I SA/Sz 768/08

WyrokWSA w Szczecinie2009-03-26

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Zygmunt Chorzępa, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogą opierać się na danych z programów komputerowych (Info-Ekspert, Eurotax) przy ustalaniu średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na potrzeby zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego, czy też wymagany jest dowód z operatu szacunkowego rzeczoznawcy?
Ratio decidendi
Organy podatkowe mogą wykorzystywać profesjonalne programy komputerowe (np. Info-Ekspert, Eurotax) do ustalania średniej wartości rynkowej pojazdów na potrzeby zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego, ponieważ dane te są powszechnie stosowane i uznawane za wiarygodne. Nie ma podstaw do kwestionowania tych danych, zwłaszcza gdy strona nie przedstawiła własnych dowodów na stan techniczny pojazdu lub nie wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację AKC-U z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i wpłacił podatek akcyzowy. Następnie złożył wniosek o zwrot nadpłaty, deklarując niższy podatek. Organ pierwszej instancji określił należne zobowiązanie i odmówił stwierdzenia nadpłaty. Organ odwoławczy, powołując się na ustawę z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty, uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, określając należną nadpłatę na podstawie wyceny z programów komputerowych (Info-Ekspert, Eurotax), uwzględniając częściowo uszkodzenia pojazdu. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalania wartości rynkowej i brak uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego i stwierdzenia nadpłaty w tym podatku oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w S. uchylił w części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. i określił należne zobowiązanie w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł, stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym w kwocie [...]zł wraz z należnym oprocentowaniem oraz utrzymał w mocy wyżej wymienioną decyzję w pozostałym zakresie. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego. W dniu [...] r. R. M. złożył w Urzędzie Celnym deklarację AKC-U z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki B. o pojemności silnika [...]cm3, rok produkcji [...] i wpłacił kwotę [...]zł. W dniu [...] r. R. M. złożył wniosek o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego załączając korektę deklaracji AKC-U, w której zadeklarował podatek akcyzowy w kwocie [...]zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, na podstawie przedłożonego tłumaczenia rachunku zakupu z dnia [...] r. oraz kopii ogłoszenia internetowego dotyczącego przedmiotowego samochodu (innych dokumentów dotyczących stanu technicznego samochodu strona, pomimo wezwania organu nie przedłożyła) w decyzji z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. określił wnioskodawcy należne zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...]zł, odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł oraz jej zwrotu, a także określił nadpłatę w podatku akcyzowym w wysokości [...]zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] r. W dniu [...] r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art.122, art.180 i art.187 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu wyjaśnienia sprawy, niedopuszczenie jako dowodów wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności dowodów w postaci oględzin auta, przesłuchania strony lub świadków w celu ustalenia rzeczywistego stanu auta, jak również niezebranie i nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, iż przedmiotowy samochód był uszkodzony, co jego zdaniem oznacza, że rynkowa wartość przedmiotowego auta absolutnie nie mogła opiewać na kwotę podaną w decyzji, a wynikającą z elektronicznej wersji stosownych katalogów, co do których nie podano nawet gdzie są dostępne i na jaki dzień przyjęto średnią wartość rynkową przedmiotowego samochodu. Zdaniem autora odwołania ,organ podatkowy dokonał błędnej wykładni wyroku ETS w sprawie C-313/05, z którego wynika, że wysokość podatku akcyzowego nie może przekroczyć podatku akcyzowego obliczonego według stawki uzależnionej od pojemności skokowej silnika i od podstawy opodatkowania, stanowiącej cenę zapłaconą sprzedającemu. Dyrektor Izby Celnej w S. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] r., powołując treść art.72 § 1 pkt 1, art.75 § 2 pkt 1 a , art. 75 § 3 i art.81 § 2 Ordynacji podatkowej postanowił uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej kwoty zobowiązania podatkowego i określenia kwoty nadpłaty i orzec, co do istoty sprawy oraz utrzymać w mocy decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w kwocie wnioskowanej przez podatnika. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że w dniu 19 lipca 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 9.05.2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, która to ustawa znajduje zastosowanie do przedmiotowego postępowania (Dz.U. Nr 118, poz. 745). Dalej w uzasadnieniu decyzji stosownie do art.3 ust.1-3 przywołanej ustawy organ odwoławczy wyjaśnił podatnikowi zasady ustalania wysokości nadpłaty w podatku akcyzowym, wskazując, że nadpłatę stanowi różnica pomiędzy podatkiem zapłaconym w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu a podatkiem zawartym w średniorynkowej cenie samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju, ustalona według specjalnego, wskazanego w ustawie wzoru. Wskazał, że punktem wyjścia do wyznaczenia tej ceny jest średnia wartość rynkowa samochodu ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym w miesiącu powstania obowiązku w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, a jeżeli miesiąc powstania obowiązku podatkowego nie jest możliwy do ustalenia - w miesiącu zapłaty podatku akcyzowego - średniej ceny zarejestrowanego na terenie kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz - jeśli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwpólnotowo samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w S., wskazał, że w celu określenia czy w niniejszej sprawie podatek akcyzowy faktycznie uiszczony przez stronę przewyższa kwotę podatku zawartą w średniej wartości rynkowej podobnego pojazdu, który został zarejestrowany wcześniej w Polsce wykorzystał programy komputerowe służące do ustalenia wartości rynkowej pojazdów samochodowych, tj. Eurotax Informator Rynkowy Samochody Osobowe, Info-Ekspert Katalog Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Samochodowego. Na podstawie programu Info-Ekspert, przy uwzględnieniu wszelkich korekt wpływających na wartość pojazdu (ze względu na datę pierwszej rejestracji, przebieg, uszkodzenia i koszty zakupu części do naprawy lub wymiany - przyjęte zgodnie z adnotacją z rachunku zakupu z dnia [...] r. ) organ dokonał wyceny tego typu pojazdu rocznik [...] zarejestrowanego w Polsce w [...] r. na kwotę [...] zł. Organ odwoławczy dokonał również stosownych wyliczeń wartości rynkowej pojazdu w programie Eurotax Glas’s, i biorąc pod uwagę stosowne korekty stwierdził, że wartość rynkowa przedmiotowego samochodu wyniosła [...] zł. Wobec istnienia dwóch odmiennych wartości rynkowych dla ustalenia w prawidłowej wysokości należnej podatnikowi nadpłaty Dyrektor Izby Celnej przyjął cenę rynkową ustaloną w oparciu o program Info-Ekspert jako korzystniejszą dla strony w kwocie [...] zł, uznając ją za średnią cenę tego typu pojazdu oferowaną na rynku krajowym w miesiącu [...] r. Wskazano też, że wartość ta jest również niższa od wartości ustalonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S. stosownie do postanowień art.3 ust.1 ustawy z dnia [...] r. dokonał obliczenia kwoty zwrotu nadpłaty w wysokości [...]zł, stwierdzając, że w niniejszej sprawie podatek akcyzowy zapłacony przez stronę ([...]zł.) jest wyższy niż kwota podatku akcyzowego obliczonego w sposób wskazany w ustawie z dnia [...]r., a jednocześnie w wysokości mniejszej aniżeli wnioskowała o to strona. Końcowo organ odwoławczy, kierując się dyspozycją art.5 ust.1 ww. ustawy o zwrocie nadpłaty, regulujący termin liczenia oprocentowania nadpłaty w sposób bardziej korzystny dla podatnika niż przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, zmienił w tej części decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S., przyjmując iż oprocentowanie to przysługuje od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu. Z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji wynika także, że organ II instancji przychylił się częściowo do zarzutów odwołania i uwzględnił częściowo uszkodzenia pojazdu. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony niedopuszczeniu jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dowodów w postaci oględzin auta, przesłuchania strony lub świadków w celu ustalenia rzeczywistego stanu auta stwierdził, iż strona miała możliwość okazania wszystkich dowodów w sprawie i złożenia wniosku o przesłuchanie, czego jednak nie uczyniła. W kwestii zarzutu nieprzeprowadzenia oględzin auta w okresie przeszło trzech lat od jego nabycia zauważono, że powołanie biegłego i oględziny pozwoliłyby na ustalenie ewentualnych uszkodzeń samochodu oraz śladu jego napraw stwierdzonych w chwili obecnej bez możliwości wyodrębnienia tych uszkodzeń, które istniały w pojeździe w dniu jego nabycia. Dyrektor Izby Celnej w S. uznał również za bezzasadne zarzuty niepodania dostępności katalogów, na podstawie których ustalono średnią wartość rynkową pojazdu wskazując, iż z treści decyzji wynika jakim programem organ się posłużył. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik R. M. wniósł o jej uchylenie w całości zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie: - art.3 ust. 2 ustawy z dnia 9.05.2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym przez błędne jego zastosowanie, - art. 210 § 1 pkt.6 Ordynacji podatkowej przez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że zdaniem podatnika wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu jedynie o informacje zawarte w programach Info-Ekspert i Eurotaxglas’s narusza prawo. Organ podatkowy nie podał na podstawie jakiego przepisu prawa oparł się właśnie na tych informacjach. W ocenie pełnomocnika dane udostępniane w tych programach mogą jedynie pomocniczo służyć do ustalenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. Zdaniem skarżącego jedynie dowód z operatu szacunkowego wykonanego przez rzeczoznawcę samochodowego byłby właściwym sposobem na ustalenie spornej wartości rynkowej pojazdu, a na obowiązek przeprowadzenia takiego dowodu wskazuje art.181 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzut naruszenia art.210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wskazano, iż dokonane w zaskarżonej w ujęciu tabelarycznym korekty wartości samochodu (in minus i in plus) nie zawierają żadnego uzasadnienia, w związku z czym podatnik pozbawiony jest możliwości obrony swych praw, a określenie ponownej wartości auta w postępowaniu odwoławczym nie dopuściło go do uczestnictwa w jednej instancji. Dyrektor Izby Celnej w S. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wynikające z zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Nie ma wątpliwości co do tego, że podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym stanowiły przepisy ustawy z [...]r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. Nr 118, poz. 745), co wynika z art. 9 tej ustawy. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy podatkowe polega na tym, że skarżący w dniu [...]r. nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki B. o pojemności silnika [...] cm3, wyprodukowany w [...]r., i w dniu [...]r. zapłacił wykazany w deklaracji uproszczonej AKC-U podatek akcyzowy w kwocie [...] zł, której zwrotu dochodzi. Zgodnie z art. 3 ust.1 powołanej wyżej ustawy z [...]r. kwotę zwrotu nadpłaty ([...]) ustala się wg podanego wzoru jako różnicę pomiędzy podatkiem zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego (...) samochodu osobowego ([...]), a podatkiem akcyzowym zawartym w ocenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju ustalonym dla samochodów o pojemności skokowej silnika powyżej 2000 cm3 zgodnie z podanym wzorem n = (średnia wartość rynkowa samochodu: [...]) x [...]. Zgodnie zaś z art. 3 ust.2 omawianej ustawy, średnią wartością samochodu osobowego jest wartość ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym, w miesiącu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego (...) samochodu osobowego (...), średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, roku produkcji oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty wewnątrzwspólnotowo (...) samochód osobowy, od którego zapłacono podatek akcyzowy z tytułu jego nabycia wewnątrzwspólnotowego (...). Wbrew stanowisku skargi zaskarżona decyzja nie narusza powołanego przepisu, wręcz przeciwnie wypełnia w pełni jego postanowienia. Wskazując, że średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym, miesiącu powstania obowiązku podatkowego średniej ceny zarejestrowanego podobnego samochodu ustawodawca nie wskazał jakie notowania należy uwzględniać. W tym zakresie wybór narzędzi do dokonania analiz porównawczych w celu ustalenia wartości rynkowej samochodu pozostawiony został organom podatkowym. Wykorzystanie wskazanych programów komputerowych odpowiada wymaganiom art. 3 ust.2 omawianej ustawy. Należy zauważyć, że sp-ki wydające informatory o rynkowych wartościach pojazdów ("Info-Ekspert", "Eurotax") prowadzą je w sposób profesjonalny. Dane zbierane przez te firmy pochodzą z największych giełd samochodowych, auto-komisów, salonów sprzedaży oraz ogłoszeń prasowych z całej Polski. Katalogi te są też powszechnie wykorzystywane przez rzeczoznawców samochodowych oraz firmy ubezpieczeniowe. W ocenie Sądu nie ma podstaw do kwestionowania danych z powołanych informatorów ("Info-Ekspert", "Eurotax") jako wiarygodnych notowań wartości rynkowej samochodów używanych na terytorium kraju, Odnośnie uszkodzeń przedmiotowego samochodu skarżący, poza rachunkiem oraz zaświadczeniem o dopuszczeniu do ruchu, nie przedstawił żadnych dowodów co do stanu technicznego samochodu, mimo że był do tego zobowiązany (k.[...] akt adm.). Z rachunku zakupu wynika ogólnie, że "pojazd ma uszkodzenia silnika i nie jest zdatny do jazdy, opony zdarte, frontowa szyba do wymiany, strona prawa – zadrapana, drzwi pasażera z przodu, drzwi prawe z tyłu i bok". Powyższe uszkodzenia zostały uwzględnione poprzez dokonanie odpowiednich korekt zmniejszających wartość rynkową samochodu, co szczegółowo przedstawiono w arkuszu ustania wartości pojazdu w stanie uszkodzonym wg systemu "Info-Ekspert", (k.[...] akt adm.). Pełnomocnik skarżącego miał możliwość zapoznania się z powyższą wyceną, został bowiem o tym powiadomiony w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej pismem z [...]r. doręczonym [...]r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że po upływie [...] lat od powstania obowiązku podatkowego, zarówno oględziny pojazdu jak i opinia rzeczoznawcy samochodowego (o przeprowadzenie opinii skarżący nie wnosił w toku postępowania administracyjnego) nie rokowały widoków na odtworzenie stanu technicznego samochodu istniejącego [...]r. zwłaszcza, że został on zarejestrowany w kraju już [...]r. jako zdatny do ruchu, a więc po naprawie (k.[...] akt adm. ), nie można zatem mówić o naruszeniu art. 181 i 187 Ordynacji podatkowej. W świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008r. ustalenie stanu technicznego samochodu – o ile jest to możliwe do ustalenia – powinno być przybliżone. Dokonane w sprawie ustalenia co do rozmiaru uszkodzeń oraz zastosowanych zmniejszeń wartości wymaganiom tym odpowiadają. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera bowiem szczegółowe ustalenia faktyczne jak również ocenę prawną. Za wystarczające należy uznać omówienie dokonanych korekt z tytułu pierwszej rejestracji przebiegu kilometrów jak i ze wzglądu na uszkodzenia opisane (ogólnie) na rachunku. Jak już wyżej powiedziano były to ustalenia przybliżone, zgodne z wymaganiami art. 3 ust.2 ustawy z 9 maja 2008r., nie było bowiem możliwe dokonanie ustaleń ściśle odpowiadających rzeczywistemu stanowi technicznemu przedmiotowego samochodu, zwłaszcza że skarżący w tym zakresie nie był aktywny. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło