VI SA/Wa 219/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. podjętą na podstawie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 ze zm.) – dalej Pon. odwołującą P. F. ze stanowiska notariusza. Minister Sprawiedliwości uznał, że w sytuacji uzyskania przez P. F. dwóch ujemnych ocen wskutek kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatorów samorządu notarialnego, celowym i uzasadnionym było podjęcie decyzji o odwołaniu go ze stanowiska notariusza. Organ wskazał, że w latach 2000-2006 miało miejsce pięć wizytacji w kancelarii notarialnej P. F., których dokonywali notariusze - wizytatorzy prezentujący wysoki poziom merytoryczny. W wyniku tych wizytacji wizytatorzy wydali cztery negatywne oceny pracy notariusza. Protokoły wizytacji w wielu przypadkach wskazywały na powtarzające się błędy, które nie zostały przez niego konwalidowane, pomimo wydanych zaleceń powizytacyjnych. W latach 2003-2006 P. F., w wyniku analizy protokołów wizytacyjnych sporządzonych przez notariuszy - wizytatorów, został trzykrotnie negatywnie oceniony przez Radę Izby Notarialnej w [...]. Mimo że nie kwestionował zarządzeń powizytacyjnych, nie zastosował się do nich, co stwierdzili wizytatorzy w kolejnych protokołach wizytacji. Minister Sprawiedliwości zakwalifikował stwierdzone błędy do zasadniczych, uznając, że mają one istotny wpływ na sytuacje stron czynności, gdyż w wielu przypadkach skutkują nieważnością czynności notarialnych, stanowią istotne zagrożenie dla prawidłowości obrotu prawnego i dla oceny charakteru czynności, które zgodnie z art. 2 § 2 ustawy - Prawo o notariacie mają charakter dokumentu urzędowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił złożoną przez P. F. skargę, uznając, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. wydana została przez organ bez dokonania wnikliwej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, czego skutkiem było oparcie orzeczenia na tych dowodach, których wiarygodności nie można na tym etapie postępowania zweryfikować. Sąd stwierdził, że w postępowaniu w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska notariusza Minister Sprawiedliwości nie uczynił zadość zasadom wyrażonym w art. 7, art. 77 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej Kpa. Sąd zauważył, że fakt, iż przed wszczęciem postępowania administracyjnego, skarżący nie kwestionował wiarygodności i rzetelności wizytacji oraz zasadności ustaleń protokołów powizytacyjnych, nie zwalniał organu od obowiązku wnikliwego rozpatrzenia zarzutów i ustosunkowania się do nich. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał jedynie, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich racji. P. F. w toku postępowania wyrażał poważne wątpliwości co do bezstronności wizytujących jego kancelarię członków samorządu notarialnego i domagał się przeprowadzenia wizytacji jego kancelarii przez Ministra jako organ bezstronny. Minister nie odniósł się w żaden sposób do tego postulatu pomimo tego, że zgodnie z art. 42 § 1 Pon. sprawuje nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego. Wskazany przepis wraz z wydanym na podstawie art. 42 § 2 tej ustawy rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. Nr 42, poz. 188) – dalej rozporządzenie, daje Ministrowi możliwość przeprowadzenia wizytacji kancelarii notarialnej. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy kwestionowana jest rzetelność i wiarygodność wizytacji dokonywanych przez członków Izby Notarialnej, do której należy skarżący, przeprowadzenie takiej wizytacji wydaje się co najmniej wskazane. Dokonane w ten sposób ustalenia mogłyby następnie posłużyć do weryfikacji zarówno zarzutów skarżącego, jak i wiarygodności wizytacji wcześniejszych. Ponadto Sąd wskazał, że organ całkowicie pominął fakt przeprowadzenia wizytacji przez notariusza, który przewodniczył składowi Sądu Dyscyplinarnego orzekającego w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. Stało się tak pomimo tego, że w dniu orzekania Minister dysponował kompletem akt administracyjnych, w których znajdowała się kopia orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego, jak i protokół powizytacyjny z dnia [...] maja 2004 r. Wizytację tę przeprowadziła notariusz E. R., która następnie przewodniczyła składowi Sądu Dyscyplinarnego rozpatrującego sprawę odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. To zaś, w połączeniu z oświadczeniem tego ostatniego w kwestii długotrwałego konfliktu z wyżej wymienioną notariusz, sprawia, że koniecznym jest - zdaniem Sądu - szczegółowe odniesienie się przez organ orzekający do wszystkich zarzutów dotyczących stronniczości członków Izby Notarialnej w [...] w stosunku do skarżącego. W ocenie Sądu, w miarę potrzeby zasadnym byłoby również przeprowadzenie nowych dowodów (w tym ww. wizytacji dokonanej przez Ministra), aby wyeliminować jakiekolwiek wątpliwości co do wiarygodności materiału dowodowego, w oparciu o który wydano rozstrzygnięcie. Jest to tym bardziej istotne, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ujawniony został fakt, że wizytacja przeprowadzona u skarżącego w 2004 r. przez H. M. i L. T. nie została wpisana do księgi wizytacji i lustracji, co stanowi istotne uchybienie. W wyniku rozpatrzenia złożonej przez Ministra Sprawiedliwości skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r. uchylił zaskarżone orzeczenie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, uznając zarzuty naruszenia prawa procesowego oraz materialnego za zasadne. Za niesporny uznał NSA fakt, że wszystkie negatywne opinie wystawione skarżącemu po przeprowadzeniu wizytacji kancelarii notarialnej skarżącego P. F. zawierały cały szereg merytorycznych zarzutów, do których odnosił się skarżący i których w zasadzie nie kwestionował, przynajmniej w czasie, w którym miał wytknięte uchybienia usunąć. NSA zauważył, iż za niewykonanie zarządzeń pokontrolnych (powizytacyjnych) skarżący poniósł odpowiedzialność dyscyplinarną, a w innym czasie zawiadomił organ samorządu o przyjęciu i wdrożeniu do stosowania zarządzeń powizytacyjnych z dnia [...] lutego 2002 r. Skarżący zaczął kwestionować wizytacje Izby Notarialnej dopiero w lutym 2007 r. w piśmie do Ministra Sprawiedliwości, po wszczęciu postępowania o odwołanie go ze stanowiska notariusza. W ocenie NSA kwestionowanie rzetelności i wiarygodności negatywnych opinii powizytacyjnych wizytatorów Izby Notarialnej opierało się jedynie na polemice z ustaleniami wizytatorów i próbą bagatelizowania uchybień popełnionych przez skarżącego w pracy kancelarii notarialnej, a przede wszystkim dezawuowaniu kompetencji i obiektywizmu samych wizytatorów. Za budzące poważne wątpliwości uznał NSA stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył wnikliwie zarzutów skarżącego odnośnie opinii negatywnych będących podstawą odwołania go ze stanowiska notariusza, gdy w rzeczywistości uzasadnienia decyzji Ministra Sprawiedliwości zawierają szczegółową analizę protokołów wizytacji i odniesienie do tych negatywnych ocen. Organ w postępowaniu odwoławczym odniósł się do zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów i przedstawił argumenty przemawiające za ich odrzuceniem, a co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, cały materiał dowodowy został przez Ministra Sprawiedliwości rozpatrzony i oceniony zgodnie z wymogami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 i 107 Kpa. i twierdzenie odmienne Sądu I instancji NSA uznał za gołosłowne i pozbawione podstaw. Samo wyrażenie przez skarżącego wątpliwości co do bezstronności wizytujących jego kancelarię członków samorządu notarialnego, niepoparte żadnymi przekonywującymi argumentami, nie pozwalało, zdaniem NSA, Sądowi I instancji na podważenie wiarygodności opinii tych wizytatorów. Nie wiadomo dlaczego fakt późniejszego przewodniczenia przez wizytatora notariusza E. R. Sądowi Dyscyplinarnemu, który rozpatrywał sprawę skarżącego już po przedmiotowej wizytacji, miałby wpłynąć na wiarygodność protokołu wizytacji sporządzonego przez tego wizytatora wspólnie z drugim wizytatorem notariuszem D. W. W czasie kiedy wizytator E. R. przeprowadzała wizytację kancelarii notarialnej skarżącego nie miała wcześniej z nim kontaktu i nie występowały przyczyny wskazane przez Sąd, które miałyby świadczyć o jej stronniczości, przynajmniej nie zostały one w niniejszej sprawie wykazane. Za niezrozumiały uznał NSA w świetle przedstawionych okoliczności zarzut, że organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących rzekomej stronniczości Członków Izby Notarialnej w [...] w stosunku do skarżącego i w konsekwencji nie przeprowadził nowych dowodów, w tym wizytacji kancelarii przeprowadzonej przez wizytatorów Ministra Sprawiedliwości w ramach sprawowanego przez niego nadzoru nad działalnością kancelarii notarialnych. Skoro brak było uzasadnionych podstaw do zakwestionowania opinii przedłożonych przez Radę Izby Notarialnej w [...], to nie zachodziła, jak stwierdził NSA, potrzeba przeprowadzenia dodatkowej wizytacji kancelarii skarżącego przez Ministra Sprawiedliwości. W efekcie rozważań dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego, uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania zostało ocenione przez NSA jako wzbudzające poważne wątpliwości i wymagające ponownej analizy i oceny argumentacji Ministra Sprawiedliwości zawartej w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji oczywiście w konfrontacji z zarzutami skarżącego przedstawionymi w tej sprawie. NSA, odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego naruszenia art. 16 § 3 Pon. oraz § 2 rozporządzenia, stwierdził, iż powinny zostać uwzględnione w sytuacji gdyby przesądzano stan faktyczny obejmujący wydanie aż trzech kolejnych negatywnych opinii po przeprowadzeniu kolejnych wizytacji kancelarii notarialnej skarżącego przez wizytatorów Izby Notarialnej (bez udziału wizytatora Ministra Sprawiedliwości). Jedyną przesłankę z art. 16 § 3 Prawa o notariacie stanowiło uzyskanie dwóch ujemnych ocen w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Jak wskazał NSA prawidłowa wykładnia treści art. 16 § 3 Pon. prowadzi do wniosku, że wizytacje mogą być przeprowadzone alternatywnie albo przez wizytatora samorządu notarialnego, albo przez właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości nie ma obowiązku każdorazowo przed podjęciem decyzji o odwołaniu przeprowadzać dodatkowo wizytacji kancelarii notarialnej, jeśli nie ma zastrzeżeń co do wykonania dotychczasowych wizytacji przez wizytatora samorządu notarialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak pouczył NSA, winien przy ponownym rozpoznaniu sprawy ponownie przeanalizować ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wszystkich sprawozdań z wizytacji, dokonaną przez organ orzekający w niniejszej sprawie, jak również odnoszące się do niego zarzuty skarżącego i rozstrzygnąć w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji, czy też nie, a zatem czy została spełniona przesłanka z art. 16 § 3 Pon. do jego odwołania z funkcji notariusza. Nadto, NSA podkreślił, iż ocena materiału dowodowego, a w tym ocena wiarygodności poszczególnych dowodów jakimi niewątpliwie są sprawozdania z wizytacji sporządzone przez wizytatorów samorządu notarialnego, należy do organu (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.), a Sąd mógłby ją zakwestionować, jeśli byłaby dowolna i pozbawiona rzeczowej argumentacji. Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż Sąd na podstawie art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a związanie to oddziałuje w sferze zarówno prawa procesowego, jak też materialnego i dotyczy przepisów wskazywanych w skardze kasacyjnej jako naruszone. NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 ust. 1 pkt 1c) p.p.s.a przez ocenę, iż organ nie zebrał nie rozpatrzył wszechstronnie całego materiału dowodowego, czym naruszył przepisy procesowe tj. art. 7, 77 i 107 Kpa. NSA uwzględnił także zarzuty naruszenia prawa materialnego, w razie stwierdzenia, iż stan faktyczny sprawy obejmował aż trzy kolejne negatywne opinie o pracy P. F.; na tym tle NSA dokonał wykładni art. 16 § 3 Pon. zgodnie z którym dwie kolejne negatywne opinie wizytatorów stanowią przesłankę skreślenia z listy notariuszy. Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2007 r. utrzymująca w mocy poprzednią decyzję tego organu o odwołaniu P. F. ze stanowiska notariusza. Podstawę prawną odwołania stanowił art. 16 § 3 Pon. Zgodnie z tym przepisem, Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii właściwej rady notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku. Jak wynika z dyspozycji powołanego artykułu, Minister Sprawiedliwości, odwołując określoną osobę ze stanowiska notariusza, nie naruszy prawa, jeżeli prowadzona przez tę osobę kancelaria uzyska z dwóch kolejnych wizytacji ujemne oceny, przy czym jest obojętne, czy wizytacje te będą przeprowadzone tylko przez organy samorządu notarialnego, czy również przez Ministra Sprawiedliwości. Konstrukcja prawna powołanego przepisu zbudowana jest w oparciu o zasadę uznania administracyjnego, zgodnie z którą organ w określonym stanie faktycznym posiada uprawnienie do ukształtowania sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa, przy czym swoboda działania organu ograniczona jest powołanym przepisem prawa materialnego i regułami procesowymi. Możliwość wyboru rozstrzygnięcia na podstawie art. 16 § 3 Pon. sprowadza się do opowiedzenia się przez organ za jednym z rozwiązań: za odwołaniem ze stanowiska notariusza w razie uzyskania dwóch negatywnych ocen z kolejnych wizytacji lub za nieskorzystaniem z tego prawa nawet w sytuacji zaistnienia okoliczności faktycznych, o których stanowi przepis. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych i zgromadzonego tam materiału dowodowego, prowadzona przez skarżącego P. F. kancelaria notarialna była w okresie 2000 – 2006 r. wizytowana przez wizytatorów Rady Izby Notarialnej w [...] pięciokrotnie. Z każdej z wizytacji sporządzony został protokół i tak: - wizytacja zakończona protokołem z dnia [...] września 2000 r. sporządzonym przez notariusz E. J. zakończyła się wydaniem oceny negatywnej (protokół został przesłany Ministrowi Sprawiedliwości pismem Przewodniczącej Zespołu ds. Nadzoru przy Radzie Notarialnej w [...] z dnia [...] października 2000 r.), - wizytacja notariusz H. C. zakończona została wydaniem oceny pozytywnej ujawnionej w protokole z dnia [...] stycznia 2002 r. ( przesłano Ministrowi Sprawiedliwości dnia [...] lutego 2002 r. ), - wizytacja z dnia [...] i [...] maja 2003 r. przeprowadzona przez notariusz E. C. przyniosła negatywną ocenę pracy skarżącego (protokół przesłany Ministrowi Sprawiedliwości dnia [...] października 2003 r.), - wizytacja notariuszy H. M. i L. T. z dnia [...] maja 2004 r. z której protokół wizytacyjny z oceną negatywną przesłany został Ministrowi Sprawiedliwości pismem z dnia [...] marca 2005 r. oraz - wizytacja w dniu [...] czerwca 2006 r. notariuszy E. R. i D. W. zakończona protokołem z oceną negatywną. Powyższe dane stanowią dokonywaną systematycznie przez wizytatorów wyznaczonych przez Radę Izby Notarialnej w [...] ocenę pracy kancelarii prowadzonej przez skarżącego, przy czym ostatnie trzy wizytacje zakończyły się wydaniem oceny negatywnej. Sam ten fakt, w świetle dokonanej przez NSA wykładni przepisu art. 16 § 3 p.p.s.a. stanowi dostateczną podstawę do zastosowania przez Ministra Sprawiedliwości sankcji w postaci odwołania ze stanowiska notariusza. Nie można nie zauważyć, iż skarżący nie podważał ustaleń zawartych w protokole z maja 2003 r., a odnosząc się do uwag zawartych w protokole z dnia [...] maja 2004 r. wyjaśniał, iż choruje od 2001 r., a wynikłe na tym tle obniżenie sprawności mogło stać się powodem "niedyspozycji i powstawania lapsusów". Powyższe prowadzić musi do oceny, iż skarżący, mając świadomość popełnianych przez siebie w pracy notariusza błędów, uznawał wytknięte przez wizytatorów nieprawidłowości za uzasadnione. Wreszcie wyniki ostatniej wizytacji, zakończonej kolejną negatywną oceną, również nie były bezpośrednio po zakończeniu wizytacji kontestowane przez skarżącego, a zarzuty w stosunku do dokonujących oceny pracy kancelarii notariuszy postawione zostały przez niego dopiero po wszczęciu przez Ministra Sprawiedliwości postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza, a więc ponad sześć miesięcy po zakończeniu wizytacji i sporządzeniu protokołu kontroli. W takim stanie rzeczy, tj. wobec kolejnego, bo trzykrotnego negatywnego ocenienia pracy kancelarii prowadzonej przez skarżącego, a także stwierdzanych w kolejnych protokołach faktów niezastosowania się skarżącego do zarządzeń lustracyjnych, Minister Sprawiedliwości miał pełną podstawę do zastosowania wobec skarżącego sankcji z art. 16 § 3 Pon. Dodatkowo, jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, przy podejmowaniu decyzji o odwołaniu skarżącego ze stanowiska notariusza, nie można było nie uwzględnić faktu, iż skarżący w krótkim okresie pracy notariusza był wizytowany pięć razy, z czego aż cztery wizytacje przyniosły negatywny wynik. Nie może również budzić wątpliwości zasadność nieuwzględnienia przez organ wniosku P. F. o przeprowadzenie przez Ministra Sprawiedliwości następnej, w ocenie skarżącego bezstronnej, wizytacji kancelarii. Także zarzuty skarżącego formułowane w stosunku do dwóch ostatnich wizytacji nie mogły wpłynąć na zmianę stanowiska organu. Skarżący nie wyjaśnił jak, jego zdaniem, uchybienie w postaci nieodnotowania przeprowadzonej przez notariuszy H. M. i L. T. wizytacji w księdze wizytacji i lustracji mogło wpłynąć na wynik przeprowadzonej lustracji. W ocenie Sądu, pomiędzy niezarejestrowaniem wizytacji, a negatywną oceną pracy kontrolowanej kancelarii, w sytuacji zachowania innych istotnych reguł postępowania wizytacyjnego, np. sporządzenia protokołu, związek przyczynowy nie występuje, tak więc spóźnione (po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza) zarzuty kierowane pod adresem wizytacji z 2004 r., nie mogły wpłynąć na ocenę organu, iż skarżący został oceniony negatywnie i ocena ta była zasadna. Zarzuty do ostatniej z przeprowadzonych przez samorząd notarialny wizytacji także nie mogły wpłynąć na wynik sprawy, bowiem po pierwsze, skarżący uzyskał przed tą wizytacją dwie kolejne negatywne oceny pracy i już sam ten fakt dawał organowi podstawę do odwołania skarżącego ze stanowiska notariusza. Po wtóre, sytuacja, w której wizytatorem jest osoba wydająca werdykt w sprawie dyscyplinarnej jest z pewnością niezręczna i organy sprawujące nadzór nad działalnością notariuszy nie powinny do niej dopuszczać, lecz fakt taki nie może podważyć wyniku oceny działalności kontrolowanej kancelarii, tym bardziej, że ocena ta została wydana przez dwie wyznaczone osoby. Należy zauważyć, że negatywna ocena działalności kancelarii dokonana przez wyznaczonego przez Radę Izby Notarialnej notariusza może być zwalczana argumentacją merytoryczną i niezwłocznie po sporządzeniu protokołu wizytacji. W razie uznania przez notariusza wizytowanego zawartych w protokole wizytacji wniosków za błędne, brak jest przeszkód, aby wizytowany w dostępny prawem sposób dochodził swoich racji (żądanie wizytacji przez innego notariusza, bądź przez Ministra Sprawiedliwości, skarga w trybie nadzoru administracyjnego), jednak musi to następować bezpośrednio po sporządzonych przez wizytujących wnioskach, nie może zaś być uruchamiane dopiero na użytek ewentualnego postępowania w sprawie odwołania ze stanowiska notariusza. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.