II SA/Wa 114/09

WyrokWSA w Warszawie2009-03-26

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Joanna Kube, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, wydana na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby, może być uznana za legalną, jeśli orzeczenie dyscyplinarne zostało następnie uchylone przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, wydana na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu, jest legalna tylko wtedy, gdy orzeczenie dyscyplinarne jest wolne od wad prawnych. Uchylenie orzeczenia dyscyplinarnego przez sąd administracyjny, nawet jeśli nastąpiło po wydaniu decyzji o zwolnieniu, stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji, ponieważ wyeliminowało z obrotu prawnego akt stanowiący jej podstawę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. O. na decyzję Komendanta Policji o zwolnieniu go ze służby. Zwolnienie nastąpiło na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia prawa w postępowaniu dyscyplinarnym i przedwczesności wydania orzeczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniej uchylił orzeczenie dyscyplinarne, które stanowiło podstawę do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia [...] T. O. ze służby w Policji. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant [...] Policji podniósł, iż orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w P. wymierzył [...] T. O. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone stronie w dniu 21 czerwca 2007 r. Ponieważ od powyższego rozstrzygnięcia do dnia 29 czerwca 2007 r. nie wpłynęło odwołanie, organ I instancji przedmiotowe orzeczenie o wymierzeniu wskazanemu policjantowi kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji uznał za prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze zapadłe orzeczenie dyscyplinarne, Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił [...] T. O. ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2007 r. i na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Od rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2007 r. T. O. wniósł odwołanie, do którego także załączył nierozpatrzone przez organ II instancji odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] czerwca 2007 r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zaskarżony rozkaz personalny (jako przedwcześnie wydany) uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W wyniku rozparzenia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego, Komendant [...] Policji orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego w P. z dnia [...] czerwca 2007 r. o wymierzeniu [...] T. O. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji utrzymał w mocy. W oparciu o powyższe rozstrzygnięcie Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2008 r. zwolnił [...] T. O. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2003 r. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a. Z zachowaniem wymaganego terminu T. O. wniósł odwołanie od powyższego rozkazu personalnego podnosząc, iż został on wydany w oparciu o naruszające prawo orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby w Policji. Komendant Stołeczny Policji uznał zarzuty odwołania za niezasadne i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Użycie w tym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, iż zwolnienie to ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu. Niezwłoczność zwolnienia ze służby policjanta, któremu wymierzono karę wydalenia ze służby wynika również wprost z przepisu art. 135o ustawy o Policji. Zgodnie z ust. 4 tegoż przepisu, przełożony w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego niezwłocznie wykonuje karę wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji. Organ wskazał, iż zgodnie z ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu orzeczenie staje się prawomocne w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, iż Komendant [...] Policji, wydając w postępowaniu odwoławczym orzeczenie z dnia [...] grudnia 2007 r., zakończył dwuinstancyjny tok postępowania dyscyplinarnego, w którym [...] T. O. wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Wskazane orzeczenie stało się prawomocne z dniem jego wydania, wobec czego przełożony właściwy w sprawach osobowych zobowiązany był powołanymi przepisami ustawy o Policji do niezwłocznego wykonania kary wydalenia ze służby poprzez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu ukaranego policjanta ze służby w Policji. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, dotyczących ostateczności rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2007 r. i w związku z tym braku podstaw do wydania decyzji w sprawie zwolnienia strony ze służby w Policji, organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 16 k.p.a. ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Jednocześnie art. 138 k.p.a. określa rodzaje decyzji odwoławczych jakie organ II instancji może wydać. Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2007 r., wydany na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jest decyzją kasacyjną powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, niekończącą rozpatrzenia sprawy. Jest to zatem decyzja ostateczna, lecz niekończąca postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia wymienionego ze służby w Policji. Organ stwierdził, iż subiektywna interpretacja przepisów prawa, odnoszącą się do kwestii rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją ostateczną, a także związane z nią pozostałe zarzuty skarżącego, uznać należy za bezzasadne. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowo nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2008 r. T. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wymieniony wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, wstrzymanie jej wykonania, zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnego, toczącego się w tej samej sprawie. W uzasadnieniu skargi T. O. wskazał okoliczności świadczące, zdaniem skarżącego, o dopuszczeniu się przez organy Policji naruszeń prawa w związku z rozpatrzeniem jego odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji, wymierzającego karę wydalenia ze służby w Policji. Zarzucił ponadto niezgodne z prawem procedowanie w sprawie dyscyplinarnej i przedwczesność wydania orzeczenia w sytuacji, gdy postępowanie prokuratorskie, badające okoliczności popełnienia przez skarżącego czynów (kwalifikowanych jako przestępstwo i przewinienia dyscyplinarne), jeszcze nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. Sąd postanowieniem o sygn. akt II SA/Wa 713/08 zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Sąd sprawy o sygn. akt II SA/Wa 344/08 ze skargi T. O. na orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 344/08 uchylił orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 713/08 Sąd podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia 11 września 2008 r. ze względu na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 344/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten nakłada na organ służbowy Policji, właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 45 ustawy o Policji, obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, w stosunku do którego zapadło prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby. Tzw. decyzje kadrowe są jedynie obligatoryjnymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej. Oznacza to, że wydanie na podstawie powołanego przepisu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji będzie zgodne z prawem w sytuacji, gdy prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, wymierzające karę wydalenia ze służby, jest wolne od wad prawnych. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. oparto na wydanym przez Komendanta [...] Policji orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie wymierzenia [...] T. O. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Kontrola sądowa przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego wykazała, iż zostało ono podjęte z naruszeniem prawa. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 344/08 uchylił orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. Wskazany wyrok uzyskał przymiot prawomocności od dnia 13 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok Sądu z dnia 3 listopada 2008 r., który jest wiążący w niniejszej sprawie, spowodował wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonych decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Wprawdzie w dacie wydania przez Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. istniało prawomocne (w rozumieniu art. 135o ust. 1 ustawy o Policji) orzeczenie dyscyplinarne, wymierzające skarżącemu najsurowszą karę dyscyplinarną, to jednak oceniając prawidłowość zwolnienia ze służby w Policji nie można pominąć merytorycznej poprawności takiego orzeczenia. W zaistniałym bowiem stanie faktycznym doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wystąpienie zaś którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, określonych w art. 145 § 1 ust. 1 - 8 k.p.a., obliguje Sąd do uchylenia decyzji podjętych w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Dalsze prowadzenie przez organy Policji postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji będzie uzależnione od wyniku zakończonego postępowania dyscyplinarnego przez organ II instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit b) w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło