IV SA/Po 453/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-04-01

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy zwolniony ze służby wojskowej z powodu niezdolności do jej pełnienia, orzeczonej przez wojskową komisję lekarską, ma prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego przez okres jednego roku po zwolnieniu, jeśli jego nieprzerwana służba wojskowa trwała krócej niż 15 lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby wojskowej przysługuje żołnierzowi, który spełnił warunek co najmniej piętnastu lat nieprzerwanej służby wojskowej. Samo orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej, nawet jeśli zostało wydane przed wejściem w życie nowych przepisów, nie zwalnia z wymogu minimalnego okresu służby, a postępowanie w sprawie przyznania świadczenia zostało wszczęte po wejściu w życie nowej ustawy, co skutkuje zastosowaniem jej przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący, M.W., żołnierz zawodowy, został zwolniony ze służby wojskowej w dniu 30 listopada 2004 r. z powodu niezdolności do jej pełnienia. Organ pierwszej instancji odmówił mu przyznania świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego przez okres jednego roku po zwolnieniu, argumentując, że nie spełnił on wymogu co najmniej piętnastu lat nieprzerwanej służby wojskowej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, uznając, że sprawa została wszczęta po wejściu w życie nowej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, podnosząc m.in. kwestie wadliwości rozkazu personalnego i daty wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] we W. w dniu [...].02.2008r. wydał decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14.06.196 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) oraz art. 104 ust. 1, art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750 ze zm.) nie przyznał M.W. prawa do wypłaty przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wypłacanego co miesiąc, świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Jako podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia przyjęto rozkazy nr [...] z dnia [...].10.2004r. i nr [...] z dnia [...].11.2004r. wydane przez Dowódcę Sił Powietrznych, zgodnie z którymi ppor M.W. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Okres służby woskowej wnioskodawcy określono na podstawie świadectwa służby od 17.08.1998r. do 30.11.2004r. W uzasadnieniu organ wydający decyzję, powołując się na treść art. 95 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wskazał że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne w ostatnim dniu pełnienia służby. Świadczenie powyższe przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Zdaniem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] M.W. nie spełnił tego warunku ponieważ jego nieprzerwana zawodowa służba wojskowa na dzień zwolnienia ze służby wynosiła 6 lat, 3 miesiące i 12 dni. W uzasadnieniu wskazano również na okoliczność, iż zgodnie z orzeczeniem nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. zatwierdzonym w dniu [...].07.2004r. przez Rejonową Komisję Lekarską we W., schorzenia wnioskodawcy nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Organ orzekający w sprawie stwierdził tym samym, że wnioskodawcy nie może być również przyznane prawo do wypłaty wspomnianego wyżej świadczenia pieniężnego na zasadzie przewidzianej w art. 96 ust 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż świadczenie to przysługuje żołnierzowi, kiedy orzeczono wobec niego przez wojskową komisję lekarską niezdolność do pełnienia służby wojskowej w razie, gdy utrata tej zdolności została spowodowana "wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby. M.W. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] we W. w odwołaniu wskazał na fakt wydania przez Ministra Obrony Narodowej decyzji Nr [...] z dnia [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionego rozkazu Nr [...] z uwagi na istotne błędy formalne dotyczące wydania rozkazu, które sprawiają, że rozkaz ten wg MON nie istnieje w obrocie prawnym. Tym samym zdaniem wnoszącego odwołanie MON potwierdził bezprawność rozkazu Nr [...], który w tej sytuacji nie może być uznany za podstawę żadnej decyzji, w tym decyzji o wypłacie 12-miesięcznego świadczenia. M.W. w odwołaniu powołał się również na uzasadnienie decyzji MON, w części w której stwierdzono wyraźnie, że podstawą materialną wypłaty należnego mu świadczenia mają być przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 roku, Nr 10, po. 55 ze. zm.) w związku z artykułem 169 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r nr [...] utrzymał jednak w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie, że przedmiotowa sprawa była wszczęta 13 lipca 2004r. tj. po wejściu w życie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo i judykaturę stwierdził, że za datę wszczęcia postępowania należy przyjąć pierwszą czynność wobec strony. Jako datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie przyjąć należy więc dzień 13.07.2004r, to jest datę uprawomocnienia się orzeczenia lekarskiego, zgodnie z którym schorzenia wnioskodawcy nie pozostają w związku ze służbą wojskową. M.W. kwestionując rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniósł, że służbę zakończył 30 listopada 2004 r. na mocy Rozkazu Personalnego Nr [...] Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] października 2004 r. z powodu ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W Świadectwie Służby jak i w Rozkazie Nr [...], jako podstawę prawną zwolnienia wskazano przepis art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 74 ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Uznano więc, że sprawa została wszczęta przed dniem 1 lipca 2004 r. Interpretacja taka zdaniem Skarżącego jest słuszna z uwagi na faktyczne dokonanie badań i wydanie opinii lekarskiej w sprawie niezdolności do służby przez wojskową komisję lekarską dnia 29 czerwca 2004 r. Jak podniósł wnoszący skargę dopiero w trakcie dochodzenia prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego, dowiedział się o wydaniu Rozkazu Personalnego Dowódcy Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] listopada 2004r., zmieniającego podstawę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na art. 111 ust. 3 i art. 115 ust. 2 i 3 ustawy z 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a więc z pominięciem odesłania zawartego w art. 169 tej ustawy. Jak zauważył jednak skarżący, Minister Obrony Narodowej, w decyzji Nr [...] wydanej dnia [...] listopada 2007r. ustalił, że omawiany rozkaz Nr 163 nie może wywoływać skutków prawnych, gdyż faktycznie nie istnieje w obrocie prawnym z uwagi na błędy formalne związane z jego wydaniem. Jak zauważył również skarżący MON w uzasadnieniu swej decyzji wskazał także wyraźnie, że wobec niego należało zastosować przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. M.W. odnosząc się bezpośrednio do stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że sprawa nie była wszczęta przed 1 lipca 2004 r. a więc nie kwalifikuje się do zastosowania przepisów ustawy poprzedzającej stwierdził, że jest to niezgodne zarówno z twierdzeniami doktryny jak i z przyjętą linią orzeczniczą, która zakłada, że za datę wszczęcia postępowania należy przyjąć dzień faktycznego dokonania pierwszej czynności w sprawie. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego tą czynnością jest dokonanie badania i wydanie opinii lekarskiej, co nastąpiło [...] czerwca 2004r. Badanie to także było przecież poprzedzone stosownymi skierowaniami lekarskimi, które były jeszcze wcześniejsze w stosunku do daty dokonania samego badania i wydania opinii. Stan ten został usankcjonowany zarówno Rozkazem Personalnym Nr [...] jak i Świadectwem Służby (oraz dodatkowo decyzją MON), które to pisma wyraźnie wskazały, że podstawą zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej są przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z przepisem art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z powyższego skarżący wywodzi, że Dowódca JW [...] naruszył nie tylko normy prawa materialnego, ale także zasadę powagi rzeczy osądzonej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w P. odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do kwestii przyznania prawa do wypłaty przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wypłacanego co miesiąc, świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt zwolnienia ppor M.W. z zawodowej służby wojskowej w dniu [...].11.2004r. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] wydanego przez Dowódcę Sił Powietrznych w dniu [...].10.2004r. Jak słusznie zauważył bowiem skarżący powołując się na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007r Nr [...], rozkaz personalny nr [...] wydany przez Dowódcę Sił Powietrznych w dniu [...].11.2004r. nie wywołuje żadnych skutków prawnych z powodu wad formalnych. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie zasadnym jest rozstrzyganie kwestii prawa do spornego świadczenia pieniężnego na mocy przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący wywodzi to z art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004r. prowadzi się według przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy. Argumentację swą skarżący wywodzi z faktu, iż pierwszą czynnością w sprawie zwolnienia go ze służby było wykonanie badań i opinii lekarskiej w sprawie jego niezdolności do służby przez wojskową komisję lekarską w dniu [...] czerwca 2004r. Zwrócić należy jednak uwagę na fakt, iż decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie ma fakt zwolnienia ze służby wojskowej. Z literalnego brzmienia art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jak i obowiązującego przed 1 lipca 2004r. art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (j.t. Dz.U. z 1998r. Nr 5, poz. 18 ze zm.) wynika bowiem wprost, iż stosowne świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi zwolnionemu. Fakt zwolnienia a nie podjęcia postępowania w tej sprawie przesądza bowiem o momencie spełnienia warunków koniecznych do przyznania świadczenia należnego zwolnionemu żołnierzowi. Należy tym samym wyraźnie rozdzielić postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby wojskowej od postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego należnego zwolnionemu żołnierzowi. Wydanie przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską we W. nieprawomocnego orzeczenia nr [...] w sprawie niezdolności ppor M.W. do zawodowej służby wojskowej ma więc wpływ wyłącznie na bieg postępowania w sprawie zwolnienia ze służby a nie na bieg postępowania w sprawie przyznania przedmiotowego świadczenia, które wszczęte zostało wnioskiem skarżącego złożonym w dniu 5 października 2006r. Powyższe w opinii składu orzekającego przesądza, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Reasumując Sąd uznał, iż decyzja, którą odmówiono skarżącemu wnioskowanego świadczenia odpowiada prawu pomimo tego, iż argumentacja organu wydającego zaskarżoną decyzję zawarta w jej uzasadnieniu wbrew stanowisku Sądu zawartemu w niniejszym uzasadnieniu skupia się na ustaleniu daty podjęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby a nie na samym spełnieniu przesłanek koniecznych do przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji. /-/ E. Kręcichowst – Durchowska /-/ E. Makosz – Frymus /-/ M. Dybowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło