II SA/Gl 1335/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-04-01

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, który częściowo powstał przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a następnie był rozbudowywany i nadbudowywany po tej dacie bez wymaganego pozwolenia, jest zgodny z prawem, zwłaszcza w kontekście zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest zasadny, gdy jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie rozbudowana i nadbudowana po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nawet jeśli część pierwotna powstała przed tą datą. Kluczowe jest, że całość stanowi jeden obiekt budowlany, a jego obecna forma jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod drogi publiczne, a nie pod zabudowę mieszkaniową.
Stan faktyczny
Wydano decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, który skarżący wybudowali częściowo przed 1994 r., a następnie rozbudowali i nadbudowali po tej dacie bez wymaganego pozwolenia. Organy administracji uznały, że budowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod drogi publiczne, a także narusza przepisy techniczno-budowlane. Skarżący kwestionowali te ustalenia, podnosząc m.in. kwestie dat budowy, zgodności z planem miejscowym oraz wadliwość procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. O. i M. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę W dniu [...] r. Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w G. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. o przeprowadzenie kontroli budowy [...] usytuowanego przy ul. [...] w G. na działkach, stanowiących własność M. i J. O. oraz Gminy G. – jako kolidującego z projektowaną trasą remontu tej ulicy. Do pisma dołączono kserokopię mapy zasadniczej. W toku tego postępowania przed organem nadzoru budowlanego w dniu [...] r. A.O. złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że [...] o wymiarach [...] m, został wybudowany przez rodziców w [...] r., lecz nie wiadomo, czy legitymowali się pozwoleniem na budowę. Po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, pismem z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego poinformował Urząd Miejski w G. o braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki powyższego [...] na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Następnie w dniu [...] r. J.O. dokonał zgłoszenia budowy [...] o wymiarach [...] m, przewidzianego do realizacji na działce nr [...] w G. przy ul. [...] Prezydent Miasta G. postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie w sprawie powyższego zgłoszenia – do czasu zajęcia stanowiska przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. G. w zakresie legalności budowy istniejącego obiektu budowlanego, usytuowanego na działce nr [...], będącej własnością M.i J. O. oraz działkach nr [...], stanowiących pas drogowy ulicy [...] i będących własnością Gminy G.. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. pismem z dnia [...] r. powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku gospodarczego na działkach nr [...],[...] i [...], realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Następnie organ ten decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał M.O. i J.O. rozbiórkę [...], zlokalizowanego na działkach nr[...],[...] i [...] w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wskazał, że w wyniku rozbudowy i nadbudowy samowolnie wybudowanego na początku lat [...] ub. [...] [...], które to roboty zrealizowano w latach [...] bez wymaganego pozwolenia, powstał [...] o pow. zabudowy [...] m. Na parterze tego obiektu znajdują się dwa pomieszczenia [...] oraz pomieszczenia [...], zaś na piętrze – pomieszczenia [...]. W ocenie organu, zakres robót wykonanych wykracza zatem poza zgłoszenie budowy [...] , dokonane w [...] r. Nadto, jego zdaniem w sytuacji, gdy budowa obiektu prowadzona była w latach [...] – poprzez rozbudowę i nadbudowę obiektu, do całości samowolnie wykonanych robót mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a ich realizacja nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1. Wreszcie, organ nadzoru budowlanego stwierdził, że budowa nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w Gliwicach Nr XXV/658/2004 z dnia 2 grudnia 2004 r., opublikowana w Dz. Urzęd. Woj. Śl. Nr 6, poz. 99 z dnia 13 stycznia 2005 r.). Działki nr [...] i [...], na których budynek jest położony w przeważającej części, przeznaczone są bowiem pod ulice [...] (symbol planu [...]) oraz [...] (symbol planu [...]) – z zakazem realizacji zabudowy i rozbudowy istniejącej bliżej aniżeli 5,0 i 6,0 m od linii rozgraniczających. Nadto, budowa obiektu narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Przepisy rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), nie przewidują bowiem usytuowania obiektu na dwóch działkach budowlanych, zaś działki nr [...] i [...] nie stanowią własności inwestorów i Gmina G. pismem z dnia [...] r. wezwała ich do zwrotu bezumownie zajmowanych nieruchomości i usunięcia budynków wraz z ogrodzeniem. Co więcej, wzniesiony samowolnie budynek znacznie ogranicza widoczność przy wyjeździe z ulicy [...] jak również uniemożliwia przyszłe zagospodarowanie i rozbudowę układu komunikacyjnego, na co wskazał Zarząd Dróg Miejskich w G. w piśmie z dnia [...] r. nr [...]. Z tych też powodów organ I instancji stwierdził brak możliwości legalizacji budowy na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki w trybie ust. 1 tego przepisu. W odwołaniu od decyzji M. i J. O. wskazali na bezpodstawność i bezprzedmiotowość nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy budowa drogi i skrzyżowania przy ul. [...] została już zakończona i to niezależnie od ustaleń planu miejscowego, który może zostać zmieniony. Odwołujący się podnieśli, że na osiedlu jest wiele budynków i miejsc, znacznie bardziej ograniczających widoczność, a ul. [...] ma na tym osiedlu szerokość około [...] m, ograniczoną ogrodzeniami, co uniemożliwia jej rozbudowę do szerokości [...] m zakładanej w planie miejscowym. W tym stanie rzeczy Urząd Miejski winien im sprzedać lub wydzierżawić kawałek spornego gruntu, na którym częściowo stoi budynek, o co zresztą wielokrotnie się zwracali, zwłaszcza że w obecnych mapach ich działka nr [...] ma mniejszą powierzchnię. Odwołujący się podali też, że [...] i [...] wybudowali przed [...] r., a w [...] r. wystąpili o legalizację budowy, którego to wniosku jeszcze nie rozpoznano, zaś dobudowa kolejnego pomieszczenia gospodarczego o pow. [...] m2 została zrealizowana w latach [...] na podstawie zgłoszenia, do którego nie wniesiono sprzeciwu, ani też nadzór budowlany przez dwa lata nie wstrzymał budowy, co czyni obecnie niemożliwym wydanie nakazu rozbiórki. Wreszcie, odwołujący się wskazali na podeszły wiek i poniesienie znacznych kosztów na realizację inwestycji. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, porównanie map z zasobów geodezyjnych z lat [...] i [...], dowodzi że do budynku [...] dobudowano [...] już po roku [...], jako że naniesiony na mapy obiekt różni się gabarytami. Zatem pomieszczenie gospodarcze zostało już zrealizowane przed zgłoszeniem budowy z [...] r., a przy tym dokonano rozbudowy i nadbudowy budynku o pomieszczenia [...], czego nie dotyczyło to zgłoszenie. W efekcie, budowa obecnego obiektu prowadzona była od [...] r. do [...] r. poprzez wykonanie budowy, rozbudowy i nadbudowy, przy czym nie zalegalizowano uprzednio żadnego z etapów prowadzonych samowolnie robót. Taki stan rzeczy w ocenie organu II instancji winien skutkować zastosowaniem do całości robót przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., a więc z daty zakończenia budowy. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko organu I instancji co do sprzeczności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenia przepisów techniczno-budowlanych z uwagi na usytuowanie obiektu w przeważającej części w pasie drogowym i na dwóch sąsiednich działkach budowlanych, stanowiących własność Gminy G.. Z tych względów zarzuty odwołania organ uznał za nieuzasadnione i bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze do sądu administracyjnego M.O. i J. O. powtórnie wskazali na bezpodstawność nakazu rozbiórki zrealizowanego przez nich budynku, zarzucając wadliwość stanowiska organów nadzoru budowlanego w zakresie wykładni planu miejscowego. Ich zdaniem, obiekt ten został zrealizowany na terenie przeznaczonym pod budownictwo i nie stwarza żadnych uciążliwości, zaś grunt ten użytkują ponad [...] lat w dobrej wierze, stąd też nabyli jego własność w drodze zasiedzenia. Skarżący ponowili też argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do skutków prawnych dokonanego w [...] r. zgłoszenia budowy [...] usytuowanego w całości na działce nr [...], zarzucając że dowodem przeciwnym co do daty budowy nie mogą być mapy geodezyjne, które mogły być nieaktualne. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, akcentując dowolność twierdzeń skarżących co do dat realizacji robót budowlanych, jako że w toku oględzin w dniu [...] r. stwierdzono wybudowanie [...], zaś w dniu [...] r. ustalono, że do istniejącego [...] dobudowano samowolnie pomieszczenie [...] i rozpoczęto budowę kolejnego obiektu, co koreluje z treścią dokumentacji geodezyjnej. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, domagając się nadto wstrzymania jej wykonania. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżący zarzucili naruszenie reguł procedury administracyjnej, a w szczególności art. 77 § 1 i art. 80 kpa – poprzez brak wykazania, na czym miałoby polegać naruszenie zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego. Wreszcie, skarżący podnieśli, że przed Sądem Rejonowym w G. zawisła sprawa [...] (sygn. akt [...]), której wynik doprowadzi do zgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi. Stąd też w toku rozprawy pełnomocnik skarżących wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia sprawy [...] Nadto, w toku rozprawy pełnomocnik skarżących zarzucił, że wbrew ustaleniom organów nadzoru budowlanego, działki nr [...] i [...], nie są działkami budowlanymi, lecz stanowią pas drogowy. Zatem jego zdaniem, inwestycja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Wreszcie, odwołał się do nowelizacji Prawa budowlanego z 2008 r., mocą której można legalizować samowolę budowlaną nawet na terenach, na których nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki nie narusza bowiem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też w toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dopiero stwierdzenie naruszenia prawa tego rodzaju skutkuje uwzględnieniem skargi. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał zaś prawidłowych ustaleń faktycznych co do daty realizacji poszczególnych etapów robót budowlanych, w wyniku którego wybudowano bez wymaganego pozwolenia w latach [...][...] o funkcji [...] Sposób użytkowania przedmiotowego budynku nie jest przez skarżących negowany, a zresztą został utrwalony materiałem fotograficznym, sporządzonym w toku oględzin nieruchomości przez organ I instancji w dniu [...] r. Analizując protokoły oględzin nieruchomości, dokonanych uprzednio w dniu [...] r. oraz oświadczenia pełnomocnika skarżących z daty [...] r., iż [...] o wymiarach [...] m, wybudowano w [...] r., a następnie – oględzin z dnia [...] r., utrwalonych materiałem fotograficznym, w trakcie których stwierdzono fakt dobudowania do [...] [...] o wymiarach [...] m oraz rozpoczęcia robót budowlanych, polegających na wymurowaniu fragmentu ściany z dokonaniem "wcinki" w ścianę boczną części gospodarczej w celu połączenia z istniejącym obiektem, a także wykonano płytę betonową o wymiarach [...] m jako posadzkę rozpoczętego obiektu budowlanego i porównując te dane z wymiarami zrealizowanego obiektu [...] o wymiarach [...] m, należało dojść do przekonania, że pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., tj. do dnia 31 grudnia 1994 r. wybudowano jedynie [...] o którym mowa w piśmie Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] r., do którego dołączono też kserokopię mapy z naniesionym obiektem (k. 2 i 3 akt adm.). Wybudowany w[...] r. obiekt naniesiono też na mapę, którą złożyli sami skarżący, opatrując ją własnym zapiskiem, iż obiekt nie koliduje z planowaną drogą [...] , jej chodnikami i podjazdami do garaży oraz istniejącą ścieżką rowerową o szerokości ok. [...] m. Natomiast dołączona do zgłoszenia budowy z daty wpływu [...] r. kopia mapy zasadniczej z naniesieniem lokalizacji [...] o wymiarach [...] m, przedstawia już istniejący obiekt o innych (większych) wymiarach. W tym stanie rzeczy chybione są zarzuty skargi co do oparcia się przez organ odwoławczy na nierzetelnych mapach geodezyjnych i przyjęcia na tej podstawie, iż w [...] r. wybudowano jedynie [...], zaś dalsza rozbudowa i nadbudowa obiektu nastąpiła po roku [...]. Ustalenia faktyczne organu odwoławczego zostały bowiem poczynione o należycie zebrany materiał dowodowy, którego ocena nie narusza reguły swobodnej oceny dowodów z art. 80 i 81 kpa. Wbrew zarzutom skargi, zawartym w piśmie z dnia [...] r., nie sposób zakwestionować też ustalenia co do lokalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, skoro sami skarżący zarówno na użytek zgłoszenia budowy z daty [...] r., jak i w toku postępowania posługiwali się tymi samymi dokumentami geodezyjnymi. Przyjąć należy zaś, że wykazanie innej lokalizacji obiektu, czy też granic działki nr [...], będącej ich własnością, obciążało skarżących. Godzi się też zauważyć, iż skoro skarżący wystąpili z wnioskiem o [...] części nieruchomości zajętej pod sporny budynek, to tym samym przyznali, że jest on zlokalizowany także na innych działkach, przy czym zakres przekroczenia granicy nie jest istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przeznaczenie poszczególnych działek w obowiązujących kolejno planach miejscowych ustalono zaś w oparciu o zaświadczenia organu gminy. Zdaniem sądu administracyjnego, zasadnie organy obydwu instancji (przy odmiennych jedynie ustaleniach co do daty realizacji pomieszczenia gospodarczego, dobudowanego do garażu), przyjęły że w sytuacji gdy część obiektu zrealizowano pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., a następnie obiekt ten rozbudowano i nadbudowano, tworząc konstrukcyjnie jeden obiekt budowlany, już po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, bez legalizacji żadnego z etapu robót budowlanych, przedmiotem postępowania winien być budynek istniejący, podlegający regulacji ustawy z 1994 r. Wszak w takim stanie rzeczy nie sposób przyjąć, iż budowa obiektu została zakończona przed dniem [...] r. w rozumieniu art. 103 ust. 2 tej ustawy, a do obiektu ma zastosowanie Prawo budowlane z 1974 r. Zresztą, nawet przy odmiennym rozumowaniu, a mianowicie, że część [...] obiektu jako wybudowana w [...] r. podlega rygorom poprzedniej ustawy, spełnione zostały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1, bądź ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Obiekt ten wybudowano bowiem bez wymaganego pozwolenia częściowo na działce skarżących nr [...], a w większym zakresie na działkach nr [...] i [...], będących własnością Gminy G.. Teren ten zaś w świetle obowiązującego wówczas ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] WRN w K. z dnia [...] r., [...]), oznaczony był symbolem [...] – teren ośrodka produkcji gospodarki ogrodniczej (baza zieleni miejskiej), a jedynie częściowo – [...] (teren mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy). Zatem obiekt garażu dwustanowiskowego zrealizowano w przeważającym zakresie na terenie przeznaczonym w planie miejscowym na inne cele – bazę zieleni miejskiej. Natomiast zgodnie z planem miejscowym, uchwalonym przez Radę Miejską w G. w dniu 1 grudnia 1994 r. (uchwała Nr V/71/94 opubl. w Dz. Urzęd. Woj. Kat. z dnia 16 grudnia 1994 r. nr 15, poz. 161), budynek położony był na terenach oznaczonych symbolami: [...] - ulica [...],[...] – strefa terenów [...]. Wreszcie, obowiązujący od [...] r. plan miejscowy, przywołany przez organ I instancji, jedynie działkę nr [...] przeznacza pod zabudowę mieszkaniową. Działki nr [...] i [...], przeznaczone są zaś pod drogi publiczne (ulice [...]). Stąd też budowa [...] w [...] r. narusza przepisy o planowaniu przestrzennym, jako że teren ten zarówno w okresie budowy, jak i w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, nie był przeznaczony na cele budownictwa jednorodzinnego, gdy idzie o działki nr [...] i [...]. Wreszcie, działki te stanowią własność Gminy G. i skarżący nie uzyskali zgody właściciela na ich zabudowę, co podpada także pod przesłankę ważnych przyczyn, uzasadniających wydanie nakazu rozbiórki [...] z mocy art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. – przy zastosowaniu normy intertemporalnej z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. Gdy zaś idzie o byt prawny części obiektu, zrealizowanej po roku [...], co wynika z porównania map geodezyjnych, a mianowicie dobudowy parteru [...] m i nadbudowy nad całością obiektu piętra, które to pomieszczenia mają przeznaczenie [...] (vide: protokół oględzin z dnia [...] r.), nie budzi wątpliwości, iż podlega ona regulacji ustawy z 1994 r. Rozważenia wymagała jednak kwestia, czy roboty te zrealizowano bez wymaganego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 48 ust. 1 tej ustawy z uwagi na fakt dokonania zgłoszenia budowy w dniu [...] r. Zdaniem sądu administracyjnego zgodzić się należy z poglądem skarżących, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł w terminie 30 dni sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych. Takiego skutku prawnego nie wywołało też postanowienie tego organu z dnia [...] r. o zawieszeniu postępowania w tej sprawie. Jednak brak reakcji tego organu nie miał znaczenia dla oceny legalności wykonanych przez skarżących robót budowlanych, jako że ich zakres wykraczał poza zgłoszenie. Wszak w piśmie z daty [...] r., które wpłynęło do organu w dniu [...] r. poinformowano o zamiarze budowy [...] o pow. [...] m2, składającego się z [...] o wymiarach [...] m. Z mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu wówczas obowiązującym, wynikającym z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 888), pozwolenia nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (działka skarżących nr [...] ma powierzchnię [...] m2 wg ewidencji gruntów). Tymczasem zgłoszony budynek nie był obiektem wolno stojącym, lecz dobudową do istniejącego już obiektu, przekraczając łącznie powierzchnię [...] m2. W dacie zgłoszenia obiekt ten już częściowo był zrealizowany, a w istocie wybudowano następnie zupełnie inny obiekt, niż zgłoszony, jako że powstał na zasadzie dobudowy i nadbudowy obiekt nie tylko [...] – lecz [...]. Zatem dokonane zgłoszenie, mimo wadliwego działania organu administracji architektoniczno-budowlanej, było bezskuteczne i nie mogło sanować braku decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaganej dla takiego zakresu robót zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, a z uwagi na zrealizowanie zupełnie innego zakresu robót, niż objętych zgłoszeniem, ich skutkiem winno być wdrożenie trybu z art. 48, a nie – art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1, aczkolwiek i w tym wypadku spełnione byłyby ustawowe przesłanki wydania nakazu rozbiórki. Budowa tej części obiektu narusza bowiem ustalenia planu miejscowego z 2004 r., obowiązującego w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, iż dobudowa części budynku zrealizowana została na działce skarżących nr[...], przeznaczonej pod [...]. Ta część obiektu nie stanowi bowiem samodzielnej konstrukcji, gdyż jest połączona z częścią budynku, położoną na działkach, stanowiących pas drogowy ul. [...]. Działka nr [...] zgodnie z planem miejscowym przeznaczona jest pod ulicę [...] – przy zakazie realizacji zabudowy (w tym rozbudowy istniejącej) bliżej aniżeli [...] m od linii rozgraniczających. Natomiast działka nr [...], stanowi ulicę [...] – przy zakazie realizacji zabudowy (w tym rozbudowy istniejącej) bliżej aniżeli [...] m od linii rozgraniczających, zgodnych z istniejącymi granicami własności (vide: pismo UM w G. z dnia [...] r.). Plan ten jako akt prawa miejscowego miał zaś walor wiążący dla organów nadzoru budowlanego dla oceny zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wbrew poglądowi skarżących, nie ma zaś żadnego znaczenia prawnego fakt, czy drogi publiczne – ul. [...] [...] zostały zrealizowane w zakresie, wynikającym z postanowień planu, a przy tym szerokość drogi nie pokrywa się z liniami rozgraniczającymi, wyznaczonymi w akcie prawa miejscowego. Stąd też organy obydwu instancji dokonały prawidłowej wykładni zapisów planu miejscowego w zakresie przeznaczenia działek nr [...] i [...], na których w przeważającej części zrealizowano przedmiotowy budynek jako stanowiący całość. Wreszcie, akt prawa miejscowego ogranicza dopuszczalność zabudowy działki nr [...] – z uwagi na zakazy zabudowy w odległościach [...] m od linii rozgraniczających ulice. Stąd też trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, że legalizacja samowolnie zrealizowanego budynku nie jest dopuszczalna w świetle art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Aczkolwiek zasadnie podniesiono w toku rozprawy sądowej, iż przywołane przez organy przepisy techniczno-budowlane dotyczą sytuowania obiektu na działce budowlanej w odległości od sąsiednich działek budowlanych, zaś działki nr [...] i [...] jako drogi publiczne, nie są działkami budowlanymi, to kwestia ta nie ma znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji o nakazie rozbiórki. Co więcej, stanowisko skarżących potwierdza zasadność decyzji, jako że przyznali oni, że obiekt zrealizowano częściowo na nieruchomości, która nie ma waloru działki [...]. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma też znaczenia zmiana stanu prawnego, będąca konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Przedmiotowy teren był bowiem objęty planem miejscowym, a w takim wypadku nie wydaje się decyzji o warunkach zabudowy. Wreszcie, nie ma już znaczenia kwestia, czy skarżący legitymują się tytułem prawnym do działek nr [...] i [...]. Wykazanie tego faktu niezbędne byłoby dopiero po wykluczeniu przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Sądowa kontrola decyzji sprawowana jest zaś na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Stąd też wynik sprawy o zasiedzenie tych nieruchomości nie mógł uzasadniać zawieszenia postępowania sądowego na gruncie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o co wnieśli skarżący w toku rozprawy sądowej. Wreszcie, w związku ze stanowiskiem skarżących, zawartym w piśmie z dnia [...] r., iż w niniejszej sprawie nie wykazano naruszenia przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyjaśnić przyjdzie, iż z mocy art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia jest obligatoryjne – z zastrzeżeniem ust. 2, który to przepis wymienia przesłanki legalizacji samowoli, przy czym przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Jedną z nich jest zaś zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1a). Podstawową funkcją planu miejscowego jest zaś ustalenie przeznaczenia terenu oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, a także określenie warunków zagospodarowania terenu i ograniczeń w ich użytkowaniu (art. 4 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Parametry i wskaźniki zabudowy, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, określa się zaś jedynie dla terenów, przeznaczonych pod zabudowę. Oczywiste jest, że tereny przeznaczone w planie miejscowym pod drogi publiczne, jak w niniejszej sprawie, nie zawierają żadnych zasad kształtowania zabudowy, bo nie są przeznaczone na takie cele. Co więcej, w planie miejscowym dla terenów mieszkalnych wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy, nakazując zachowanie odległości [...] m od linii rozgraniczających obie ulice [...] – [...] Zatem podstawowym kryterium zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zgodność z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, gdy idzie o przeznaczenie terenu. Z tych wszystkich względów stwierdzić należy, iz w niniejszej sprawie zachodziły ustawowe przesłanki do wydania nakazu rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W tej sytuacji skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okazał się bezprzedmiotowy (art. 61 § 6 ustawy). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło