazdu marki O. o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania
w Szczecinie w okresie od [...] r. do [...] r.,
Jak wskazał organ odwoławczy co potwierdza skarżący, odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r. dotyczącego opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu [...] w strefie płatnego parkowania we wskazanym wyżej okresie czasu, został doręczony skarżącemu w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. (które wpłynęło do organu egzekucyjnego
w dniu [...] r.) skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej w których wskazał na nie istnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny powiadomił wierzyciela o wniesionych zarzutach, a wierzyciel uznał zarzuty za nie uzasadnione.
Podstawą wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
(Dz. U. z 2007 r. 19 poz. 115 zez zm.) Z ustawy tej wynika, że z drogi publicznej, zgodnie z jej przeznaczeniem, może korzystać każdy. Ograniczenia w powszechnej dostępności drogi mogą wynikać tylko z przepisów prawa. Jedno z takich ograniczeń wprowadza przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy. Przewiduje on możliwość uzależnienia, w pewnych przypadkach, korzystania z drogi publicznej od wniesienia opłaty za parkowanie. Stosownie do art. 13b ust. 1 tej ustawy opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
W myśl art. 13b ust. 2 i 3 i 4 ustawy, strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej,
w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania. Rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:
1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;
2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;
3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.
Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7).
Prezydent Miasta , w tytule wykonawczym, jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazał uchwałę Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecina z dnia 1 grudnia 2003 r. zmienioną uchwałą tego organu Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Uchwałą Nr XIII/269/03 Rada Miasta Szczecina ustaliła strefę płatnego parkowania na drogach publicznych miasta S., której obszar określiła w załączniku do uchwały, ustaliła opłaty za parkowanie pojazdów w strefie, sposób uiszczania tych opłat, oraz stawkę opłaty dodatkowej za nie uiszczenie opłaty za parkowanie (§ 11 uchwały).
Zgodnie z art. 13b ust 7 ustawy o drogach publicznych opłatę, o której, mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi. Z regulacji art. 19 ust. 5 tej ustawy bezspornie zaś wynika, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
Prawidłowo zatem postąpił Prezydent Miasta S. wystawiając tytuł wykonawczy za postój w strefie parkowania pojazdu należącego do skarżącego. Miasto S. jest miastem na prawach powiatu, tak więc zarządcą dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych jest Prezydent Miasta.
Zakres przedmiotowy obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej określa art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1d tej ustawy, egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Takim aktem prawnym jest ustawa o drogach publicznych (art. 40d ust 2 tej ustawy).
Obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika zatem bezpośrednio
z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Nie przysługują więc typowe środki odwoławcze, określone w k.p.a. Można jednak zwrócić się do podmiotu pobierającego opłaty o dokonanie odpowiednich wyjaśnień. Zarówno po wystawieniu zawiadomienia, jak i po otrzymaniu upomnienia kierowcy mają prawo zwrócić się o ustalenie istnienia obowiązku zapłaty należności za parkowanie. Natomiast po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osobie zainteresowanej służy prawo wniesienia zarzutów.
W przypadku nieuiszczenia należności w ciągu 7 dni od doręczenia upomnienia wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy. Zgodnie z art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzycielem obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana
w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Dlatego też prawidłowo przyjęto w rozpatrywanej sprawie, że podmiotem tym jest zarządca drogi, ponieważ jest uprawniony do kontroli uiszczania opłat oraz ich pobierania.
Sąd oceniając legalność zaskarżonego aktu uznał, że stanowisko wierzyciela jest uzasadnione i nie narusza prawa. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istnieje i podlega egzekucji administracyjnej.
Natomiast zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej podniesione przez skarżącego dopiero w zażaleniu na postanowienie zasadnie zostały uznane za spóźnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego w piśmie [...] r. zatytułowanym "[...]" ani w kolejnym piśmie złożonym w siedzibie organu egzekucyjnego w dniu [...] r. zatytułowanym "[...]" o identycznej zresztą treści, nie podnosił błędu co do osoby zobowiązanej. Zatem zarzut ten jako spóźniony nie mógł być rozpoznawany przez organ odwoławczy.
Niezasadny jest zarzut skargi, że wydanie przez wierzyciela postanowienia po upływie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, jest wadą skutkującą uchyleniem stanowiska wierzyciela. Stosownie do art. 34 § 3 u.p.e.a. jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia zawierającego ostateczne stanowisko wierzyciela.
Jak wskazano powyżej, zarzuty skargi dotyczące nie ustalenia przez wierzyciela osoby która faktycznie parkowała pojazd skarżącego w strefie płatnego parkowania nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem skarżący podniósł je dopiero w zażaleniu z dnia [...] r. a następnie skardze do Sądu, a termin na wniesienie zarzutów upłynął z dniem [...] r.
Stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zm. Dz. U z 2004 r. Nr 162 poz. 1692) w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło