II SA/Wa 82/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Joanna Kube, WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej - oddala skargę - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zwalniającą [...] J. G. z dniem 29 lutego 2008 r. ze służby w Służbie Więziennej z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. podniósł, że Dyrektor Aresztu Śledczego W. decyzją personalną z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 31 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 2 pkt 3 oraz art. 41 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej zwolnił ze służby [...] J. G. ze służby z powodu wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na wyjątkowo ważny interes służby. Od powyższej decyzji personalnej J. G. wniósł odwołanie, w którym wystąpił o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz jej uchylenie. W odwołaniu funkcjonariusz podniósł, iż postępowanie dyscyplinarne zakończone orzeczeniem o wydaleniu ze służby zawiera liczne naruszenia prawa oraz błędy formalne. Podniósł również, iż niezasadnie nadano zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, albowiem nadanie tego rygoru zaprzepaszcza szansę na poprawę stanu zdrowia skarżącego, tym bardziej, że prosił o skierowanie do Komisji Lekarskiej. Prośbę o wstrzymanie wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby odwołujący się uzasadnił ważnym interesem strony, jakim jest nabycie uprawnień emerytalnych w kwietniu 2008 r. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. ustalił, iż orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego W. wymierzył [...] J. G. – [...], karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, który w dniu [...] r. realizował obowiązki służbowe po spożyciu alkoholu. Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W., po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżącego na rozprawie w dniu [...] lutego 2008 r., wydał orzeczenie o utrzymaniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w mocy. Orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] lutego 2008 r. wpłynęło do Aresztu Śledczego W. w dniu 22 lutego 2008 r. i stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji personalnej. Zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis nie daje możliwości podjęcia innej decyzji i zgodnie z jego dyspozycją wymierzenie funkcjonariuszowi Służby Więziennej kary wydalenia ze służby stanowi obligatoryjną przesłankę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w tym trybie. Podstawą do wydania decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze Służby Więziennej jest zatem orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego o wymierzeniu tej właśnie kary. Dyrektor aresztu na tym etapie nie był upoważniony do uwzględniana innych powodów, dla których, jak podaje skarżący, nie powinien być zwolniony ze służby. Decyzji personalnej z dnia [...] lutego 2008 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na wyjątkowo ważny interes służby. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją realizującą szereg zadań ustawowych. Jednym z podstawowych jest prowadzenie pracy resocjalizacyjnej wobec osób skazanych na kary pozbawienia wolności. Wykonywanie obowiązków służbowych pod wpływem alkoholu zaprzecza wszystkim wymaganiom stawianym Służbie Więziennej, a ponadto zagraża porządkowi i bezpieczeństwu jednostki. Pozostawienie w służbie funkcjonariusza, prawomocnie ukaranego karą wydalenia ze służby, godzi w jej dobre imię. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków zawartych w odwołaniu. Decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, iż została ona oparta na orzeczeniu dyscyplinarnym wydanym z naruszeniem licznych przepisów postępowania dyscyplinarnego – rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135, poz. 634 ze zm.), jak i uchybieniem terminów do załatwiania spraw określonych przepisami k.p.a. W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz podniósł także, iż zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, przed zwolnieniem funkcjonariusza ze służby zasięga się opinii właściwego organu statutowego związku zawodowego. W przypadku skarżącego polecono wykonanie kary dyscyplinarnej, a w konsekwencji zwolnienie ze służby bez zasięgnięcia takiej opinii. Skarżący wskazał także, iż na skutek pełnienia służby, jak również w wyniku zaistniałej sytuacji, przebywał na zwolnieniu lekarskim. Jego stale pogarszający się stan zdrowia był i jest bezpośrednio związany z napięciem towarzyszącym zbiegom sytuacji związanych ze służbą oraz bezpośrednio z postępowaniem służbowym prowadzonym wobec jego osoby. Wykonanie zaskarżonej decyzji zaprzepaści szanse na resortowe leczenie skarżącego i poprawę stanu zdrowia utraconego w czasie trwania służby. Uchylenie kwestionowanej decyzji jest celowe również ze względu na ważny interes strony, jakim jest nabycie uprawnień emerytalnych z dniem [...] r. W tym celu skarżący złożył skierował do Dyrektora Aresztu Śledczego w W. stosowny raport. Gdyby decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, biorąc pod uwagę chociażby stan zdrowia skarżącego oraz przebywanie na zwolnieniu lekarskim, z pewnością nabyłby on uprawnienia do emerytury i tym samym uzyskał możliwość do dalszego leczenia, nie godząc przy tym w dobre imię służby. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, iż ustawa z dnia 26 kwietnia o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) przewiduje obligatoryjne i fakultatywne podstawy zwolnienia funkcjonariusza z tej służby. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 39 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zwrot "zwalnia się ze służby" wskazuje, że w razie zaistnienia określonych warunków istnieje obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Tzw. decyzje kadrowe (o zwolnieniu ze służby) są jedynie obowiązkowymi aktami wykonania kary dyscyplinarnej. W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego W. z dnia [...] lutego 2008 r. oparto na wydanym przez Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w W. prawomocnym orzeczeniu z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Służbie Więziennej. Kontrola sądowa przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego wykazała, iż zostało ono wydane zgodnie z prawem. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1088/08 oddalił skargę J. G. na to orzeczenie. Zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż orzekające w sprawie organy Służby Więziennej prawidłowo zastosowały regulację wskazaną w art. 39 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, albowiem organ, będąc związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, nie może go nie wykonać. Kontrola sądowa wydanego w stosunku do skarżącego orzeczenia dyscyplinarnego nie potwierdziła zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia prawa w postępowaniu dyscyplinarnym. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że Dyrektor Aresztu Śledczego W. bezprawnie nadał decyzji personalnej z dnia [...] lutego 2008 r. rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 k.p.a. W ocenie Sądu, zastosowanie podanej regulacji prawnej stało się uzasadnione, albowiem w interesie służby, tożsamym z interesem społecznym, leży niezwłoczne rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Stanowisko organu odwoławczego w podanym zakresie nie jest dowolne. W świetle ustawowych zadań stawianych Służbie Więziennej (art. 1 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy o Służbie Więziennej) nie jest społecznie akceptowalna sytuacja pozostawania w służbie funkcjonariusza naruszającego podstawowe obowiązki służbowe, który wykonuje czynności nadzorcze względem osadzonych w areszcie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 201/01 wyraził pogląd, iż decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji funkcjonariusza ukaranego dyscyplinarną karą wydalenia z tej służby może być na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadany rygor natychmiastowej wykonalności (publik. OSNP 2003/24/583, OSNP- wkł. 2003/13/9). Powołany wyrok, co do zasady, odnosi się do pozostałych służb mundurowych, w tym Służby Więziennej. Za chybiony ponadto należy uznać zarzut skargi dotyczący niezastosowania przez organ orzekający w sprawie trybu opiniowania przez organ statutowy zakładowego związku zawodowego. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, przed zwolnieniem funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 39 ust. 3 pkt 5 zasięga się opinii właściwego organu statutowego związku zawodowego, o którym mowa w art. 14. W przedmiotowej sprawie powodem zwolnienia skarżącego ze służby nie była fakultatywna przyczyna zwolnienia - gdy wymaga tego ważny interes służby, a tylko w tym przypadku ustawodawca nakłada na organ Służby Więziennej zastosowanie trybu opiniowania zwolnienia z odpowiednią organizacją związkową. Z podanych powodów skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji.