III SA/Wr 715/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-02
Skład orzekający: Anna Moskała, Bogumiła Kalinowska, Józef Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której część znajdowała się w granicach terenu górniczego w momencie składania wniosku o zmianę koncesji, a po zmianie granic znalazła się poza nimi, ma status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o uzgodnieniu zmiany koncesji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości, której część znajdowała się w granicach terenu górniczego w momencie składania wniosku o zmianę koncesji, ma status strony w postępowaniu o zmianę koncesji, nawet jeśli po zmianie granic jego nieruchomość znalazła się poza nimi. Interes prawny strony wynika z prawa materialnego (Prawo geologiczne i górnicze) oraz prawa cywilnego (prawo własności), a ocena statusu strony powinna być dokonywana na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w momencie złożenia wniosku o zmianę koncesji. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego. Właściciele nieruchomości, L i W B, domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że ich nieruchomość znajdowała się w granicach terenu górniczego w momencie składania wniosku o zmianę koncesji. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że L i W B nie mieli statusu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając, że L i W B mieli status strony. Spółka wydobywcza zaskarżyła postanowienie SKO, kwestionując status strony L i W B. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji na wydobywanie surowca [...] oddala skargę.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., po ponownym rozpatrzeniu wniosku złożonego przez L i W B o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez W G M postanowienia nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża "..." dla firmy [...] wspomniany organ – na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej jako "Kodeks postępowania administracyjnego") – odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia W G M wskazał w szczególności, iż w postępowaniu w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża "K L i W B nie przysługiwał status strony, gdyż należąca do nich nieruchomość położona była poza granicami terenu górniczego w rozumieniu
art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.; dalej jako "Prawo geologiczne i górnicze") i nie znajdowała się w przestrzeni objętej przewidywanym wpływem robót górniczych.
Od wspomnianego wyżej postanowienia L i W B , reprezentowani przez radcę prawnego R S , wnieśli w dniu [...] r. zażalenie, podnosząc w uzasadnieniu, iż należąca do nich nieruchomość zabudowana, obejmująca działkę nr [...] w chwili wszczęcia postępowania w sprawie uzgodnienia wniosku o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża "[...] tj. w [...] r., znajdowała się w granicach terenu górniczego "...". W ocenie Skarżących, nieuzasadnione było przyjęcie przez W G M treści wniosku o zmianę koncesji jako podstawy do ustalenia stron postępowania i powoływanie się przez wspomniany organ na decyzje M W D z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., w których ustalono granice terenu górniczego "....", czego konsekwencją było pozbawienie Skarżących możliwości udziału w postępowaniu w charakterze strony i sprawdzenia przez nich, czy wnioskowana zmiana granic terenu górniczego wynikała z faktu wykonania technicznych zabezpieczeń przed rozrzutem kamienia, czy z rezygnacji z wydobywania go metodą strzałową. Ponadto, zdaniem Skarżących, należąca do nich działka nr [...] ze względu na sferę rozrzutu kamienia, wstrząsy sejsmiczne, hałas wywoływany przez maszyny kopalniane i transport urobku – znajdowała się w granicach negatywnego oddziaływania kopalni, a stosowanie przez organ argumentacji właściwej dla kopalni głębinowych czy wód termalnych nie miało uzasadnienia.
Po rozpatrzeniu ww. zażalenia S K O w J G postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 28, art. 105 § 1, art. 126 i art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 pkt 9 i art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego, uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu swego postanowienia S K O wskazało, iż z treści zaskarżonego postanowienia W G M wynika, że wydane ono zostało w trybie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania, w wyniku którego organ ten stwierdził, że L i W B nie przysługiwał status strony postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem W G My z dnia [...] r. uzgadniającym zmianę koncesji na wydobycie surowca skaleniowego ze złoża "...", udzielonej spółce [..][...] . W uzasadnieniu S K O zwrócono uwagę, że zaskarżone postanowienie W G M było kolejnym – po postanowieniu z dnia [...] r. i postanowieniu z dnia [...] r. – postanowieniem wydanym w sprawie zmiany koncesji udzielonej [...] Sp. z o.o., przy czym – w odróżnieniu od wcześniejszych – zawierało ono szczegółowe uzasadnienie faktyczne i oparte zostało na zebranym w sposób wyczerpujący materiale dowodowym, wskazującym, że uprawnienie do udziału w postępowaniu uzgadniającym L i W B wywodzili nie tyle z faktu, że byli właścicielami gruntu położonego w granicach terenu górniczego "....", ustanowionego na warunkach zmienionej koncesji eksploatacyjnej, lecz nieruchomości zlokalizowanej w części w granicach terenu górniczego "...", określonego na warunkach wydanej uprzednio koncesji.
S K O podkreśliło, iż w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, przesłankami wznowienia postępowania jest niebranie w nim udziału przez stronę oraz brak winy strony, przy czym – stosownie do przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego –o tym, czy dany podmiot legitymowany jest do udziału w postępowaniu decyduje istnienie po jego stronie interesu prawnego bądź obowiązku. Zgodnie ze stanowiskiem S K O przedstawionym w uzasadnieniu, związek przedmiotu postępowania z interesem lub obowiązkiem danego podmiotu powinien mieć charakter prawny (a nie faktyczny), a o jego występowaniu lub jego braku przesądzają także przepisy prawa materialnego, stanowiące przedmiot postępowania głównego.
Ponadto, w uzasadnieniu postanowienia S K O wskazano, że zgodnie z art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego, udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 wspomnianej ustawy, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich R P , wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta i następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. S K O podkreśliło, iż z uwagi na brak w przepisach Prawa geologicznego i górniczego regulacji określającej jakie konkretnie podmioty mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach,
o których mowa w tej ustawie, kwestia ta powinna być oceniana w oparciu o przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący, że strona postępowania jest "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". W tym kontekście, S K O przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie o sygn. akt II GSK 59/2006 opublikowany w OSP 2007/4, poz. 42 oraz niepublikowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany
w sprawie o sygn. akt[...] , w których sądy administracyjne zgodnie orzekły, że przymiot strony postępowania w sprawach związanych z wydaniem, zmianą lub wygaśnięciem koncesji eksploatacyjnej przysługuje właścicielom gruntów położonych w granicach terenu górniczego, czyli – stosownie do art. art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego – "przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych". W związku z tym, każdy podmiot, który może być takim oddziaływaniem dotknięty, powinien brać udział w postępowaniu, związanym z określaniem warunków, na których działalność eksploatacyjna będzie prowadzona. W ocenie S K O , udział takich osób nie ogranicza się jedynie do postępowania głównego, związanego
z wydaniem koncesji eksploatacyjnej lub jej zmianą, lecz rozciąga się również na postępowania wszczęte przez organy współdziałające w sprawie, w tym w oparciu o przepis art. 16 ust. 5 i ust. 5a Prawa geologicznego i górniczego.
Według S K O , analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadziła do wniosku, że na warunkach zmienionej koncesji wydanej [...][...] w celu eksploatacji kruszywa ze złoża "... ", należąca do L i W B działka nr [...] , położona była poza obrębem ustanowionego dla tej działalności terenu górniczego. Wspomniana działka w niewielkim stopniu zlokalizowana była jednak w granicach terenu górniczego oznaczonego jako "[...] " zarówno w chwili, gdy przedsiębiorca górniczy wystąpił o udzielenie koncesji, jak i wówczas, gdy ją uzyskał. Jak wskazał organ odwoławczy, granice terenu górniczego "[...] " obowiązywały w momencie wystąpienia przez przedsiębiorcę górniczego
z inicjatywą zmiany udzielonej mu koncesji oraz w momencie otrzymania (tj. w dniu
[...] r.) przez W G M pisma D W G U M W D , oznaczonego numerem[...] , zawierającego wniosek w przedmiocie uzgodnienia proponowanych zmian w koncesji udzielonej przedsiębiorcy górniczemu. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, organ II instancji przyjął, iż granice nowego terenu górniczego dla działalności polegającej na eksploatacji kruszywa ze złoża "..." zostały zatwierdzone decyzją M W D nr [...] z dnia [...] r. o zmianie koncesji udzielonej [...][...] ., gdyż z jej sentencji wynikało, że jednocześnie ze zmianą koncesji, zmianie uległy zarówno granice obszaru, jak i terenu górniczego, któremu nadano oznaczenie "...".
Ponadto, organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu L i W B , że skoro w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, iż prowadzona na złożu "...." eksploatacja wpływa negatywnie na należący do nich grunt, tym samym powinni oni brać udział w postępowaniu związanym z uzgodnieniem zmiany jej warunków, gdyż gwarantowałoby im to możliwość zgłaszania zastrzeżeń do twierdzeń przedsiębiorcy górniczego, że wskutek proponowanych zmian oddziaływanie to nie będzie już miało miejsca, jak również do poddania tych kwestii kontroli instancyjnej tak ze strony organu wyższego stopnia, jak i sądu administracyjnego. Argumenty te przemawiały, zdaniem S K O – za uznaniem, że L i W B przysługiwał status stron postępowania zakończonego wydanym w [..] r. postanowieniem uzgadniającym. W związku z tym, S K O uznało, że zaskarżone postanowienie organu I instancji podlegało uchyleniu. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że skoro W G M w odrębnej sprawie, wszczętej z inicjatywy T P K wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej własnym postanowieniem uzgadniającym z dnia [...] r., czyli postępowanie w tej sprawie zostało już de facto wznowione, to nie zachodzi potrzeba jego odrębnego "otwierania" z inicjatywy żalących się L i W B , a jedynie dopuszczenia do niego na warunkach określonych w przepisach art. 28 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem S K O , zważywszy, iż wskutek uprzedniej czynności W G , tj. wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, postępowanie z inicjatywy L i W B utraciło swój przedmiot, zachodziła konieczność umorzenia postępowania z wniosku pp. B na podstawie
art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie godząc się ze stanowiskiem organu odwoławczego, spółka [...][...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skargę,
w której zaskarżyła w całości postanowienie S K O w J G i zarzuciła naruszenie przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego, a także art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w świetle których L i W B przysługiwał status stron postępowania zakończonego wydanym w dniu [...] r. postanowieniem uzgadniającym, jak również stanowisko wspomnianego organu, zgodnie z którym
pp. B powinni brać udział w postępowaniu związanym z uzgadnianiem warunków zmiany koncesji, gdyż w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, że prowadzona w złożu "..." eksploatacja wpływa negatywnie na należący do nich grunt. Skarżąca, nie negując, że w ramach uprzednio wydanej koncesji uznano, iż prowadzona na złożu "..." eksploatacja wpływa negatywnie na grunt należący do pp. B podniosła jednak, że L i W B zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i przed organem II instancji nie wskazali przepisu, z którego wynikałoby, iż przysługuje im prawo strony w postępowaniu zakończonym postanowieniem W G M z dnia [...] r. Tym samym - zdaniem Skarżącej - nie przysługiwał im status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem
ww. postanowienia. Według Skarżącej o występowaniu interesu prawnego po stronie
pp. [...] nie mógł przesądzać fakt, iż należąca do nich nieruchomość zawierała się nieznacznie w granicach terenu górniczego przed jego zmniejszeniem dokonanym decyzją M W D nr[...] . Jak wskazała Skarżąca, pp.[...] nie byli właścicielami nieruchomości położonej w obszarze górniczym czy też w granicach terenu górniczego, gdyż w wyniku zmiany dokonanej decyzją M W D nr [...] należąca do nich nieruchomość znalazła się w całości poza granicami terenu objętego koncesją. W uzasadnieniu skargi Skarżąca nie zakwestionowała braku podstaw prawnych do wznowienia postępowania wskutek wniosku złożonego przez pp. L i W B i podkreśliła, iż – co do zasady – skutek w postaci umorzenia postępowania przez organ I instancji był dla niej korzystny. Ze względu na błędne, zdaniem Skarżącej, przyjęcie przez organ II instancji, że pp. [...] przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przez W G M postanowienia z dnia [...] r. i założenie, że legitymowani oni byli do żądania wznowienia wspomnianego postępowania, Skarżąca wskazała na konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia organu II instancji w części dotyczącej uzasadnienia. Wskazując jednak, iż odmowa uznania legitymacji pp. B do złożenia wniosku
o wznowienie postępowania prowadziła do uznania, że postanowienie W G M z dnia [...] r. było prawidłowe, Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia S K O w J G z dnia [...] . w całości i utrzymanie w mocy wspomnianego postanowienia W G M .
W odpowiedzi na skargę S K O w J G wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu S K O w szczególności wskazało, iż w jego ocenie pp. L i W B przysługiwał status strony w postępowaniu, w którym W G uzgodnił wniosek Skarżącej o zmianę koncesji na wydobywanie surowca skaleniowego ze złoża "[...] " oraz podkreśliło, że o tym, czy dany podmiot uprawniony jest do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji decydować powinien stan prawny istniejący w dniu, w którym przedsiębiorca wystąpił o zmianę udzielonej mu koncesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, dalej jako "p.u.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 p.u.s.a., kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") podstawy uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna pozostaje w zgodności z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa procesowego i materialnego.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, w związku z czym wniesioną skargę należało uznać za niezasadną.
Sąd nie neguje możliwości zaskarżenia przez stronę uzasadnienia prawnego
i faktycznego decyzji, podzielając w tym zakresie pogląd wyrażony m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L z dnia 19 października 2004 r. ([...] Lex nr[...] ), na który powoływała się Skarżąca. W ocenie Sądu, dopuszczalne jest zatem wniesienie skargi na uzasadnienie decyzji i uchylenie decyzji administracyjnej w części dotyczącej uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1988 r., IV SA 258/88, OSP 1990, z. 9, poz. 322).
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy pp. L i W B przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o zmianę koncesji. Zważywszy, iż Prawo geologiczne i górnicze nie zawiera przepisów, które wprost określałyby, jakie podmioty mogą uczestniczyć na prawach strony w postępowaniu w sprawach uregulowanych w tej ustawie, należałoby w tym zakresie odwołać się do przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiącego, że stroną postępowania jest "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przyjmuje się, że interes prawny wynikać może nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, lecz także z norm prawa materialnego cywilnego, wiążących się bezpośrednio z sytuacją prawną określonego podmiotu kształtowaną decyzją administracyjną (por. A. Matan, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2007, t. 1, s. 269). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2005 r., "właściciel nieruchomości sąsiedniej ma interes prawny wynikający z art. 140 Kodeksu cywilnego do uczestnictwa jako strona (art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego) w postępowaniach administracyjnych, w wyniku których może zapaść decyzja tak kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na wykonywanie prawa własności przez właściciela nieruchomości sąsiedniej" (OSK 682/04, Lex nr 176144). Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w W w wyroku z dnia [...] r. (sygn. akt...) sformułował tezę, że źródłem interesu prawnego, o którym mowa jest w art. 28 K.p.a., może być prawo cywilne, w szczególności prawo rzeczowe. Uzasadnia więc przymiot strony w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin fakt posiadania tytułu własności do części nieruchomości, której dotyczy koncesja. Analogicznie wypowiedział się tenże Sąd w wyroku z dnia [...] r. (sygn.....) stwierdzając nadto, że właściciel nieruchomości ma w związku z tym interes prawny zarówno w postępowaniu w sprawie przyznania koncesji, jak i innych postępowaniach np. o zmianę, uchylenie, wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności koncesji. W doktrynie wskazuje się również, iż interes prawny może znajdować umocowanie w "prawie refleksowym", przy czym nie kształtuje wówczas samoistnie prawa do postępowania administracyjnego, lecz stanowi tylko podstawę do udziału strony w postępowaniu prowadzonym z urzędu w związku z żądaniem realizacji publicznego prawa podmiotowego, bądź też postępowania wszczętego w wyniku żądania jednostki dysponującej interesem prawnym opartym o normę prawa administracyjnego materialnego. W takim przypadku interes prawny "refleksowy" daje jednostce status strony postępowania z możliwością wykonywania wszelkich uprawnień procesowych przysługujących stronie (por. A. Matan, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego..., j.w., s. 270).
Należy zauważyć, iż pomimo braku wyraźnego wskazania w przepisach Prawa geologicznego i górniczego katalogu podmiotów, które mogą uczestniczyć na prawach strony w postępowaniu w sprawach uregulowanych w tej ustawie, zawiera ona normy o charakterze materialnoprawnym, kształtujące sytuację prawną objętych nimi podmiotów, które w postępowaniu administracyjnym mogą domagać się konkretyzacji swoich uprawnień i obowiązków. Prawo geologiczne i górnicze zawiera bowiem nie tylko definicję obszaru górniczego, którym – zgodnie z art. 6 pkt 8 tej ustawy – jest przestrzeń, w granicach której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji, lecz również definicję terenu górniczego, czyli przestrzeni objętej przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego (art. 6 pkt 9 Prawa geologicznego i górniczego). Ponadto w art. 25 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego wskazano, iż koncesja na wydobywanie kopalin, poza innymi wymogami określonymi w tej ustawie, powinna wyznaczać granice obszaru i terenu górniczego. Z kolei z art. 25 ust. 3 wspomnianej ustawy wynika obowiązek dokonania przez organ koncesyjny zmiany decyzji w zakresie dotyczącym granic terenu górniczego w przypadku, gdy rzeczywiste szkodliwe wpływy robót górniczych zakładu górniczego przekroczą granice określonego w koncesji terenu górniczego. Wreszcie zauważyć należy, iż przepis art. 26b Prawa geologicznego i górniczego dopuszcza możliwość odmowy udzielenia koncesji, jeżeli zamierzona działalność wydobywcza uniemożliwia wykorzystanie nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem.
Mając na względzie zarówno przepis art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przywołane wyżej przepisy prawa materialnego zawarte w Prawie geologicznym i górniczym, określające tryb i zasady ustalania oraz zmiany granic terenu górniczego, uzasadnione jest zdaniem Sądu przyjęcie, że pp. W i L B przysługiwał status strony w postępowaniu o zmianę koncesji, gdyż w momencie wystąpienia przez Skarżącą o zmianę koncesji część należącej do nich działki nr [...] znajdowała się w granicach terenu górniczego i dopiero na skutek zmiany jego granic znalazła się poza tym terenem. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. (II...), w którym wskazano, iż osobom prowadzącym działalność gospodarczą na terenie górniczym jako przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych (art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze) przysługują uprawnienia strony postępowania w sprawach dotyczących legalności koncesji na wydobywanie kopalin - w części określającej granice terenu górniczego. Zdaniem Sądu ocena, czy podmiotowi innemu niż koncesjonariusz przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji, powinna być dokonywana z uwzględnieniem złożonych i wielopodmiotowych skutków prawnych koncesji na wydobywanie kopalin. Zauważyć bowiem należy, iż skutki prawne udzielonej stronie koncesji oddziaływać mogą w istotny sposób na interesy prawne osób trzecich. W związku z tym za błędną należy uznać przyjętą przez Skarżącą zawężającą wykładnię przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl której w postępowaniu dotyczącym zmiany granic terenu górniczego status strony postępowania nie przysługuje właścicielom nieruchomości, które na skutek dokonanej zmiany miałyby się znaleźć poza jego granicami. Sąd podziela stanowisko S K O w J G , iż dla rozstrzygnięcia, czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony postępowania decydujący powinien być stan faktyczny i prawny obowiązujący w momencie wystąpienia przez przedsiębiorcę górniczego o zmianę udzielonej mu koncesji, a nie stan ukształtowany dopiero na skutek uwzględnienia wniosku o zmianę koncesji. W ocenie Sądu pp. L i W B – jako osoby zainteresowane takim przesunięciem granic terenu górniczego, które gwarantowałoby minimalizację skutków prowadzonej przez Skarżącą eksploatacji górniczej, negatywnie oddziałującej na należącą do nich nieruchomość – mieli zatem prawo wziąć udział w postępowaniu o zmianę koncesji udzielonej Skarżącej. Dla oceny tej nie ma znaczenia jaka część nieruchomości należącej do pp. B znajdowała się w granicach terenu górniczego ani okoliczność, iż nabyli nieruchomość w okresie obowiązywania udzielonej Skarżącej koncesji. W tym zakresie zgodzić należy się ze stanowiskiem S K O , iż skoro w ramach wydanej uprzednio koncesji uznano, że eksploatacja prowadzona na złożu "[...] " wpływa negatywnie na grunt należący do L i i W B , to powinni oni mieć możliwość wzięcia udziału w postępowaniu związanym z uzgodnieniem zmiany jej warunków. W świetle art. 26b w związku z art. 25 ust. 3 Prawa geologicznego i górniczego oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu o zmianę koncesji w części dotyczącej zmiany granic terenu górniczego L i W B – jako właściciele nieruchomości zlokalizowanej w granicach terenu górniczego – legitymowali się interesem prawnym opartym na prawie materialnym, gdyż to ostatnie kształtuje nie tylko sytuację prawną koncesjonariusza, lecz również innych osób narażonych na szkodliwe skutki eksploatacji górniczej (robót górniczych) prowadzonej w granicach dotychczasowego obszaru górniczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., II....).
Odnosząc się do argumentacji Skarżącej przedstawionej w skardze, opartej na powołaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z[...] . (...), Sąd pragnie wskazać, iż zawarte w tym orzeczeniu tezy odnoszą się do kwestii legitymacji strony w postępowaniu o cofnięcie koncesji i stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej, a samo orzeczenie wydane zostało w odniesieniu do stanu faktycznego odmiennego od stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Przyjmując nawet, iż – jak podniosła Skarżąca – orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii przyznawania właścicielowi gruntu objętego koncesją praw strony w postępowaniu w sprawach o udzielenie, cofnięcie czy wygaśnięcie koncesji jest niejednolite, zauważyć jednak należy, że nastąpiła ewolucja poglądów i w orzecznictwie utrwaliło się ostatnio zapatrywanie, że osobom prowadzącym działalność gospodarczą na terenie górniczym jako przestrzeni objętej przewidywanym szkodliwym wpływem robót górniczych (art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze) przysługują uprawnienia strony postępowania w sprawach dotyczących legalności koncesji na wydobywanie kopalin – w części określającej granice terenu górniczego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyżej wyrokach z dnia r. ( ) oraz z dnia . ( ) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w W w wyrokach sygn. akt – [...] [...]
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ przepisów art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności w ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie. Nie doszło także do uchybienia innych regulacji Kodeksu, zwłaszcza za prawidłowy należy uznać sposób rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania) skoro uwzględniając wielość stron, w sprawie tożsamej przedmiotowo toczy się już odrębne postępowanie wskutek wznowienia postępowania na wniosek innej strony.
W tym stanie rzeczy, niniejszą skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło