II GSK 547/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. S. S.A. z siedzibą w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2528/08 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. S. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia : uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę A.M.S. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu wskazał, że skarga spółki A.M.S. S.A. jest niedopuszczalna, gdyż skarżąca spółka nie była stroną postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Skargę kasacyjną na to postanowienie wniosła spółka A.M.S. S.A. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 32 p.p.s.a. oraz 50 § 1 p.p.s.a. - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – polegające na przyjęciu, iż A.M.S. S.A. jako adresat zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) nie jest stroną postępowania, a co za tym idzie jej skarga podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W ocenie skarżącej spółki żadnego znaczenia w sprawie nie ma wydanie przez SKO postanowienia z dnia 26 lutego 2009 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki. Ponieważ skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję SKO została wniesiona jeszcze przed wydaniem wskazanego wyżej postanowienia z 26 lutego 2009 r. o sprostowaniu decyzji, to tym samym niezaskarżenie w terminie późniejszym postanowienia o sprostowaniu nie ma żadnego wpływu na interes prawny A.M.S. S.A. do zaskarżenia decyzji SKO z [...] września 2008 r. Zdaniem skarżącej skarga kasacyjna jest zasadna, gdyż Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna znajduje uzasadnione podstawy. Skarga kasacyjna oparta jest wyłącznie na drugiej spośród wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych, to jest mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania. Rozwijając zarzut skarżąca podniosła kwestię badania przez Sąd I instancji legitymacji skargowej, o jakiej mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu podkreślić należy, iż istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Zgodnie z przeważającym w orzecznictwie poglądem, który Naczelny Sąd Administracyjny podziela, badanie legitymacji skargowej odbywa się na rozprawie, a efektem stwierdzenia jej braku jest oddalenie skargi wyrokiem na podstawie art. 151 p.p.s.a. a nie odrzucenie skargi na podstawie wskazanego jako naruszony art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym (por. orzeczenia NSA: z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 374/07, LEX nr 468574; z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06, LEX nr 384145; wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2004 r., sygn. akt IV S.A. 1862/03, Monitor Spółdzielczy 2004/6/54). Odrzucenie skargi postanowieniem jest dopuszczalne tylko wtedy gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, w szczególności wtedy gdy skargę wnosi podmiot, który nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów określonych w art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. W art. 50 § 1 p.p.s.a. ustawodawca powiązał legitymację skargową z przysługiwaniem interesu prawnego podmiotowi wnoszącemu skargę. Sąd I instancji ograniczył rozważania dotyczące interesu prawnego skarżącej spółki do stwierdzenia, że nie była ona stroną postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja ewidentnego braku interesu prawnego po stronie wnoszącej skargę. Nie można bowiem uznać, iż sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. decyzji [...] przez SKO poprzez wpisanie słów "M.S. Sp. z o.o. z siedzibą w W." zamiast "A.M.S. S.A. z siedzibą w P.", po wniesieniu przez A.M.S. S.A skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jednoznacznie powoduje wyłączenie skutków funkcjonowania w obrocie decyzji o wcześniej nadanej treści i oznacza oczywisty brak legitymacji skargowej po stronie A.M.S. S.A., co uzasadnia odrzucenie skargi przez Sąd I instancji, bez wcześniejszej oceny interesu prawnego strony, który zgodnie z przedstawionym powyżej poglądem powinien zostać zbadany na rozprawie. Poza sporem pozostaje, że w chwili wnoszenia skargi skarżąca spółka wskazana była w zaskarżonej decyzji jako strona. Sprostowanie decyzji nastąpiło po znacznym upływie czasu od wniesienia skargi. W orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym interes prawny o jakim mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. może być wywodzony z przepisów postępowania, co występować może w szczególności w sytuacji gdy w decyzji jako stronę wskazano osobę, która w rzeczywistości stroną nie była ( por. wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2004 r., sygn. akt III S.A. 1617/02 z glosą W. Chróścielewskiego, OSP 2005/11/128 ). Ocena czy, między innymi w tym kontekście, A.M.S. S.A. z siedzibą w Poznaniu przysługuje legitymacja skargowa powinno nastąpić na rozprawie ( art. 90 § 1 p.p.s.a. ) w składzie trzech sędziów ( art. 16 § 1 p.p.s.a. ) o ile nie zaszłyby warunki do rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ( art. 120 p.p.s.a. ). Zanim to nastąpi zajmowanie stanowiska w omawianej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny jest przedwczesne. Przedwczesna byłaby również ocena znaczenia i dopuszczalności sprostowania decyzji poprzez oznaczenie jako strony całkowicie innego podmiotu niż wcześniej określony. Zbadanie legitymacji skargowej powinno nastąpić we właściwym trybie. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła nieważność postępowania. Błędne skądinąd założenie, że zachodziły podstawy do odrzucenia skargi skutkowało dopuszczalnym w świetle art. 58 § 3 p.p.s.a. rozpoznaniem sprawy w składzie jednoosobowym na posiedzeniu niejawnym. Nie zachodziły zatem podstawy nieważności wymienione w art. 183 § 2 pkt 3 względnie pkt 5 p.p.s.a. Wskazane naruszenie przepisów było jednak na tyle istotne, że zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Z wymienionych powodów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.