VII SA/Wa 1748/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi E. i M. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie prac budowlanych skargę oddala [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] listopada 2007r. ([...]), działając na podstawie art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1 i art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.), dalej zw. ustawą o ochronie zabytków, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. i M. B. o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynków mieszkalnego i gospodarczego położonych na dz. nr [...], przy ul. [...] w K. - odmówił wydania pozwolenia na prowadzenie ww. robót budowlanych. W uzasadnieniu organ wskazał, że ww. teren znajduje się w obszarze zabytkowym, który z uwagi na wartości historycznego układu ruralistycznego, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 1990r. został wpisany do rejestru zabytków (nr [...]). Obszar ten podlega zatem ochronie prawnej zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, co oznacza, że wszelkie działania na nim planowane wymagają - zgodnie z art. 36 ustawy o ochronie zabytków - pozwolenia właściwego terenowo konserwatora zabytków. Ponadto, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części południowej K., z którego wynika, że obiekty zabytkowe przy ul. [...] - (budynek mieszkalny i gospodarczy) – objęte są ochroną formy brył budynków, materiału elewacji, kształtu i materiału pokrycia dachów. W ocenie organu, rozbiórka ww. budynków wpłynie negatywnie na zachowane historyczne wartości ruralistyczne tego obszaru zabytkowego, zatem odmowa pozwolenia na ww. prace rozbiórkowe była uzasadniona. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] lipca 2008r. ([...]], po rozpatrzeniu odwołania E. i M. B. - działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków oraz art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej dodając, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ww. ustawy ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy działań w celu zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości. Oba budynki prezentują historyczną formę oraz sposób kształtowania zabudowy w tej części miasta, zatem wymiana oryginalnej zabudowy na współczesny obiekt spowodowałaby stratę w krajobrazie architektonicznym, dlatego zły stan techniczny budynków kwalifikuje je do remontu, a nie do rozbiórki. Odpowiadając na zarzuty odwołujących organ wyjaśnił, że stwierdzenie w zaświadczeniu z dnia [...] października 2004r., iż ww. budynek mieszkalny nie figuruje w rejestrze zabytków nie oznacza, że "przedstawia nikłą wartość historyczną" - jak twierdzi strona. Zabytkiem jest bowiem nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością, stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 ww. ustawy). Natomiast zgodnie z art. 7 ww. ustawy, zabytki mogą - lecz nie muszą - być objęte formami ochrony m.in. w miejscowym planie. Przedmiotowe budynki, choć nie zostały wpisane do rejestru zabytków, stanowią autentyczny, historyczny element zabytkowego układu ruralistycznego K. i na tej podstawie podlegają ochronie konserwatorskiej. Ponadto, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia, że projekt decyzji o warunkach zabudowy budynku mieszkalno-pensjonatowego został uzgodniony przez Dyrektora Urzędu Morskiego w [...] oraz Wojewodę [...]. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli pp. B. wskazując, że organ z naruszeniem art. 7 kpa wydając zaświadczenie z dnia [...].10.2004r. błędnie wyjaśnił stan prawny obowiązujący na ww. terenie. Podobnie Burmistrz K. pismem z dnia [...] marca 2005r. poinformował o przeznaczeniu ww. działki w nieobowiązującym planie na tereny zabudowy mieszkaniowo - pensjonatowej. Takie też ustalenia zawierało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy miejskiej K. Natomiast zgodnie z art. 18, 19 i 20 ustawy o ochronie zabytków ww. studium winno być uzgodnione z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Skarżący podnieśli, że w 2005r., nabyli ww. działkę z zamiarem wybudowania obiektu mieszkalno-pensjonatowego, a w 2007r. przystąpili do budowy. Następnie szczegółowo opisali pisma organu wystosowane uprzednio w niniejszej sprawie oraz zarzucili naruszenie art. 8 i 9 kpa. Ponadto wskazali, że na sąsiednich nieruchomościach prowadzone są inwestycje budowlane, mimo zlokalizowania na nich obiektów zabytkowych. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, gdyby bowiem organ zgodnie z art. 7 kpa poinformował o stanie prawnym terenu oraz nie wydawał zgody na rozbudowę sąsiednich działek, to skarżący nie ponieśliby kosztów zakupu działki oraz opracowania dokumentacji budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2008r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2007r., którą organ ten odmówił wydania pozwolenia na rozbiórkę ww. budynków mieszkalnego i gospodarczego. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, a pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga m. in. prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku oraz podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Jedną z form ochrony zabytków jest bowiem, stosownie do art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, wpis do rejestru zabytków. Obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, udzielonego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, wynika natomiast z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Regulacja zawarta w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego jest o tyle istotna, że uzyskanie przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów - a więc także pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków - stanowi jeden z niezbędnych warunków udzielenia pozwolenia na budowę lub rozbiórkę, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę właściwy organ sprawdza m. in. posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że działka skarżących oznaczona nr ew. 287, na której usytuowane są ww. budynki, położona jest przy ul. [...] w K., wchodzącej w skład obszaru zabytkowego, gdyż decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] stycznia 1990r. teren ten wpisany został do rejestru zabytków (nr [...]) ze względu na wartości historyczne układu ruralistycznego. Oba budynki prezentują historyczną formę oraz sposób kształtowania zabudowy w tej części miasta. Należało zatem podzielić stanowisko organów, że rozbiórka oryginalnej zabudowy tej części K. spowodowałaby stratę w jej krajobrazie architektonicznym, co uzasadniało odmowę wydania pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowych budynków. Wskazać bowiem trzeba, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków obowiązkiem organów administracji jest w szczególności zapobieganie zagrożenia mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości. W świetle powyższych ustaleń oraz przedstawionej argumentacji prawnej bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostawały zarzuty przedstawione w skardze. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy oraz odpowiednio przedstawiły motywy swoich rozstrzygnięć, mając na uwadze cele określone w ustawie z dnia 23 lipca 2003r. - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z przedstawionych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.