II SA/Rz 482/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-10-04
Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać odmówiona ze względu na naruszenie ładu przestrzennego i interesu publicznego, pomimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ może odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeśli inwestycja narusza wymagania ładu przestrzennego, w tym zasady urbanistyki i architektury, oraz interes publiczny. Naruszenie to może wynikać z dysonansu przestrzennego, braku harmonii z otoczeniem oraz braku akceptacji społecznej, co zostało potwierdzone analizą urbanistyczną i protestami mieszkańców.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. Sp. z o.o. złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. "stacja bazowa Telefonii komórkowej" na działce przy ul. S. w R. Prezydent Miasta odmówił ustalenia lokalizacji, wskazując na niezgodność inwestycji z ładem przestrzennym i interesem publicznym, mimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzje do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego -skargę oddala-
Prezydent Miasta [...] , decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 4 ust.1, art. 56, 59 ust.1 i art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 117 z 10 maja 2003 r.)po rozpatrzeniu wniosku A. sp. z o.o. z siedzibą
w W. , odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego na zamierzenie inwestycyjne p.n. "stacja bazowa Telefonii komórkowej [...] Południe" na działce nr [...] obr. [...] położonej przy ul. S. w R.
Akta sprawy i uzasadnienie decyzji wskazują, że wniosek dotyczył inwestycji składającej się z kontenera technologicznego posadowionego u podstawy wieży \budynku Domu Kultury oraz z masztu o wysokości 8 -12 m usytuowanego na dachu budynku. Objęty wnioskiem teren stanowi obszar intensywnej zabudowy jednorodzinnej , wolno stojącej i bliźniaczej, o wysokości nie przekraczającej 2 kondygnacji.
Organ stwierdził , że zgodnie z art. 56 ustawy , nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego , jeżeli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Przedsięwzięcie niezgodne jest z art. 1 ust.2 pkt. 1,2 i 9 ustawy, który stanowi, że w planowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ładu przestrzennego , urbanistyki i architektury, walory architektoniczne, krajobrazowe i potrzeby interesu publicznego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ład przestrzenny oznacza ukształtowanie przestrzeni tworzące harmonijną całość. Usytuowanie planowanej wieży na dachu stanowiłoby dysonans przestrzenny i nie jest zgodna z funkcją otoczenia. Nadto – zgodnie z art. 2 ust.4 – pod pojęciem interesu publicznego należy rozumieć uogólniony cel dążeń i działań uwzględniających zobiektywizowane potrzeby społeczne. Liczne protesty osób mieszkających w sąsiedztwie planowanej inwestycji świadczą , że narusza ona interes publiczny lokalnej społeczności.
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca zarzucił , że planowane zamierzenie należy do inwestycji celu publicznego , a wniosek dotyczy terenu, co do którego nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do art. 2 pkt.5 ustawy , pod pojęciem inwestycji celu publicznego należy rozumieć działania stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6, który stanowi katalog otwarty. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że celami publicznymi są cele, których realizacja służy ogółowi i jest przeznaczona dla zaspokojenia potrzeb powszechnych . Działalność A. Sp. z o. o. podejmowana jest do realizacji celów publicznych .
Nadto – w postępowaniu uchybiono zasadzie wyrażonej w art. 10 k.p.a. nie dając wszystkim stronom lub ich pełnomocnikom możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Po rozpatrzeniu odwołania , Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją [...] z dnia [...] marca 2007 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust.2 pkt. 1 i 2, art. 2 pkt.1, art. 4 ust.2 pkt.1, art.50 ust.1pkt.2, art. 54 pkt.2a oraz art.56 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że ustawa nakłada na organ obowiązek kształtowania ochrony ładu przestrzennego
w procesie lokalizowania inwestycji celu publicznego . Niezgodność zamierzenia
z wymaganiami ładu przestrzennego została przez organ I instancji wykazana. Analiza urbanistyczna dokonana przez osobę profesjonalnie przygotowaną do prac projektowych i planistycznych wykazała, że przedmiotowa inwestycja narusza ład przestrzenny. Organ podzielił też pogląd, że inwestycja godzi w interes publiczny, bowiem nie znajduje akceptacji społecznej .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. sp. z o.o. zarzuciła :
1/ naruszenie prawa materialnego , w szczególności :
- art. 56 ustawy poprzez uznanie, że zamierzenie jest niezgodne z przepisami odrębnymi;
- art.1 ust.2 w zw. z art.2 pkt.1 ustawy poprzez ogólne odniesienie się do wymagań ładu przestrzennego w zakresie uznania, że inwestycja jest sprzeczna z ogólnymi zasadami kształtowania ładu przestrzennego i bezzasadne uznanie, że godzi ona w interes publiczny;
- pominięcie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 30.10.2003
w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku...
2/ naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 9 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę materiału dowodowego i dowolne uznanie, że zamierzenie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przepisy o planowaniu przestrzennym dają organowi możliwość oddziaływania na architekturę .Cel publiczny nie niweczy obowiązku organów dbania o ład architektoniczny.
Na rozprawie w dniu 4 pażdziernika 2007 Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika stowarzyszenie B., którego przedstawiciel wniósł
o oddalenie skargi .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269 z 2002 r./ sądy te sprawują zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r./. zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie
z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy , naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Wychodząc z tak określonych podstaw kontroli Sąd stwierdza, że skarga A. S.A. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy określa ustawa z dnia 27 marca 2003 roku
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. ( Dz. U. Nr 80 poz. 717 z 2003 r. ze zm.)zwana dalej u.p.z.p. Ustawa ta w art. 1 ust.2 stanowi, że w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego , w tym urbanistyki i architektury /ust. 2 pkt.1 / , walory architektoniczne i krajobrazowe / ust.2 pkt.2 / , a także potrzeby interesu publicznego / ust.2 pkt. 9 /.
Przepis art. 2 pkt.1 , pod pojęciem "ład przestrzenny" definiuje takie ukształtowanie przestrzeni , które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno – gospodarcze, środowiskowe , kulturowe oraz kompozycyjno – estetyczne.
W rozpatrywanej sprawie, A. sp. z o.o. ubiegała się o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. stacja bazowa telefonii komórkowej na działce [...] przy ul. S. w R. Z opisu inwestycji zawartej we wniosku wynika, że anteny stacji bazowej planowane są na znacznej wysokości. Źródłem emisji pól do otoczenia ma być 9 anten sektorowych oraz 7 anten linii radiowych.
Prezydent Miasta [...] przed wydaniem decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji stacji bazowej zlecił wykonanie analizy urbanistycznej osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego .Wynika z niej, że przedmiotowa inwestycja planowana jest na budynku remizy strażackiej, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Całe zagospodarowanie w analizowanym obszarze – to intensywna zabudowa jednorodzinna , wolno stojąca i bliżniacza. Gabaryt wysokościowy tej zabudowy jest ujednolicony i nie przekracza 2 kondygnacji
z poddaszem. Wysokość planowanej wieży , usytuowanej na dachu budynku ma wynosić 8-12 m . Analiza urbanistyczna ocenia planowaną inwestycję negatywnie wskazując , że stanowić ona będzie dysonans przestrzenny wśród zdecydowanie niskiej zabudowy.
Zgodnie z ustawą dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. 01.142.1591) do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów / art. 6/. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. M.in. zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego ,gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej / art. 7 ust.1 pkt.1 ustawy samorządowej /. Organy orzekające w sprawie, w oparciu
o analizę urbanistyczną sporządzoną przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami , stanęły na stanowisku, że przedmiotowa inwestycja stanowić będzie dysonans wysokościowy w sąsiedztwie budynków jednorodzinnych.
Sąd podziela też pogląd organów, że planowana inwestycja godzi w interes publiczny. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt.4 u.p.z.p. przez interes publiczny należy rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności , związanych z zagospodarowaniem przestrzennym. Akta sprawy wskazują, że lokalizacja projektowanej inwestycji jest kontrowersyjna i wywołała zdecydowane protesty mieszkańców osiedla, czyli nie znalazła aprobaty społecznej.
Reasumując – Sąd stanął na stanowisku, że ustawa o samorządzie terytorialnym upoważnia gminę do decydowania w kwestiach ładu przestrzennego i gospodarki terenami. Wymagania ładu przestrzennego wynikają z przepisów prawa, w tym m.in. prawa budowlanego , ale też rodzą obowiązek przestrzegania norm estetycznych.
Wskazując na powyższe, Sąd skargę oddalił w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło